Majowy weekend można spędzić na łonie przyrody, z dala od tłumów, na szlaku oscypkowym, bawiąc się na masowych imprezach lub kontemplując sztukę wyższą.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"4249"}

Na samotne podziwianie przyrody nie ma co liczyć w Dolinie Kościeliskiej czy na Hali Gąsienicowej. Na pewno tłumnie będzie w Pieninach, na szlaku prowadzącym na Trzy Korony czy na Sokolicę. Są jednak miejsca urokliwe, gdzie unikniemy tłumów.

W samym Zakopanem też warto zejść z Krupówek. Jerzy Tawłowicz, zakopiański przewodnik, poeta i publicysta, zachęca choćby do kilkugodzinnego spaceru po mieście, zaczynając od Kozińca, na którym znajduje się Dom pod Jedlami, potem – idąc w stronę Antałówki – radzi zatrzymać się przy Witkiewiczówce (gdzie mieściła się legendarna forma portretowa Witkacego), przy Willi Śmigło (budynek PAN-u). Dalej namawia do spaceru grzbietem Antałówki w stronę Bachledzkiego Wierchu, by nacieszyć oczy widokami, i zakończyć wyprawę na Harendzie, w muzeum, w którym ostatnie lata życia spędził Jan Kasprowicz.

Artystyczna Kościeliska

Koneserom sztuki na pewno spodoba się pomysł spaceru po ul. Kościeliskiej, która – jak podkreśla Tawłowicz – jest dzielnicą zakopiańskich artystów. Spacer radzi rozpocząć od Koliby, w której można zobaczyć między innymi meble zaprojektowane przez Stanisława Witkiewicza czy Wojciecha Brzegę. Potem radzi odwiedzić galerię w Liceum Kenara. Gdy dojdziemy do ul. Za Strugiem, nie zbaczając zbytnio, można na początku tej ulicy zahaczyć o kuźnię artystyczną rodziny Biernacików. Po powrocie na ul. Kościeliską warta odwiedzenia jest pracownia artystyczna Walczaków, a zaraz za nią dom Kłosowskich, gdzie tworzą 3 pokolenia artystów. Za ich posesją z kolei – pracownia słynnych lutników Mardułów. Przy prywatnych obiektach nie ma wprawdzie szyldów, można jednak umówić się z artystami telefonicznie lub liczyć na łut szczęścia.

Do spacerów po bocznych uliczkach Zakopanego na stronie obok namawia też Maciej Pinkwart w artykule („Boczne drogi”).

Zaciszna Lejowa

W pobliżu Zakopanego, zamiast na Kościeliską czy Chochołowską, lepiej wybrać się do mniej uczęszczanej Doliny Lejowej na 2– 3-godzinny spacer. Reglowa dolina, przylegająca do Polany Biały Potok w rejonie Witowa, łatwo dostępna jest od strony Zajazdu „U Józefa” (u którego łysi otrzymywali kiedyś rabat na posiłki, być może jest tak dalej). Drogą pod Reglami po 20 minutach docieramy do potoku Lejowego, a dalej możemy kontemplować przyrodę, idąc ocienionym dnem doliny, wzdłuż szumiącego potoku.

Tam, gdzie wypoczywał Wyszyński

Zmotoryzowanym turystom nasz redakcyjny kolega Apoloniusz Rajwa poleca wycieczkę na Bachledówkę (Czerwienne), oddaloną od Zakopanego tylko o mniej więcej 10 km. Dociera się tam, zjeżdżając w Poroninie z zakopianki w lewo, w kierunku Zębu, a następnie w Zębie w prawo, w kierunku Czerwiennego. – Kopulasty wierzchołek na wys. 946 metrów to jedna z większych kulminacji w północnej części Pogórza Gubałowskiego. Z wierzchołka roztacza się widok na całe Tatry, a także na Babią Górę, Gorce i Dolinę Podhala. Na samej Bachledówce jest piękny, ciekawy architektonicznie kościół, gdzie w niedzielę można trafić na mszę regionalną, podziwiać piękne stroje górali i ich śpiew – zachęca Apoloniusz Rajwa. Na Bachledówce odpoczywał prymas Wyszyński, gościł tu także Karol Wojtyła w czasach, kiedy był biskupem.

Panorama z auta

Tym, którzy lubią podziwiać panoramę Tatr, ale nie bardzo lubią chodzić, oprócz Bachledówki można polecić inne miejsca na Podhalu, gdzie „z asfaltu” roztaczają się piękne widoki. Dla nich warto zahaczyć o Furmanową czy Płazówkę blisko Zakopanego, Gliczarów Górny nieco dalej, Głodówkę w Bukowinie Tatrzańskiej (przy drodze do przejścia granicznego w Łysej Polanie) czy drogę wierchową pomiędzy Rzepiskami a Łapszanką. Jak się jest już w Łapszance, to prowadzi stąd kilkukilometrowa ścieżka do malowniczej łemkowskiej wioski na Słowacji – Osturni.

