Minęło 20 lat od ukazania się pierwszego numeru Tygodnika Podhalańskiego, pora więc na podsumowanie i refleksję. Tematyka górska, która pojawiła się już w pierwszym numerze, była kontynuowana przez dwudziestolecie – były wzloty i kryzysy, a w ostatnich kilku latach stabilizacja na utrwalonym poziomie.

Tygodnik Podhalański, który powstał na bazie biuletynu „Solidarności” zakopiańskiej z lat 80., nie mógł w swej treści pomijać zagadnień górskich. „Hole” to przecież Tatry, a to, co dzieje się pod nimi, często również wiąże się z górami. W Zakopanem wiele jest osób w taki czy inny sposób związanych z górami, trudno, by na łamach TP zabrakło tej tematyki.

Już w pierwszym numerze, który ukazał się 24 grudnia 1989 roku, a liczył zaledwie 8 stron, są trzy artykuły dotyczące gór: Władysława Cywińskiego „Dlaczego chcemy się rozłączyć”, dotyczący usamodzielnienia się TOPR od GOPR, Wojciecha Gąsienicy Byrcyna o 35-leciu TPN i Macieja Pinkwarta o Jerzym Kukuczce, który zginął w Himalajach trzy miesiące wcześniej. Jest też kronika Pogotowia Górskiego autorstwa Jana Krzysztofa. W drugim numerze ukazał się obszerny wywiad Cywińskiego z Maciejem Pawlikowskim o jego himalajskich wyprawach, a w następnym relacja niżej podpisanego o tragedii w Dolinie Raczkowej, gdzie zmarł z wyczerpania młody zakopiański taternik Rafał Kłak.

W tym pierwszym roku informacje lub artykuły o tematyce górskiej różnych autorów ukazywały się sporadycznie, dopiero kiedy pracę w redakcji rozpoczął Marek Grocholski, pasjonat problematyki tatrzańskiej i przyrodniczej, który został potem redaktorem naczelnym TP, o górach tych można było w Tygodniku coraz częściej czytać. Pozyskał stałych autorów tekstów o znanych nazwiskach: Witold Paryski, Tadeusz Pawłowski, Władysław Cywiński, Zofia Stecka, Józef Pitoń – sam też wiele o Tatrach pisał. Co jakiś czas ukazywały się kolumny zatytułowane „W Tatrach” z artykułami i informacjami górskimi, która po dwóch latach znikła ze szpalt Tygodnika.

Artykuły górskie, dotyczące nie tylko Tatr, pojawiały się na różnych stronach czasopisma. Od 1994 roku ukazywała się nieregularnie strona zatytułowana „Góry”, na której swoje teksty zamieszczali – poza redaktorem naczelnym – Józef Nyka, Maciej Rysula, Zofia Stecka, Szymon Kapeniak, Krystyna Sałyga-Dąbkowska, Piotr Konopka, Tadeusz Wowkonowicz, Kazimierz Strachanowski, Marcin Kacperek, Edward Misztal, Tomasz Krzyżanowski, Maciej Krupa oraz niżej podpisany. Niektóre artykuły były ilustrowane czarno-białymi fotografiami słabej jakości, gdyż początkowo Tygodnik był drukowany na kiepskim papierze. Ich jakość poprawiła się dopiero wtedy, gdy zaczął być drukowany techniką offsetową. Pod koniec 1995 roku rozpoczęła pracę w redakcji Jolanta Flach, która przez następny rok zdominowała strony górskie tematyką tatrzańską, głównie historyczno-etnograficzną. Perełkami w tym okresie były teksty górskie Maćka Rysuli, który zginął w lutym 1997 roku w lawinie śnieżnej w Alpach Francuskich. W publikowaniu relacji wspinaczkowych i dokonywaniu podsumowań działalności zakopiańskich taterników zastąpiła go potem Iza Gronowska, aż do czasu jej wyjazdu do Francji.

Kolumna górska na stałe zagościła na łamach TP. Informacje górskie z USA nadsyłał Władysław Janowski. Wojciech Wiltos pisał o wyprawach górskich i paralotniowych w Andy, a Wojciech Szatkowski zamieszczał biografie ratowników i przewodników tatrzańskich. Marcin Kacperek publikował teksty o swoich wspinaczkach w różnych rejonach górskich, przybliżając czytelnikom tematykę wspinaczki wielowyciągowej. Pod koniec lat 90. wspomnienia ratownika GOPR zamieszczał w tygodniku Janusz Kapłon, zasłużony ratownik Grupy Podhalańskiej GOPR. Można też było przeczytać teksty: Beaty Denis-Jastrzębskiej, Jana Muskata, Adama Maraska, który już regularnie zaczął redagować Kronikę TOPR. Stałą współpracę, która trwała do 2003 roku, nawiązał też Mikulaš Argalacs, redaktor naczelny Tatranskeho dvojtyždennika, który początkowo miał swoją rubrykę „Z drugiej strony Tatr”, a od połowy 2000 do 2003 roku ukazało się 50 edycji kolumny „Tatransky dvojtyždennik”. Ze Słowaków pojawił się też na naszych łamach kilkakrotnie Tibor šula. Sporadycznie zamieszczali teksty górskie nestorzy: Aleksander Zaczyński, Adam Liberak i Zofia Stecka. Artykuły o tej tematyce, autorstwa stałych pracowników redakcji, głównie Jolanty Flach, Beaty Zalot, Józefa Figury, Anny i Witolda Zadziorków, zamieszczane były nie tylko na stronach górskich, ale również na publicystyce i kulturze, a czasem nawet na „jedynce”. Od połowy 2000 roku „góry” ukazywały się już często w powiększonej do 2 stron objętości. Pojawiły się też pierwsze kolorowe zdjęcia, jeszcze nie najlepszej jakości ale w następnych dwóch latach stron barwnych przybywało – można było prawie każdy tekst uatrakcyjnić kolorowymi zdjęciami.

