Łapówki, prezenty, sponsorowane wyjazdy zagraniczne i zawyżanie cen sprzętu medycznego — takimi sposobami dostawcy sprzętu medycznego zdobywali kontrakty w jednej z największych państwowych klinik okulistycznych.

— Prowizję najczęściej przekazywaliśmy gotówką w gabinecie pani profesor. Zawsze dokładnie przeliczała kwotę.

Kiedyś zażądała wpłaty prowizji na konto w Luksemburgu — opowiada o swoich kontaktach z profesor Ariadną Gierek-Łapińską osoba związana z dostawcami sprzętu medycznego do szpitali. Prosi o niepodawanie nazwiska w obawie o utratę pracy. Redakcja dysponuje nagraniem rozmowy.

Łapówki za kontrakty

Profesor Ariadna Gierek-Łapińska, jeden z najsłynniejszych polskich okulistów, od prawie 20 lat jest dyrektorem Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego nr 5 Śląskiej Akademii Medycznej w Katowicach.

Szpital cieszy się sławą placówki oferującej opiekę medyczną na najwyższym poziomie. Nic dziwnego, że świetnie wyposażone oddziały szpitala przeżywały oblężenie pacjentów.

Wartość sprzętu, w który wyposażone są oddziały, można liczyć w milionach dolarów. Najnowocześniejsze urządzenia były kupowane w drodze przetargów. Ale, jak wynika z słów naszego rozmówcy, zwycięzca nie był wyłaniany podczas obrad komisji przetargowej, ale w gabinecie Ariadny Gierek-Łapińskiej.

— Na początku pani profesor zadowalała się drobnymi firmowymi upominkami. Potem były niewielkie kwoty. Żądania finansowe jednak rosły — mówi pracownik jednej z firm, dostarczających sprzęt do szpitala.

— W końcu żądania doszły do prowizji sięgającej 7-10 proc. wartości kontraktu. Nie stać nas było na angażowanie prywatnych pieniędzy. Gdy sprzedawaliśmy urządzenie, którego cena mogła wynosić np. 60 tys. euro, na fakturze pisaliśmy kwotę o 10 tys. euro wyższą. Starczało wtedy na prowizję.

Prowizja to tylko część kosztów, jakie pośrednicy musieli ponosić, żeby dobrze żyć z szefową szpitala. Regułą stało się finansowanie wyjazdów zagranicznych dla najbliższego otoczenia profesor Ariadny Gierek-Łapińskiej.

— Pani profesor uczestniczy we wszystkich światowych kongresach okulistycznych. Godzi się na lot tylko w pierwszej klasie - mówi nasz informator. Z reguły towarzyszą jej 3 lekarki, w tym m.in. córka, Stanisława Gierek-Cieciura, także profesor i prawa ręka swojej mamy w klinice. Regularnie jeździ z nimi także Dorota Wyględowska - córka byłego senatora SLD.

- Opłacamy nie tylko bilety lotnicze, ale także koszty uczestnictwa, hotele - dodaje nasz rozmówca. — Ten rynek jest, niestety, tak skonstruowany. Mamy wybór: płacimy, zawiadamiamy prokuraturę, składamy obszerne zeznania i przenosimy się do Afryki Południowej.

Zamówienia od męża

Z naszych ustaleń wynika, że w Szpitalu Klinicznym nr 5 Śląskiej Akademii Medycznej doszło nie tylko do korupcji, ale także jaskrawego konfliktu interesów. Sprawdzając organizowane przez szpital przetargi ustaliliśmy, że wygrywa w nich często katowicka firma Belamed.

Jako pośrednik niemieckiej firmy Aesculap-Meditec dostarczyła ona klinice m.in. laser okulistyczny wart ponad 2 miliony złotych.

Właścicielem firmy jest były pracownik kliniki Andrzej Zawojski. Jego żona, Iwona Zawojska, jest szefem Sekcji Aparatury Medycznej kliniki i odpowiada za zakupy sprzętu medycznego.

Ale to nie koniec. Okazuje się, że Zawojska reprezentuje Belamed w kontaktach ze śląskimi szpitalami.

Siedziba Belamemedu, która do niedawna mieściła się w mieszkaniu Zamojskich, to kameralny, luksusowy biurowiec z systemem zabezpieczeń, którego nie powstydziłby się bogaty bank.Wejście do środka możliwe jest dopiero po wylegitymowaniu się. Potem do oszklonego przedpokoju wjeżdża winda, jedyna droga do pomieszczeń firmy.