Tajemnice Spisza

Moim ulubionym regionem jest Spisz, ciągle niedoceniany przez turystów. Jadąc tam, koniecznie trzeba się zatrzymać nad malowniczym Przełomem Białki koło Nowej Białej (jadąc z Zakopanego, najkrótsza droga prowadzi przez Bukowinę i Białkę Tatrzańską). Przy urokliwych, wapiennych skałkach Obłazowej i Kramnicy wypoczywają głównie mieszkańcy Podhala. W pobliskiej jaskini Obłazowa archeolodzy dokonali odkryć o randze międzynarodowej. Badania wykazały, że 30 tys. lat temu znajdowało się tam prehistoryczne miejsce kultu. Z tego okresu pochodzą znalezione tam przedmioty – najstarszy na świecie bumerang, wykonany z ciosu mamuta, narzędzia górnicze i wiele innych cennych przedmiotów. Nad Białką, oddalając się nieco od skałek, można znaleźć miejsce na wygrzanie się w słońcu czy biesiadowanie przy grillu. Można pojechać w kierunku Trybsza, by tam zobaczyć w starym, drewnianym kościółku (jeśli proboszcz otworzy drzwi) najstarszą panoramę Tatr lub jechać w odwrotnym kierunku, do Frydmana, by w zaułkach wsi odnaleźć unikatowe XIX-wieczne piwnice po madziarskich winach, które znajdują się na prywatnym terenie. O zgodę na spacer po nich trzeba poprosić właściciela. Sześć podziemnych stumetrowych korytarzy na 2 poziomach robi wrażenie. We wsi warto też obejrzeć kościółek z przełomu XIII i XIV wieku, do którego w drodze z Wiednia miał wstępować Jan III Sobieski, a także kasztel.

Niedaleko stąd do Niedzicy z urokliwym zamkiem, jednak w weekend trzeba się tu liczyć z tłumami. Wracając, można zahaczyć o Jezioro Czorsztyńskie, a przy okazji obejrzeć słynny kościółek w Dębnie.

Orawskie tartaki i folusze

Jerzy Tawłowicz z kolei namawia do wycieczki na Orawę i koniecznie do wizyty w skansenie w Zubrzycy Górnej (od Zakopanego ok. 60 km), gdzie czas cofa się o 100, a nawet 200 lat. – Już tylko tam można oglądać stare tartaki z drewnianymi kołami, młyny, olejarnię, folusz i dużo różnych urządzeń technicznych. Jest tam specyficzny klimat – zachęca. Wcześniej namawia do zatrzymania się przy drewnianym kościółku w Jabłonce dla znajdujących się wewnątrz polichromii. – A jak już się jest w Zubrzycy to rzut beretem do Przełęczy Krowiarki, skąd zaczyna się szlak na Babią Górę – wejście ambitne, ale w nagrodę są rewelacyjne widoki – zachęca.

Będąc na Orawie, blisko też do granicy słowackiej, a tuż za nią Jezioro Orawskie i czekający na nim statek spacerowy. Warto zobaczyć pięknie usytuowany na pionowej skale (o wysokości 112 m) Zamek Orawski nad lustrem rzeki albo wbić się jeszcze dalej w Słowację, by zatrzymać się w Podbieli (takim słowackim Chochołowie).

Szlak oscypkowy

Tym, którzy cenią sobie przyjemności podniebienia, a w szczególności smak oscypka, bryndzy czy żętycy – polecam szlak oscypkowy, który w ubiegłym roku opracowało starostwo tatrzańskie. Na szlaku tym znajduje się 15 wybranych bacówek na terenie powiatu tatrzańskiego i nowotarskiego. Dokładną mapkę można znaleźć na stronie www.tatry.pl lub w folderze, który można dostać w Centrum Informacji Turystycznej w Zakopanem, a także w hotelach i biurach podróży.

Majówka imprezowa

Majowy weekend obfituje też w najrozmaitsze imprezy – festyny, koncerty, wystawy. Miłośnicy muzyki poważnej powinni odwiedzić Atmę w Zakopanem. Pod Giewontem jest w tych dniach festiwal jazzowy (drugi dwa tygodnie później). Ci, którzy lubią klimaty Piwnicy pod Baranami – mogą 3 maja wybrać się na koncert Anny Szałapak do Nowego Targu.

Beata Zalot