2 lipca we wtorek w wielkiej sali konferencyjnej Grandhotelu Bellevue w Górnym Smokowcu miało miejsce ostatnie pożegnanie słowackiego przewodnika, ratownika i himalaisty Petera Šperki, który 22 czerwca został zamordowany podczas ataku terrorystycznego talibów na bazę himalaistów pod ośmiotysięcznikiem Nanga Parbat w Pakistanie. Uroczystości miały charakter świecki i nadano im status pogrzebu państwowego. Wzięło w nich udział około tysiąca pięciuset osób, a pośród nich liczni przyjaciele, koledzy i znajomi Petera z Polski.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"19465"}

     Właściwie powinienem napisać w tytule przedostatnie pożegnanie, bowiem zgodnie z wolą Petera, nie będzie on miał tradycyjnego pogrzebu ani grobu, a jego prochy zostaną w niedalekiej przyszłości rozsypane nad wierzchołkiem najwyższego szczytu Tatr – Gerlachu.
     Z wielkiego ekranu patrzyła na nas twarz Petera. Poniżej trumna przykryta słowacką flagą, wieńce, honorowa warta ratowników Horskej záchrannej služby. Orkiestra dęta Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, góralska muzyka z Zakopanego, dwa sztandary – TOPR-u i Stowarzyszenia Przewodników Tatrzańskich im. Klemensa Bachledy z Zakopanego.
     Przemawiali i żegnali Petera między innymi: premier Słowacji Robert Fico, minister spraw wewnętrznych Słowacji Robert Kaliňák, naczelnik Horskej záchrannej služby Jozef Janiga, burmistrz miasta Vysoke Tatry Ján Mokoš, a w imieniu rodziny stryj Petera Martin šperka. Szkoda, że nie przemówił nikt w imieniu polskich przyjaciół i znajomych Petera. Jego związki z Polską były na tyle silne i znaczące, że należało mu się takie publiczne pożegnanie.
     Po zakończeniu przemówień kondukt odprowadził trumnę do samochodu, który zawiózł ciało Petera do krematorium w Popradzie. Zebrani długo jeszcze składali kondolencje rodzinie zmarłego. W hallu wystawiona była księga kondolencyjna. Obecni byli dziennikarze słowackiej prasy, radia i telewizji, a także reporter RMF Maciej Pałahicki. Może był jeszcze ktoś z polskich dziennikarzy, jeżeli nie zauważyłem, to przepraszam. 

     Wśród znajomych i przyjaciół na Słowacji Peter miał ksywę „Ujec”. Po polsku – „Wujek”, po góralsku, trafniej i bliżej oryginału – „Ujek”. Za swojego życia pamiętam tylko dwie osoby, o których niemal wszyscy – znajomi i nieznajomi – mówili „Ujek”. Obaj byli przewodnikami i ratownikami, osobami powszechnie szanowanymi – mówię o Józefie Krzeptowskim i Tadeuszu Gąsienicy-Giewoncie. W określeniu „Ujek” jest nie tylko oczywisty szacunek i uznanie. Jest w tym słowie także swoista poufałość, ciepło, pozytywny emocjonalny stosunek do osoby, jest zaufanie, wreszcie swoista bliskość. Peter właśnie taki był i tak postrzegali go ludzie (znów ten cholerny czas przeszły!). Dlatego mówili do niego i o nim „Ujec”.
     Dlatego pożegnał go ten wielki tłum. A w nim jego rodzice, żona, córki, siostra, jego partnerka Zosia i dalsi krewni. Ratownicy Horskej záchrannej služby i ratownicy ochotnicy z Horskej služby. Słowaccy przewodnicy UIAGM, liczni mieszkańcy Smokowca i okolicznych miejscowości. Wiele osób z Zakopanego i całej Polski – ratownicy TOPR, przewodnicy tatrzańscy i przewodnicy górscy z Zakopanego i Krakowa, przewodnicy wysokogórscy PSPW, przyjaciele, znajomi i klienci, których prowadził w góry.
     Życie dopisuje czasem do dziejących się wydarzeń niespodziewane i nieoczekiwane konteksty. Gdyby były one wytworem fantazji pisarza czy scenarzysty, uznano by je za przesadne, przerysowane, niemożliwe. Ale życie nieustannie przerasta w swojej inwencji fikcję. W uroczystości pożegnania Petera wzięła udział jego najmłodsza córka Diana ubrana w charakterystyczny hidżab. Otóż Diana kilka lat temu wyjechała do Austrii w poszukiwaniu pracy. Poznała tam Afgańczyka i wyszła za niego za mąż, a także przyjęła islam i została muzułmanką. Stąd ten hidżab. Nie komentuję, nie oceniam. Ale paradoksem jakimś okrutnym jest, że jej ojca zabili muzułmanie, jej bracia w wierze. I to jego – Petera – który dystansował się od ingerencji świata zachodniego w krajach Azji oraz zbrojnych interwencji Ameryki i jej sojuszników w tamtym rejonie świata. Który bardzo cenił sobie wolność we wszelakich jej przejawach – od wolności osobistej, własnej, po prawo innych krajów i narodów do samostanowienia. 

     Według informacji agencyjnych z Islamabadu policja w Gilgit ujawniła, że ujęto dwóch z szesnastu napastników, którzy dokonali zamachu na himalaistów pod Nanga Parbat. Zdaniem policji jeden z nich – Shafi Muhammad Ali – jest kluczowym podejrzanym, tożsamość drugiego nie jest znana. Trwają poszukiwania pozostałych zamachowców. Przypomnijmy, że w wyniku tego ataku zginęło dziesięciu wspinaczy: dwóch Słowaków, trzech Ukraińców, dwóch Chińczyków, Litwin, Nepalczyk, Amerykanin oraz pakistański przewodnik.
     Wczoraj, na godzinę przed rozpoczęciem uroczystości w Smokowcu, w Warszawie wylądowali Polacy, którzy brali udział w wyprawach na Nanga Parbat i zostali stamtąd ewakuowani. Kierowniczka jednej z nich Ola Dzik powiedziała, że czterdziestu wspinaczy, którzy znajdowali się w chwili masakry w wyższych obozach, w tym siedmioro Polaków, dostało drugie życie.
     Dziś, 3 lipca, na miejskim cmentarzu w Uhrovci odbędzie się państwowy pogrzeb drugiego z zamordowanych Słowaków Antona Dobeša.
     I jeszcze jedno – dziś, 3 lipca, przypada okrągła sześćdziesiąta rocznica pierwszego wejścia na wierzchołek Nanga Parbat, którego dokonał samotnie wielki austriacki wspinacz Herman Buhl.

PS.
Do niektórych tzw. dziennikarzy z lokalnej prasy i portali internetowych apeluję o nie uprawianie piractwa. Jeżeli nie potraficie samodzielnie dotrzeć do informacji i z braku umiejętności lub lenistwa przepisujecie całe zdania z mojego poprzedniego tekstu na ten temat, zamieszczonego w tym blogu, to następnym razem łaskawie zaznaczcie, że to cytat i podajcie jego źródło, a nie podpisujcie się pod moimi zdaniami swoim nazwiskiem. Z góry dziękuję.