Zaledwie pół roku temu cały Nowy Targ wspominał i świętował 25. rocznicę Mszy św. Na tutejszym lotnisku. Wspomnienia odżyły znów. Z tą różnicą, że teraz nie można będzie połączyć się telemostem z Watykanem, by wysłuchać papieskich słów. Jan Paweł II odszedł od nas, jednak pozostał w pamięci górali. Bo przecież trudno nie pamiętać chwil, które tak głęboko odcisnęły się w pamięci.

Rok 1979. Czerwiec. Pierwsza wizyta Ojca Świętego w kraju. Pozostał po niej specyficzny ślad - kronika, spisana niegdyś przez nieżyjącego już organistę Józefa Grzybka, wygrzebana i przypomniana przy okazji 25-lecia wizyty przez Marcina Jagłę.

Już wówczas widać było, jak wielką charyzmę ma Ojciec Święty. Mimo przeszkód, jakie stawiały komunistyczne władze, przez całą noc na lotnisko płynęły rzeki ludzi. Również wielu Słowaków nielegalnie przekraczało granicę, by spotkać się z papieżem.

Choć polscy pogranicznicy przymykali na to oczy, to od słowackiej strony wielokrotnie słychać było strzały. Sam Nowy Targ był zamknięty dla ruchu samochodowego już od południa 7 czerwca.

Na prośbę milicji, wraz z funkcjonariuszami na rogatkach stali... klerycy. Miało to ostudzić krewkich górali, których widok milicjanta mógł jedynie zdenerwować i sprowokować do awantur, by mimo wszystko wjechać do miasta.

Podczas samej Mszy świętej porządku pilnowało 3 tys. górali, którzy odbyli specjalne przeszkolenie.

Poszli nawet komuniści

Miasto było odświętnie udekorowane, choć komunistyczna władza nie zezwoliła na przyozdobienie sklepowych wystaw. Ale i ta dyrektywa często była lekceważona przez sprzedających, którzy przemycali za witrynę jakiś papieski portret czy flagę.

Jednak prawdziwe szykany czekały na pracowników nowotarskich zakładów. - Poważne spory toczyły się od kilku dni w instytucjach, przedsiębiorstwach, spółdzielniach, szkołach i różnych zakładach pracy o zwolnienie z zajęć 8 czerwca - wspomina Grzybek.

- Cały nowotarski świat pracy buntował się i nie ukrywał, że gdy nie dojdzie do porozumienia z władzami - bez względu na grożące pracownikom konsekwencje - ludzie pójdą na uroczystość papieską!

Na ogół patrzono na ten problem \"przez palce\". Najtrudniejszą walkę toczyli pracownicy NZPS, zatrudniającego wówczas 10.000 pracowników. Dyrekcja z radą zakładową mówili, że zakład obuwniczy nie może stanąć.

Pracownikom zagrożono za samowolne opuszczenie miejsca pracy odebraniem dodatku rodzinnego, premii, a nawet zwolnieniem z pracy. Pracownicy, nie bacząc na konsekwencje, masowo wzięli udział w uroczystości papieskiej.

Warto dodać, iż w czasie wizyty Ojca Świętego stanęła całkowicie praca w kombinacie. Szefowie z pozostałym trzonem aparatczyków z ciekawości sami udali się na lotnisko.

Pozostali pracownicy słuchali radia albo oglądali telewizję, niektóre kobiety płakały po kątach z żalu, że nie mogą uczestniczyć w tak doniosłej uroczystości.

Innym uprzykrzeniem, mającym zniechęcić ludzi do wędrówki do Nowego Targu, było zamknięcie przez kolej odcinka między Jordanowem a Chabówką.

Na udostępnione objazdy trzeba było zmarnować kilka godzin. Ludzie szli więc pieszo, wyruszając z najdalszych miejsc już 7 czerwca rano. W nocy władze puściły pociągi, jednak skorzystali z nich nieliczni pielgrzymi.

A nocą pielgrzymi docierali do kwater przygotowanych przez nowotarżan, obydwa kościoły, czynne całą dobę, wypełnione były ludźmi. O godz. 3. z Ludźmierza wyruszyła pielgrzymka z cudowną figurą Matki Boskiej.

I proboszcz popuścił

Na lotnisku modlitwy rozpoczęły się już o godz. 6 rano. Program wypełniał czas oczekiwania blisko miliona ludzi. Po dziesiątej zaczynają lądować helikoptery, jednak dopiero z piątego wysiada Ojciec Święty.

Witają do przedstawiciele władz. - Skompromitował się Lech Bafia - mówiąc do Ojca Świętego \"Witam Pana\". Ojciec Święty, podając mu rękę, odparł krótko: - \"Znam pana z korespondencji\" i kontynuował ceremonię powitania.

