Nie od dziś wiadomo, że sztuka, ta prawdziwa, spontaniczna, powstała z potrzeby serca, a nie w wyniku jakiejś kalkulacji, czy jeszcze gorzej – wplątana w tryby instytucjonalnej machiny, rodzi się, że tak powiem kolokwialnie, „od dołu”, można rzec u podstaw. Często po cichu, w zaciszu domowej pracowni lub innego miejsca, które tworzącemu ją artyście daje poczucie bezpieczeństwa, wytycza niczym nie skażoną przestrzeń twórczą, inspiruje i pobudza do kreatywności.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"20007"}

Dotyczy to chyba wszystkich dziedzin sztuki. Sytuacja tazyskuje na znaczeniu, gdy dodatkowo owa przestrzeń twórcza staje się miejscemtrwałego bytowania wytworów ludzkiego talentu artystycznego i daje możliwośćuczestniczenia w swym pięknie tzw. osobom z zewnątrz. Kierowana tymiprzemyśleniami, w niedzielne sierpniowepopołudnie, kiedy sezon turystyczny w pełni (co zresztą dawało się bez truduzauważyć na krościeńskich ulicach), tuż po godzinie 18, gdy słońce przestałomocno grzać, wybrałam się szlakiem krościeńskich artystów oraz ich prac. Napoczątku mojej wędrówki spróbowałam poczuć się niczym turysta, który po razpierwszy przybywa do Krościenka, złakniony kontaktu z prawdziwą sztuką tegopięknego miejsca. Znalazłszy się na Rynku, oczom wędrowca ukazuje się dobitnieszyld GALERIA. Mieści się on (to tak dla mniej wtajemniczonych) na frontoniebudynku starej plebanii, służącej obecnie za siedzibę Gminnego Centrum Kultury.Niestety, nie zobaczy tu o tej porze dnia, ani roku żaden koneser sztukipienińskiej nic poza piękną architekturą drewnianego domku oraz rzeczonymszyldem. Odejdzie pocałowawszy przysłowiową klamkę. No cóż. Tak działa właśniesztuka „zinstytucjonalizowana”, tak pracuje i mydli letnikom oczy jedyna gminnaplacówka kultury. Widać taki styl pracy, taki styl promocji, taki szacunek dlawłasnej kultury oraz dla gości.

Jakże inaczej, na szczęście iku pokrzepieniu serc, przedstawia się sytuacja w tzw. prywatnej inicjatywie,oczywiście w dziedzinie kultury. Wystarczy, że zawiedziony podróżnik zwróci sweoblicze w przeciwnym kierunku Rynku, a już napotka gościnnie otwarte drzwi doGalerii Makiet Pienińskich, z wielką pasją i trzeba przyznać z wyobraźnią italentem tworzonych przez Zbigniewa Urbańskiego. Aura, która tam panuje wyjętajest niczym z przepięknego filmu Agnieszki Holland „Tajemniczy ogród”. Wkwiatowej scenerii, „strumyk płynie z wolna, woń rozsiewa maj, stokrotka rośniepolna, a nad nią szumi gaj”. Wszystko to razem piękne, pełne wyobraźni, smaku,jednym słowem niepowtarzalne.

Na Galerii Makiet nie kończąsię dobre rzeczy. Przechodząc przez pierzeję Rynku, na wystawie sklepu „Laura” wzrokmój zatrzymują całkiem ładne obrazy. Tam również dowiaduję się o dwóchkolejnych miejscach, w których mogę doświadczyć pienińskiej sztuki malarskiej.Niedaleko, w Restauracji „Klasyczna”, trwa aktualnie zbiorowa wystawa członkówStowarzyszenia Artystów Pienińskich. Udaję się tam, nie przemierzając jednakponownie płyty Rynku, aby nie drażnić wzroku zamkniętą na cztery spusty iistniejącą chyba tylko z szyldu Galerią Gminnego Centrum Kultury, ale kierujęsię ku ulicy Jagiellońskiej. I tu miła niespodzianka. Umieszczony na sklepowejszybie anons zaprasza do odwiedzenia „Wystawy strojów ludowych, Malarstwa,rzeźby i Instrumentów smyczkowych Marii i Stanisława Czepielów”. Może jedynienieco szkoda, iż galeria otwarta jest do godziny 17. W sezonie letnim niezabrakłoby pewnie pasjonatów, którzy wieczorową porą, schodząc z gór, chętniezatrzymaliby się w przybytku sztuki rodziny Czepielów. Druga anonsowana wsklepie „Laura” galeria mieści się już nieco dalej, przy pięknej ulicyZdrojowej i należy do prezesa Stowarzyszenia Artystów Pienińskich AndrzejaBeliczyńskiego. Zanim jednak tam dotrę schładzam gardło pysznymi, prawdziwymidomowymi lodami w kawiarni „u Marysi”. Tutaj kolejna, jakże miła, całkiemartystyczna niespodzianka. Na ścianach wewnątrz drewnianego, pełnego słodkościbudynku wiszą płaskorzeźby, jakby pienińskie ikony. Okazują się one być dziełemStanisława Kacwina, który, jak wielu twórców tego regionu, zrzeszony jest wStowarzyszeniu Artystów Pienińskich.

Wreszcie, przekroczywszyDunajec, docieram na ulicę Zdrojową. Tu właśnie, w niewielkiej piwniczcepięknego domu, za którym rozciąga się aż pod sam Dunajec równie wspaniałyogród, znajduję się jakby w malutkiej świątyni sztuki. Stworzył ją, zupełnie poswojemu, z właściwym sobie gustem i w niepowtarzalnym klimacie rzeczonyuprzednio Andrzej Beliczyński. Z zawodu nauczyciel, umysł ścisły, lecz ileż wtej osobie humanizmu, wrażliwości na piękno i talentu do jego przekazywania.Nie tylko piękne autorskie prace malarskie pana Andrzeja zatrzymują wzrok iporuszają duszę. Możemy również podziwiać dzieła innych twórców pienińskich,które właściciel galerii eksponuje w swoich podwojach. Wszystko tworzywspaniałą, spójną całość, miejsce, z którego nie chce się wychodzić, w którymjak najdłużej pragnie się przebywać. A do tego obecność gospodarza czyni chwiletu spędzone niezapomnianymi na zawsze…

Ubogacona pięknem napotkanychpodczas artystycznej wędrówki miejsc zatrzymuję w pamięci całe dobro iszlachetność, których doświadczyłam. Po raz kolejny przekonuję się także, iż wKrościenku kultura i sztuka niezinstytucjonalizowane mają się o niebo lepiej,niż te w obrębie urzędów i stanowisk. Ba, w przeciwieństwie do nich, w ogólesię mają…