W niedzielę 21 marca 2021 roku zmarł w Warszawie Christian Parma, wydawca, speleolog, fotograf, autor wielu książek i albumów fotograficznych, podróżnik. Miał siedemdziesiąt dziewięć lat. Był związany z Zakopanem i Tatrami przez większą część życia, mieszkał pod Giewontem dwadzieścia lat.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"79750"}

Urodził się w Cieszynie 15 stycznia 1942 roku. Na Śląsku Cieszyńskim spędził dzieciństwo i młodość. Z dumą i sentymentem przyznawał się do dziedzictwa Zaolzia, tej niezwykłej pogranicznej krainy.

Wcześnie zainteresował się górami, a w szczególności jaskiniami. Już w 1963 roku został członkiem, a następnie prezesem Akademickiego Klubu Grotołazów w Gliwicach. Po studiach, pod koniec lat sześćdziesiątych przeprowadził się do Zakopanego.

Podczas bogatej, kilkudziesięcioletniej aktywności jaskiniowej był inicjatorem licznych wy-praw eksploracyjnych do jaskiń w Tatrach i na całym świecie. Był jednym z odkrywców Jaskini nad Kotlinami, partii Studni Flacha w Ptasiej Studni, Studni w Kazalnicy, znaczących partii Jaskini Naciekowej. Brał udział w pamiętnej akcji ratunkowej po Witolda Szywałę w Jaskini nad Kotlinami, podczas której uległ wypadkowi. W latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych wziął udział w ponad dwudziestu wyprawach do jaskiń Austrii, Borneo, Bułgarii, Chile, Czechosłowacji, Grecji, Hiszpanii, Nepalu, Peru, Rumunii, Tajlandii, Walii, Węgier i Związku Radzieckiego. Wiele spośród nich zorganizował i był ich kierownikiem. Pionierski charakter miała jego działalność eksploracyjna w jaskiniach austriackich.

Był także aktywnym działaczem, a następnie prezesem Sekcji Taternictwa Jaskiniowego Klubu Wysokogórskiego w Zakopanem, pełnił funkcję sekretarza Komisji Taternictwa Jaskiniowego Zarządu Głównego Klubu Wysokogórskiego w latach 1968-1973. Na początku lat osiemdziesiątych przeniósł się do Speleoklubu Morskiego PTTK w Gdyni i został jego wiceprezesem.

Był autorem popularnych książek o jaskiniach. Wraz z Apoloniuszem Rajwą napisał Tury-styczne jaskinie Tatr (1978), a z Tadeuszem Rojkiem 500 zagadek o jaskiniach (1985). W 1980 roku wyszły Jaskinie, a w 2015 ich obszerna wersja albumowa. Wiele pisywał na tematy związane ze speleologią i wyprawami, głównie na łamach pism fachowych – „Taternika”, „Wierchów”, „Speleologii” i „Podtatrza”.

Pod koniec lat osiemdziesiątych wyjechał z Zakopanego do Warszawy, gdzie w 1991 roku założył wraz z żoną wydawnictwo Parma Press. Oficyna specjalizuje się w wydawaniu kalendarzy ściennych oraz wydawnictw albumowych. Parma jest autorem kilkudziesięciu albumów fotograficznych poświęconych Polsce, poszczególnym krainom, większym miastom i specyficznym zagadnieniom. Wydawał także publikacje poświęcone Tatrom, Zakopanemu, Podtatrzu oraz innym pasmom górskim. Miałem przyjemność i zaszczyt być współautorem kilku zilustrowanych przez niego wydawnictw. Jego archiwum fotograficzne liczy wiele tysięcy diapozy-tywów znakomitej jakości z całej Polski i kilku kontynentów.

Blisko dwadzieścia lat temu Parmowie i wydawnictwo przenieśli się do Marek pod Warszawą. Regularnie bywał w Zakopanem, choć w ostatnich latach dużo rzadziej. Był znakomitym rozmówcą o wyrazistych poglądach, przekonującej argumentacji i szerokim uśmiechu. Do dziś brzmi mi w uszach jego charakterystyczny tubalny śmiech. Był życzliwy ludziom i uwielbiał zwierzęta.

Zmarł po ciężkiej chorobie 21 marca. 31 marca 2021 o godzinie 13.00 odbędzie się uroczystość pożegnalna w Domu Przedpogrzebowym na warszawskich Powązkach Wojskowych. O 14.00 będzie miał miejsce pogrzeb na Cmentarzu Bródnowskim.

Niebawem na łamach „Tygodnika Podhalańskiego” ukaże się obszerne wspomnienie Christiana Parmy pióra Apoloniusza Rajwy.

Maciej Krupa