A tymczasem już kapela góralska rżnęła na powitanie zamaszyście góralskie \"Sto lat\", które następnie odśpiewał przy akompaniamencie potężny, 400-osobowy chór mieszany.

Jak zauważył kronikarz, w liturgii - mimo woli - uczestniczyli także milicjanci. - W trakcie zaś uroczystej Mszy świętej na lotnisku, gdy na Podniesienie wszyscy klękali - jakiś góral, widząc stojącą większą grupę milicjantów, huknął w ich kierunku: \"Klękać!\" I wszyscy jak na komendę uklęknęli!

Za uczestnictwo każdy z funkcjonariuszy dostał obrazek z papieżem i jak niektórzy zauważali, choć wielu dygnitarzy wcześniej ochraniali, tylko papież im podziękował.

A papież w swej homilii nawiązywał do piękna polskich gór. Cieszył się też, że może sprawować Mszę świętą w obecności cudownej figury Matki Boskiej Ludźmierskiej. - Tu, na tym miejscu, w Nowym Targu, pragnę mówić o ziemi polskiej, bo jawi się ona tu szczególnie piękna i bogata w krajobrazy - przemawiał Jan Paweł II.

- Człowiekowi potrzebne jest to piękno krajobrazu - i dlatego też nic dziwnego, że ciągną tutaj ludzie z różnych stron Polski i spoza Polski. Ciągną latem i zimą. Szukają odpoczynku. Pragną odnaleźć siebie w obcowaniu z przyrodą.

Pragną odzyskać siły w zdrowym, fizycznym wysiłku marszu, podejścia, wspinaczce, w zjeździe narciarskim. Ej, łza się w oku kręci! Jest też ten kraj gościnny terenem wielkiej pracy duszpasterskiej, bo nie tylko siły ciała przychodzą tu krzepić ludzie, ale też siły ducha.

Bóg Wam zapłać, żeście na to dzisiejsze spotkanie przynieśli tutaj Matkę Boską Ludźmierską. Bóg Wam zapłać! Zwłaszcza Bóg zapłać proboszczowi ludźmierskiemu, który łatwo tego skarbu z kościoła nie wydaje.

Ale, że był w jednym roku ze mną święcony - to popuścił! Matka Boska zawsze jest podobna do ludzi ze swojego domu. Kiedy patrzyłem na Matke Boską z Guadelupe, Matkę Boską Indian, przychodziła mi na myśl najbardziej matka Boska Ludźmierska, bo to taka prawdziwa Gaździna Podhalańska!

Tuż po Mszy świętej papież przejeżdża wśród tłumów wiernych odkrytym samochodem. Każdy mógł być przez moment blisko niego.

Gdy wrócił na stopnie ołtarza, udzielił błogosławieństwa, po czym udał się do śmigłowca. Wówczas milion górali zaczęło śpiewać \"Góralu, czy ci nie żal\".

- Brzmienie tej piosenki było tak potężne, że echem wypełniało przestrzeń między Tatrami i Gorcami - zachwyca się Józef Grzybek. - Zdawało się, że życie stanęło, że cała przyroda zamarła z osłupienia, by słuchać wyrażonego przez lud Podhala żalu. Prawdopodobnie jeszcze nikt nigdzie i nigdy nie słyszał takiej potęgi śpiewu - bo oto śpiewały serca ludu Podhala, kąpiące się we łzach na pożegnanie tego najwspanialszego Syna Narodu Polskiego!

Gdy tylko helikopter odleciał, nad Nowy Targ nadciągnęła burza z piorunami. Ludzie rozbiegli się dookoła, szukając jakiegoś schronienia. Wielu przeszło wpław przez Biały Dunajec. Niektórzy na skraju skarpy lotniska siedli wprost na błocie i... zjeżdżali w dół.

Jakaś kobieta przenosiła odświętnie wystrojonego męża przez potok, ale i tak - ku ogólnemu rozbawieniu - oboje wpadają do wody. Kogoś poraził piorun - na szczęście nic poważnego mu się nie stało.

Pozostał

W tym samym czasie wojskowy dźwig już rozbierał papieski ołtarz, by na drugi dzień nie pozostał po nim żaden ślad. Władza chciała, żeby pamięć o tym wydarzeniu trwała jak najkrócej. Władza przeminęła, a wspomnienia z 1979 roku, podobnie jak z wszystkich pielgrzymek papieskich do kraju są żywe.

Ożyły ze zdwojoną siłą szczególnie teraz, gdy Jan Paweł II odszedł z tego świata. - Non omnis moriar - nie wszystek umrę - cytował papież Horacego w jednym ze swych wierszy.
I pozostał.