Chcieliśmy zapytać Iwonę Zawojską czy to normalne, że pracownik szpitala odpowiedzialny za zakup sprzętu, jednocześnie pracuje dla dostawcy - w dodatku firmy męża. Ale okazało się to niemożliwe. — Nie będziemy rozmawiać — oświadczył Andrzej Zawojski.

Także szefowa szpitala prof. Ariadna Gierek-Łapińska zapytana przez nas o sprawę Zawojskiej, oświadczyła, że nie ma w tym nic złego, bo ostatecznie zawsze sama podejmuje najważniejsze decyzje.

Darowizny na wyjazdy

W rozmowie z dziennikarzem profesor Gierek-Łapińska zdecydowanie nie przyznaje się do zarzutów stawianych jej przez przedstawicieli firm dostarczających sprzęt do szpitala, ale potwierdza, że prosi ich o darowizny.

— Te 8 czy 10 proc. to są darowizny na rzecz szpitala. Wydajemy je na wyjazdy swoich pracowników — zapewnia. Pani profesor tłumaczy, że nie musi brać łapówek, ponieważ jej mąż miał pracę, w której świetnie zarabiał.

Postanowiliśmy sprawdzić, gdzie tak dobrze zarabiał mąż pani profesor. Z naszych ustaleń wynika, że jest on oskarżony o wyprowadzenie ponad 30 milionów złotych z państwowej Centrali Zaopatrzenia Hutnictwa.

Ł. wraz z trójką swoich podwładnych z CZH został zatrzymany 3 lipca 2002 roku i zwolniony tego samego dnia za kaucją w wysokości 100 tys. zł. Od tego czasu czeka na rozprawę.

Już w lipcu 2005 roku wiceprezes Sądu Okręgowego w Katowicach Aleksandra Rotkiel w liście do prezesa Sądu Apelacyjnego w Katowicach przyznała, że nie powinno było dojść do takiej przewlekłości postępowania.

"Na ten stan rzeczy niewątpliwie złożyło się szereg okoliczności, do jakich należy zaliczyć przede wszystkim obszerność sprawy - liczy ona obecnie 36 tomów, występuje czwórka oskarżonych, stojących pod zarzutami przestępstw z art. 296 par. 1 KK, czyli przestępstw o dużym ciężarze gatunkowym" - pisze wiceprezes sądu.

Nie zmienia to faktu, że do dziś kolejne terminy rozpoczęcia procesu są odraczane. Niebawem może dojść do przedawnienia niektórych zarzutów.

Jurek Jurecki

Foto | Ariadna Gierek-Łapińska pochodzi z Wilna. Do Polski przyjechała wraz ze swoimi rodzicami - Klarą i Teodorem Zankowiczami oraz siostrą Tatianą (dziś też śląską lekarką, profesor laryngologii) tuż po wojnie. Jest byłą synową I sekretarza PZPR Edwarda Gierka. Była żoną Adama, starszego syna Edwarda.

Profesor Gierek-Łapińska kieruje Kliniką Okulistyczną Śląskiej Akademii Medycznej w Katowicach od 1988 roku. Jej budowę, zlecił w 1978 Edward Gierek.

Profesor Ariadna Gierek-Łapińska jest prekursorem w zakresie wprowadzania w Polsce mikrochirurgii w operacjach oka, autorem setek naukowych publikacji. Ma na swoim koncie kilka podręczników na temat mikrochirurgii oka.

Jest członkiem wielu organizacji i stowarzyszeń naukowych. Przez kilka lat piastowała funkcję przewodniczącej Polskiego Towarzystwa Okulistycznego.

W 1993 roku Gierkowa wraz z mężem i jego znajomym Stefanem Niziołkiem, byłym dyrektorem ds. pracowniczych Huty im. Lenina, kupiła w Zakopanem hotel Juwentur. Dziś hotel ten, noszący nazwę Helios, wystawiony jest na sprzedaż w kilku amerykańskich biurach nieruchomości za 4,5 mln euro.

Kariera Gierek-Łapinskiej zamarła 2 tygodnie temu. Pijaną okulistkę wyprowadził z gabinetu patrol policji.

- W sprawie Ariadny Gierek-Łapińskiej Prokuratura Rejonowa Katowice Wschód poleciła policji wszczęcie dochodzenia z art. 160 KK - informuje kom. Magdalena Szymańska-Mizera, oficer prasowy Komendy Miejskiej Policji w Katowicach.

(Art. 160. Kto naraża człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.)

14 marca Śląska Izba Lekarska powołała komisję, która w ciągu trzech miesięcy ma ocenić zdolność prof. Ariadny Gierek-Łapińskiej do wykonywania zawodu lekarza.

W skład komisji weszli m.in. lekarze specjaliści ds. uzależnień. Równoległe postępowanie wszczął także Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej.