Wydarzenia

Zamknij

Zapach pamuły

Aneta Dusik 21:29, 24.12.2011
Treść artykułu pod wideo ↓

Przed laty święta Bożego Narodzenia celebrowało się wyjątkowo. Kto dziś wie, jak smakowało galilejskie wino, dlaczego w Wigilię stawiało się w kącie snopek siana i czy wypadało kolędować z kozą.

Zwyczaje tworzą głębię świąt. Wprowadzają w ich wyjątkowy klimat. Kiedyś wielkim nietaktem było zasiąść przy wigilijnym stole bez wcześniejszego \"zadośćuczynienia\" obrzędom przekazywanym od pokoleń. Dziś niewiele osób zawraca sobie głowę tym, by zostawić zwierzętom po łyżce jedzenia z 12 świątecznych potraw, a po pasterce idzie składać życzenia najbliższym . - Dawniej święta Bożego Narodzenia były bardziej celebrowane, niż teraz - mówi Stanisława Wiercioch ze Szczawnicy. - Przed laty staranniej się do nich przygotowywano. Po pierwsze tuż przed Wigilią stawiano w kącie cały snopek siana (gdzieniegdzie stał tam przez całe święta, przypominając o miejscu, w którym narodził się Jezus Chrystus - przyp.red), pamiętano o tym zwyczaju jeszcze w latach 50., obecnie większość osób ogranicza się do garstki siana, którą kładzie na stole.

Zanim usiadło się do wigilijnej wieczerzy, odmawiało się modlitwę. Była ona dziękczynieniem za przeżyty rok, za wszystkie łaski i dobroć Boga, z prośbą o dalsze błogosławieństwo. Dopiero po niej następowały życzenia i dzielenie się opłatkiem. - W naszym domu na chlebie, którym się dzieliliśmy, kładło się opłatek. Rozkrawając bochenek, trzeba było na nim zrobić znak krzyża. Oczywiście zostawialiśmy piętkę tego domowego chleba i czekała ona do Wielkiej Soboty. Wtedy razem z święconką zabieraliśmy ją do kościoła, by później ze święconą solą dać ją zwierzętom. Nazywało się to \"kromka dla Tomka\"- wspomina góralka ze Szczawnicy.    

Czar rodem z Kany Galilejskiej

Podczas Wigilii każdy z domowników musiał spróbować wszystkich potraw, żeby cieszyć się dobrym zdrowiem przez najbliższy rok. W wielu domach, nie tylko w Pieninach, był zwyczaj dawania choć odrobinę każdej potrawy bydłu, kurom, psu, żeby się dobrze chowały. Zwierzętom dawało się także siano ze stołu wigilijnego. Wierzono bowiem, że poświęcone, miało moc chronienia przed chorobami. - Na deser w naszym domu podawana była pamuła - wspomina pani Stanisława. - Było to coś w rodzaju budyniu. Suszone gruszki gotowało się jak na kompot, dodając goździki i cynamon. Zagęszczało się to wszystko mąką razową, a słodziło miodem.

Po wieczerzy wigilijnej, głównie na Spiszu, panny na wydaniu wybiegały na dwór i nasłuchiwały, gdzie szczeka pies, żeby się dowiedzieć, z której strony dziewczyna będzie miała męża. O północy szło się na pasterkę. Życzeniom i wizytom nie było końca. Wiele osób nad ranem, po uroczystej Mszy Świętej, wracało do domu. A tam czekało już \"galilejskie wino\" .- Gdy gospodarz wracał z pasterki do domu, przynosił z rzeki wiadro wody. Wkładało się do niej cetynę i srebrne pieniążki, a następnie myło się nią w Boże Narodzenie. Galilejskie wino miało korzystnie wpływać na wzrok i cerę. Miało także służyć zdrowiu - tłumaczy szczawniczanka.

Szopka, turoń, a może koza?

Z Pienin przenieśmy się na pobliski Spisz, gdzie w święta Bożego Narodzenia panują nieco inne zwyczaje. Jednym z nich było kolędowanie, w które angażowali się sami młodzi chłopcy. W każdej miejscowości nieco inaczej się organizowano. W Łapszach kolędowano z turoniem, w Krempachach, Dursztynie i Frydmanie z kozą. Tę ostatnią kolędnicy przygotowywali z ogromną starannością. Kozą podczas kolędowania opiekowało się dwóch chłopców. Jeden trzymał kij, na którym zamocowana była kozia głowa, i ruszał jej szczęką, a drugi prowadził ją na łańcuszku. Chłopcy wchodzili do każdego domu z wielkim hałasem, bo \"zwierzę\" przed wejściem się opierało, dlatego przewodnik wprowadzał je siłą. Podczas występu koza skakała po izbie, zaczepiając wszystkich, i nie wychodziła z domu, dopóki nie dostała zapłaty lub smakołyków.

