Już tylko tydzień pozostał na zgłoszenie najlepszych i najgorszych urzędów oraz innych instytucji publicznych do nagrody lub antynagrody za praktykę udostępniania informacji. Taki plebiscyt ogłosiło Stowarzyszenia Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich

Urzędy miasta, gminy, wojewódzkie, starostwa, rady, sejmiki, sanepidy, szpitale, szkoły, domy kultury i wiele, wiele innych – wszystkie instytucje utrzymywane ze środków publicznych zobowiązane są do udzielania informacji. Pytać może każdy, niezależnie od wykształcenia, wieku, czy zawodu.

Odpowiedź musi do nas trafić w ciągu 2 tygodni, a odmówić można nam jej tylko wtedy, gdy wnioskowane informacje chronione są tajemnicą. Nie dowiemy się zatem w szpitalu na co choruje sąsiadka, ale poznamy zasady ustawiania kolejki do zabiegu. Nie usłyszymy w gimnazjum, jakie oceny ma syn naszego pracownika, ale poznamy dokumenty wyjaśniające, dlaczego przetarg na sprzątanie szkoły wygrała firma konkurencyjna, a nie nasza. Naszej ciekawości stanie się też zadość, gdy zapytamy o wynagrodzeniu burmistrza lub urzędników starostwa, stan środowiska, gminny budżet i jego rozdysponowanie.

A jak jest najczęściej?

– Nie ma reguły. W niektórych instytucjach pytania mieszkańców traktowane są bardzo poważnie, w innych – pytający uznawany jest za pieniacza i informacji nie uzyska – mówi Szymon Osowski, prezes Stowarzyszenia Liderów Lokalnych Grup Obywatelskich od lat zajmującego się problematyką dostępu do informacji publicznej.

Wiele instytucji nie czeka jednak na pytania, a informacje „dostarcza na tacy”. Sołectwo Brodzica na zebrania wiejskie zaprasza… SMSami, Urząd Miasta Rzeszowa punkt informacyjny utworzył w… centrum handlowym, a gliwicki magistrat umieścił w sieci wyszukiwarkę grobów.

- I właśnie takich praktyk szukamy po całej Polsce i takie chcemy wyróżnić nagrodą OTWARTE – wyjaśnia ekspert SLLGO. – Otwartość to wyraz szacunku do obywateli.

Nie tylko zresztą szacunku, ale też poszanowania prawa. Artykuł 61 Konstytucji RP oraz ustawa o dostępie do informacji publicznej zapewniają jawność funkcjonowania instytucji publicznych - jawność, która nie tylko sprawia, że nasze życie staje się wygodniejsze, ale również umożliwia nam weryfikację, czy władze nie nadużywają one swoich uprawnień. Nadmierna tajemniczość instytucji zakończyć się może dla ich szefostwa grzywną, utratą stanowiska, a nawet… w więzieniu.

Zanim jednak wyślemy kogoś za kratki, zgłośmy nadmiernie tajemniczą instytucję do antynagrody ZAMKNIĘTE. Jak dowodzą doświadczenia z ubiegłego roku, taki „prztyczek w nos” potrafi wyjątkowo dobrze wpłynąć na urząd i odmienić go na dobre.

Na zgłoszenia dobrych i złych praktyk informacyjnych z 2011 roku SLLGO czeka do 28 lutego. Nadsyłać je mogą wszyscy: dziennikarze, urzędnicy, w końcu sami obywatele. Nazwy instytucji wraz z uzasadnieniem przesyłać należy (także anonimowo) pod adres: [email protected]  więcej informacji na www.informacjapubliczna.org.pl/konkurs.