W 2003 roku redaktorem naczelnym została Beata Zalot – dwie strony gór zostały utrzymane i miały swoje stałe miejsce w Tygodniku. Początkowo szefem działu górskiego był Marek Grocholski, a po jego przejściu do TPN objął po nim działkę górską niżej podpisany, który redagował ją przez ponad 6 lat. Od początku stałą rubryką górskich stron była kronika, którą zainicjował Grocholski, natomiast włączył się potem do współredagowania stron górskich Zygmunt Pytlik ze swoją stałą pozycją: „Jak zdobywano Tatry”, ilustrowaną rysunkami. W sumie ukazało się około 200 odcinków, które obecnie przygotowywane są przez autora do druku w postaci książkowej. Kolejnym cyklem, rozpoczętym przez niego w ubiegłym roku, jest: „Sto lat polskiego ratownictwa w Tatrach”, który jest kontynuowany. Co tydzień ukazywało się od 2-4 artykułów – w okresie zimowym poświęconych głównie ski-alpinizmowi, a także wspinaczce zimowej i dry toolingowi, zawodom o Lodowy Puchar Świata, wiosną i latem wyprawom himalajskim oraz w inne góry świata, a także biegom górskim, wspinaczce w skalnych rejonach Europy, natomiast jesienią i wczesną zimą – artykuły informacyjno-sprawozdawcze z działalności jaskiniowej, przewodnickiej i ratowniczej w Tatrach. Z okazji przypadających rocznic utrwalone zostały również opisy kilku wypraw w góry najwyższe zakopiańskich himalaistów. Od kilku lat ukazywały się też w okresie Dnia Zmarłych stałe kolumny o tych, co odeszli w ostatnim roku na niebieską grań.

Niżej podpisanego wspierali w redagowaniu tekstów w tym okresie przede wszystkim Jakub Brzosko, który wniósł wiele nowych pomysłów w redagowanie stron górskich. O zawodach w narciarstwie wysokogórskim publikowali swoje teksty – oprócz Kuby Brzoski – Jacek Bilski i Tomasz Krzyżanowski. Sporadycznie pojawiały się też na stronach relacje z wypraw w różne góry świata, m.in. Magdaleny Derezińskiej, Aleksandry Dzik, Sebastiana Trznadla, a kilka wywiadów z alpinistami zamieściła Ewa Matuszewska. W tym okresie tematyka ta, głównie w tekstach Jolanty Flach i Beaty Zalot, pojawiała się również na publicystyce, a od czasu do czasu także na pierwszych stronach.

„Góry” składane były początkowo przez Andrzeja Larkowskiego, redaktora technicznego Tygodnika, a od 2003 roku przez Zosię Szwajnos, grafika komputerowego, której zasługą jest coraz atrakcyjniejszy wygląd stron górskich.

W tym krótkim podsumowaniu nie sposób wymienić wszystkich, którzy w okresie tego 20-lecia pisali o górach na łamach TP, ale sądzę, że jest to okres, w porównaniu do lat poprzednich, w miarę dobrze udokumentowanych osiągnięć górskich, głównie zakopiańskich taterników i wspinaczy.

Apoloniusz Rajwa

::attachment{"type":"image","item_id":"2233205", "alt":"zdjęcie", "title":"", "longSide":"900"} Witold Paryski	::attachment{"type":"image","item_id":"2233208", "alt":"zdjęcie", "title":"", "longSide":"900"} Zofia Stecka
::attachment{"type":"image","item_id":"2233211", "alt":"zdjęcie", "title":"", "longSide":"900"} Marek Grocholski	::attachment{"type":"image","item_id":"2233214", "alt":"zdjęcie", "title":"", "longSide":"900"} Józef Nyka
::attachment{"type":"image","item_id":"2233220", "alt":"zdjęcie", "title":"", "longSide":"900"} Zygmunt Pytlik	::attachment{"type":"image","item_id":"2233223", "alt":"zdjęcie", "title":"", "longSide":"900"} Mikulaš Argalacs
::attachment{"type":"image","item_id":"2233229", "alt":"zdjęcie", "title":"", "longSide":"900"} Jakub Brzosko	::attachment{"type":"image","item_id":"2233232", "alt":"zdjęcie", "title":"", "longSide":"900"} Jacek Radosław Bilski
::attachment{"type":"image","item_id":"2233235", "alt":"zdjęcie", "title":"", "longSide":"900"} Apoloniusz Rajwa