Aneta Dusik
(Aneta Dusik)

Co sądzisz na ten temat?

podoba mi się 0
nie podoba mi się 0
śmieszne 0
szokujące 0
przykre 0
wkurzające 0
facebookFacebook
twitter
wykopWykop
komentarzeKomentarze

komentarze (0)

Brak komentarza, Twój może być pierwszy.

Dodaj komentarz


Dodaj komentarz

🙂🤣😐🙄😮🙁😥😭
😠😡🤠👍👎❤️🔥💩 Zamknij

Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu 24tp.pl. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas [email protected] lub użyj przycisku Zgłoś komentarz

OGŁOSZENIA PROMOWANE

  • budowlane

    22.12.2025

    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.

  • ogloszenie

    29.05.2026

    Austria! Praca dla MURARZY, CIEŚLI, STOLARZY, SPAW...

  • budowy

    02.06.2026

    BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW, STANY SUROWE OTWARTE, DAC...

  • praca

    02.06.2026

    Przyjmę MURARZY. Praca Polska, Niemcy. 608729122....

  • ogloszenie

    27.05.2026

    Poszukujemy osoby na stanowisko SPRZEDAWCA / DORAD...

  • ogloszenie

    19.05.2026

    KANTOR ZATRUDNI KASJERA WALUTOWEGO. CV proszę prze...

  • biznes

    02.06.2026

    Wydzierżawię działkę w Ludźmierzu przy trasie Nowy...

  • domy

    02.06.2026

    Sprzedam DOMY po 100 m2 - Klikuszowa, koło Centrum...

  • 01.06.2026

    ZLECĘ WYKONANIE PRAC WYKOŃCZENIOWYCH: SUCHE TYNKI,...

  • 01.06.2026

    ZATRUDNIĘ DO KARCZMY i PENSJONATU W KOŚCIELISKU. 6...

  • 01.06.2026

    DO WYNAJĘCIA MIESZKANIE 38m2 i 55m2 w CENTRUM NOWE...

  • ...

    01.06.2026

    DO WYNAJĘCIA LOKAL HANDLOWO - USŁUGOWO - BIUROWY o...

  • SZCZ

    01.06.2026

    SZCZENIAKI BORDER COLLIE RASOWE. 791 669 932.

  • ...

    29.05.2026

    RESTAURACJA CZERWONE KORALE Zakopane, ul. Zamoyski...

  • 26.05.2026

    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI KELNERA/-KĘ, POMO...

  • 26.05.2026

    PRACA W RESTAURACJI W ZAKOPANEM: KELNER/-KA - DLA ...

  • 26.05.2026

    PRACA W RESTAURACJI W ZAKOPANEM DLA UCZNIÓW, STUDE...

  • 25.05.2026

    URZĄD GMINY KOŚCIELISKO zatrudni INSPEKTORA ds. po...

  • ...

    25.05.2026

    ZATRUDNIMY W KARCZMIE oraz W BARZE MLECZNYM: KUCHA...

  • ...

    22.05.2026

    RESTAURACJA REGIONALNA w Zakopanem zatrudni KUCHAR...

  • LAS

    21.05.2026

    Sprzedam DOM i LAS - Spytkowice. 732 810 638.

  • budynek

    12.05.2026

    Sprzedam lub wynajmę BUDYNEK HANDLOWO-USŁUGOWY 500...

  • ...

    28.04.2026

    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 69...

  • pożyczki

    23.04.2026

    PROVIDENT. 571 240 909.

  • usługi

    17.04.2026

    OCIEPLANIE DOMÓW na materiałach wysokiej jakości. ...

  • ...

    07.04.2026

    Sprzedam GOBELIN - pejzaż zimowy - (145/80). TORBY...

  • ...

    07.04.2026

    NOWE KILIMY RĘCZNIE TKANE (z owczej wełny). Wzór: ...


POLECAMY

0%