Oleszki pod okupacją: głód, terror i propaganda Kremla.

Oleszki na lewym brzegu obwodu chersońskiego były niegdyś spokojnym i perspektywicznym miastem. Od 2022 roku pozostają jednak pod tymczasową okupacją rosyjskich wojsk. Na początku pełnoskalowej inwazji rosyjska armia nie wchodziła bezpośrednio do miasta — sprzęt wojskowy i żołnierze jedynie przejeżdżali przez Oleszki tranzytem. Z czasem jednak miasto zaczęło wypełniać się rosyjskimi wojskowymi oraz funkcjonariuszami FSB.

Iluzja „normalnego życia”

Wiosną 2022 roku Rosjanie próbowali stworzyć w Oleszkach pozory „pokojowego” życia. Rozdawano ruble jako formę pomocy humanitarnej, zmuszano lokale gastronomiczne do ponownego otwarcia, przejmowano usługi komunalne. Wszystko to odbywało się równolegle z porwaniami, represjami i torturami mieszkańców.

Później Kreml wydał rozkaz wysadzenia zapory w Nowej Kachowce, co doprowadziło do śmierci setek, a być może tysięcy cywilów. Dokładna liczba ofiar tego aktu terroru do dziś pozostaje nieznana. Władze okupacyjne nadal ukrywają rzeczywistą skalę katastrofy.

Miasto pozostawione samo sobie

Od tamtego czasu sytuacja w Oleszkach stale się pogarszała. Narastał kryzys humanitarny, a okupacyjna administracja praktycznie zniknęła, pozostawiając mieszkańców bez prądu, centralnego zaopatrzenia w wodę, a później również bez gazu.

Miasto niemal całkowicie zniknęło z rosyjskiej przestrzeni propagandowej. Jedynie sporadycznie pojawiali się kremlowscy propagandyści, przygotowując materiały o rzekomych „zbrodniach ukraińskiej armii”. Podkreślano, że „mimo wszystkich zagrożeń ludzie żyją normalnie”, a okupanci wykazują się „bohaterstwem”. Rzeczywistość wyglądała jednak zupełnie inaczej.

Poza kadrem propagandowych reportaży pozostawały liczne zbrodnie rosyjskiej armii oraz lokalnych kolaborantów, którzy pozostawili mieszkańców samych sobie.

Prawo międzynarodowe a odpowiedzialność okupanta

Zgodnie z prawem międzynarodowym państwo okupacyjne ponosi pełną odpowiedzialność za los ludności cywilnej. Do podstawowych obowiązków władz okupacyjnych należy zapewnienie humanitarnego traktowania mieszkańców, ochrony ich życia, praw, przekonań religijnych i godności. Obejmuje to również zapewnienie dostępu do żywności, leków oraz funkcjonowania infrastruktury krytycznej.

W praktyce Kreml uruchomił pełną machinę represji — przymusową paszportyzację, tortury, grabieże, mobilizację do armii rosyjskiej oraz całkowitą izolację mieszkańców.

Miny, blokada i odcięcie miasta

Sytuacja w Oleszkach szczególnie zaostrzyła się w ciągu ostatnich miesięcy. Pojawiły się informacje o zaminowaniu przez rosyjskich okupantów wjazdów i wyjazdów z miasta, co praktycznie uniemożliwiło dostarczanie żywności i leków oraz ewakuację mieszkańców. Cywilne samochody regularnie wpadały na rosyjskie miny.

Znany jest również przypadek celowego ostrzelania pojazdu przewożącego do miasta żywność, pensje pracowników miejscowego szpitala oraz emerytury dla mieszkańców.

Propaganda kontra fakty

24 stycznia rosyjskie media propagandowe poinformowały, że samochód należący do zajętego przez Rosjan szpitala w Oleszkach został zaatakowany przez ukraiński dron. Według tej wersji pojazd jechał do ciężko chorego pacjenta. W wyniku incydentu miały zginąć trzy osoby — kierowca, pracownik techniczny szpitala oraz pielęgniarka.

Narracja ta została jednak szybko podważona. Uszkodzony pojazd był wykorzystywany do transportu różnych towarów ze Skadowska — przewożono nim paliwo, żywność, artykuły codziennego użytku oraz gotówkę. Pracownicy szpitala prosili również o wypłatę pieniędzy z rosyjskich kart bankowych.

Według informacji publikowanych przez lokalne kanały już następnego dnia po zdarzeniu w szpitalu rozpoczęły się kontrole i dochodzenie. Szczególną uwagę zwrócono na fakt, że na ciałach ofiar znajdowały się rany postrzałowe. Dodatkowo cały przewożony ładunek oraz pieniądze zniknęły.

Według wstępnych ustaleń samochód mogli zatrzymać rosyjscy żołnierze pod pretekstem kontroli dokumentów. Następnie mieli zażądać oddania części przewożonego towaru, a po odmowie otworzyć ogień do pasażerów w celu rabunku.

