Przekraczając bramę „mojego” cmentarza mam jej twarz przed oczyma. Pełną radości i życia. I za każdym razem mam to samo wrażenie, jak przy pierwszym spotkaniu – przejmuję się błahymi sprawami, irytują mnie drobiazgi, a życie ucieka gdzieś obok.

Po zmroku jest tu wyjątkowo. Lubię, gdy pod nogami szeleszczą niewidoczne w ciemnościach liście, a drogę wskazują ledwie widoczne w mroku granitowe krawędzie. Kiedyś nie przekroczyłbym cmentarnej bramy po zachodzie słońca. Chyba że we Wszystkich Świętych, gdy jest tłum ludzi, a wszystkie nagrobki świecą się tysiącami świateł. Ale i wtedy wolałem mieć kogoś bliskiego obok siebie.

Strach – szczególnie przed światem zmarłych – paraliżuje nasz umysł od wieków. Dlaczego?

Przecież nie wymyślili tego autorzy współczesnych horrorów. Opowieści o wilkołakach i wampirach produkowała ludzka wyobraźnia od wieków. Europejczyk kocha życie i boi się śmierci. Czuje lęk przed tym, że kiedyś go zabraknie na tym świecie. Nie wie, co będzie na tamtym. Więc woli pytania zepchnąć do podświadomości, produkując chore wyobrażenia.

Ale z czasem coraz więcej przyjaciół mamy po tamtej stronie cmentarnej bramy. Idziemy w jakąś rocznicę zaświecić świeczkę, a dwie postawimy 1 listopada. Taka tradycja. Czasem staniemy i chwilę sobie ze zmarłymi pogadamy – w myślach, żeby nie wyglądało dziwacznie. Moment łączności dwóch światów. Ale potem wracamy do domu, spoglądamy w lustro i martwimy się, że kolejne dwie zmarszczki lub siwy włos przybliża nas do bramy, którą  dopiero co wyszliśmy.

I uciekamy przed czasem i przeznaczeniem.

Kiedyś rozmawiałem z lekarką pracującą na oddziale paliatywnym. Śmierć widziała setki razy, a większość pacjentów odwiedza 1 listopada. Pamiętam jej słowa, że na cmentarzu jest wśród przyjaciół. Nie doświadcza uczucia lęku. Nie boi się bliskości tamtego, drugiego ze światów.

Spaceruję wśród pogrążanych w ciemności grobów. I przypominam sobie kolorowe twarze ludzi, których poznałem, gdy żyli.

Iga całe swe krótkie życie była prawdziwym aniołem. Poznałem ją, gdy miała siedemnaście lat. Nieuleczalnie chora, stała wówczas nad grobem. Ale jej oczy były pełne ciepła, spokoju i radości, mimo że ciało odmawiało posłuszeństwa. Przetrzymała kryzys, potem kolejne. Odeszła dopiero w tym roku. Cichutko – tak jak żyła.

Jej ciało pochowane zostało w rodzinnej miejscowości. Ale zawsze, przekraczając bramę „mojego” cmentarza, mam jej twarz przed oczyma. Pełną radości i życia. I za każdym razem mam to samo przekonanie, co przy pierwszym spotkaniu – przejmuję się błahymi sprawami, irytują mnie drobiazgi, a życie ucieka gdzieś obok. Jaki jest jego sens? Po co się zadręczać, starać się dobrze czynić  jeśli można przyjemnie przehulać życie tanecznym krokiem?

Kościół porównuje śmierć do powtórnych narodzin. Ktoś wysunął analogię, że podobnie jak płód, nie wiemy, co stanie będzie za chwilę, po przejściu przez bramę. Jest ból – jak twierdzą neonatolodzy – największy w życiu. Nigdy w późniejszym życiu nie będziemy w stanie znieść cierpienia, jakie przynosi pierwszy oddech.  

Cierpienie towarzyszy też kolejnej podróży w nieznane. Ból, jeśli nie fizyczny, to na pewno pełen niepewności, strachu przed nieznanym. Ten drugi świat jest blisko, tuż, niemal na wyciągnięcie ręki. Każdy dzień nas do niego przybliża.

Jakie będzie to kolejne przejście przez bramę?

Zacheusz

---

Obejrzyj fotokast z zeszłorocznej wycieczki po podhalańskich cmentarzach

::attachment{"type":"image","item_id":"2211311", "alt":"zdjęcie", "title":"", "longSide":"900"}