Informacje te potwierdzali również mieszkańcy Oleszek, z którymi udało się skontaktować. Warto zaznaczyć, że ukraińska łączność komórkowa okresowo dociera do miasta ze względu na jego bliskość do terenów wyzwolonych przez Ukrainę.

„Niech oni tam wszyscy umrą”

Od tamtego czasu liczba przypadków wysadzania samochodów na minach stale rośnie. Jak relacjonują mieszkańcy, rosyjscy wojskowi coraz częściej mówią: „Niech oni tam wszyscy umrą”, mając na myśli mieszkańców Oleszek.

Jednocześnie kremlowska propaganda nadal obwinia za wszystko Ukrainę oraz Siły Zbrojne Ukrainy.

Od stycznia media coraz częściej alarmują o dramatycznej sytuacji w Oleszkach. Informowano o braku żywności, przypadkach śmierci głodowej oraz całkowitej bezczynności władz okupacyjnych. Sprawa trafiła nawet do organizacji międzynarodowych.

Apel o pomoc humanitarną

Na sytuację zareagowały również władze ukraińskie, zwracając się do Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża z prośbą o utworzenie korytarza humanitarnego umożliwiającego dostarczenie pomocy oraz ewakuację ludności cywilnej.

Tymczasem rosyjska armia kontynuowała blokadę miasta i jego mieszkańców, minując drogi dojazdowe. W okupacyjnych mediach pojawiały się jedynie puste deklaracje i propagandowe komunikaty.

„Sytuacja pod kontrolą”

Szczególnie wymowny był wpis kolaboracyjnego „gubernatora” okupowanej części obwodu chersońskiego, Wołodymyra Saldo.

Oświadczył on, że sytuacja w Oleszkach jest „trudna, ale pod kontrolą”. Zaprzeczył istnieniu katastrofy humanitarnej i nazwał ją „wymysłem” ukraińskich mediów.

 „Omówiliśmy sytuację podczas spotkania z szefem administracji rejonu oleszkowskiego Rusłanem Chomenką. Powiem wprost: istnieją obiektywne trudności z dostarczaniem żywności i najpotrzebniejszych rzeczy do miejscowości przyfrontowych, zwłaszcza do Oleszek. Powodem są ciągłe ataki przeciwnika. Na tym tle kłamliwa kijowska propaganda rozpowszechnia historię o ‘katastrofie humanitarnej’, próbując przerzucić odpowiedzialność na Rosję. W rzeczywistości dostawy żywności i towarów pierwszej potrzeby są kontynuowane. Prace nie ustają — wsparcie mieszkańców pozostaje priorytetem” — stwierdził Saldo.

Jeszcze bardziej cynicznie zabrzmiały słowa Saldo wypowiedziane w kwietniu tego roku w wywiadzie dla kremlowskiej agencji TASS. Okupowane Oleszki — miasto niemal całkowicie zniszczone przez wojnę — nazwał on „pięknym i przytulnym miejscem”.

Według Saldo Oleszki są „dla kijowskiego reżimu jak drzazga w oku, którą chcą usunąć, ale nie potrafią”.

„Dlatego mieszkańcy mimo wszystko całkowicie stamtąd nie wyjeżdżają i nadal tam żyją” — stwierdził Saldo.

Miasto zakładników

Tymczasem mieszkańcy Oleszek nadal pozostają zakładnikami okupacji — odcięci od normalnego życia, podstawowej pomocy i możliwości bezpiecznej ewakuacji. Za propagandowymi hasłami o „stabilności” i „trosce o ludzi” kryje się rzeczywistość zrujnowanego miasta, w którym każdego dnia trwa walka o przetrwanie.

Rosyjska propaganda próbuje pokazać światu obraz „normalności”, jednak ruin nie da się ukryć za pomalowanymi ławkami i oficjalnymi oświadczeniami. Oleszki stały się symbolem humanitarnej katastrofy na okupowanych terenach oraz przykładem tego, jak Kreml wykorzystuje ludzi jako narzędzie własnej propagandy.

Dziś od centrum okupowanych Oleszek do centrum Chersonia są zaledwie cztery kilometry — przez rzekę Dniepr. Jednak dla tysięcy mieszkańców ta odległość pozostaje nie do pokonania — oddzielona linią frontu, minami, rosyjską blokadą i strachem o własne życie.

Apel do społeczności międzynarodowej

Wzywamy organizacje międzynarodowe do natychmiastowej interwencji oraz podjęcia realnych działań w celu ratowania ludności cywilnej pozostającej w okupowanych Oleszkach. Miasto potrzebuje dostępu do pomocy humanitarnej, leków, żywności oraz możliwości bezpiecznej ewakuacji mieszkańców.

Milczenie i brak reakcji oznaczają dalsze cierpienie ludzi, którzy od miesięcy pozostają zakładnikami rosyjskiej okupacji.

Yuriy Lobachov, Liudmyla Sorokovska