Blogi

Zamknij

WOJCIECH KILAR IN MEMORIAM

Maciej Krupa 13:37, 31.12.2013
Treść artykułu pod wideo ↓
22 WOJCIECH KILAR IN MEMORIAM

Smutno kończy się ten rok. Zmarł Wojciech Kilar. I znowu ktoś mi zarzuci (nawet wiem kto), że piszę kolejne pośmiertne wspomnienie, że zajmuję się przeszłością. Ale jakże tego nie zrobić, skoro odszedł jeden z największych polskich kompozytorów. I w dodatku kompozytor blisko związany z Tatrami i z Zakopanem, z Tatr i z muzyki góralskiej czerpiący inspirację. W dodatku łamiący ścisłą twórczą specjalizację, bowiem poza utworami z kręgu muzyki klasycznej, skomponował mnóstwo muzyki filmowej, dzięki której był nawet bardziej znany szerokiej publiczności w Polsce i na świecie.

     Wojciech Kilar urodził się we Lwowie w 1932 roku. Po opuszczeniu Lwowa krótko mieszkał z rodziną w Rzeszowie i w Krakowie, a w 1948 roku osiadł w Katowicach, z którymi związał się na całe życie. Po ukończeniu średniej i wyższej szkoły muzycznej zajął się kompozycją. Jego pierwszy poważnym i od razu nagrodzonym utworem była Mała uwertura na orkiestrę symfoniczną z 1955 roku. Na przełomie lat 50. i 60. studiował w Paryżu u sławnej Nadii Boulanger. W latach 60. należał do grona czołowych polskich kompozytorów awangardowych. 

     W latach 70. radykalnie zmienił i uprościł swój muzyczny język. Wówczas powstały dzieła, które już na zawsze złączyły jego nazwisko z Tatrami, Zakopanem i góralską  muzyką. Najpierw w 1974 roku powstał poemat symfoniczny Krzesany, zaprezentowany po raz pierwszy podczas festiwalu Warszawska Jesień. Reakcja krytyki i publiczności była przychylna, a momentami entuzjastyczna. Zdaniem krytyków była to największa muzyczna apologia góralszczyzny od czasów Harnasi Karola Szymanowskiego. Dwa lata później Kilar kontynuuje tę muzyczną myśl, komponując kolejny poemat symfoniczny zatytułowany Kościelec 1909, już samym tytułem odnoszący się do postaci wielkiego poprzednika Kilara w muzyce symfonicznej – nota bene zakopiańczyka – Mieczysława Karłowicza. W roku 1979 Kilar napisał utwór na baryton i orkiestrę zatytułowany Siwa mgła. Jest to poemat wokalno-symfoniczny zadedykowany przez kompozytora wybitnemu śpiewakowi z Zakopanego – Andrzejowi Bachledzie-Curusiowi. I to pan Andrzej wykonał to dzieło po raz pierwszy, wraz z orkiestrą Filharmonii Krakowskiej pod dyrekcją Jerzego Katlewicza, podczas festiwalu w Bydgoszczy. 

     Na ostatni utwór z tego góralsko-tatrzańskiego cyklu słuchacze musieli czekać do roku 1986. Trwająca zaledwie dziewięć minut Orawa, na kameralną orkiestrę smyczkową, została zainspirowana – co potwierdzał sam kompozytor – muzyką góralską i jest w istocie oparta na formie brzmienia zwielokrotnionej góralskiej kapeli. Żywiołowy, błyskotliwy, nadzwyczaj energetyczny utwór stał się szybko – i jest tak do dziś – przebojem sal koncertowych. Co ważne, prawykonanie Orawy miało miejsce tu, w Zakopanem, w sali Biura Wystaw Artystycznych (dziś Galerii Miejskiej) w budynku Bazaru Polskiego przy Krupówkach. Koncert ten miał miejsce 10 marca 1986 roku, grała Polska Orkiestra Kameralna, znana dziś jako Sinfonia Varsovia, pod dyrekcją Wojciecha Michniewskiego. Publiczność w Zakopanem przyjęła Orawę entuzjastycznie – kilkuminutową standing ovation. Koncert ten uświetniał dziesiątą rocznicę otwarcia Muzeum Karola Szymanowskiego w Atmie. Od tego czasu Orawa była wielokrotnie wykonywana w Zakopanem, ma ją także w swoim repertuarze nasza Tatrzańska Orkiestra Klimatyczna. 

     Od lat siedemdziesiątych Kilar pisał sporo muzyki sakralnej, która – jak sam przyznawał – była wyrazem jego głębokiej religijności. Szerokiej publiczności jest znany jednak jako kompozytor muzyki filmowej. Napisał muzykę do ponad stu sześćdziesięciu filmów, współpracował z takimi reżyserami jak, między innymi: Andrzej Wajda, Krzysztof Zanussi, Kazimierz Kutz, Krzysztof Kieślowski, Roman Polański, Francis Ford Coppola, Jane Campion. Jednym z najbardziej znanych jego utworów stał się polonez napisany do Pana Tadeusza Andrzeja Wajdy, który chyba przebił popularnością słynne Pożegnanie Ojczyzny Michała Kleofasa Ogińskiego. A któż pamięta, że Kilar skomponował muzykę do kultowego Rejsu Marka Piwowskiego? 

     Nie tylko klasyka, ale również muzyka filmowa Kilara funkcjonuje w podhalańsko-tatrzańskim kontekście, bowiem akcja szeregu filmów, które muzycznie zilustrował, miała miejsce w Tatrach i na Podhalu. Pierwszy film do którego Kilar napisał muzykę, to obraz autorstwa Natalii Brzozowskiej z 1958 roku, który nosił tytuł Narciarze. Ale przede wszystkim chodzi mi o filmy Krzysztofa Zanussiego: Góry o zmierzchu (1970), Iluminacja (1974), Spirala (1978), Constans (1979), jak również seriale: Ród Gąsieniców Konrada Nałęckiego (1981) oraz Trzecia granica Wojciecha Solarza (1975), a także film Solarza Legenda Tatr (1995). 

     Wojciech Kilar już od lat sześćdziesiątych regularnie bywał w Zakopanem, zatrzymując się zazwyczaj w „Halamie”. Jednak dopiero od 1974 roku, po ukończeniu Krzesanego, Kilar zaczął regularnie odwiedzać Tatry. W wielu wycieczkach towarzyszył mu zakopiańczyk Jacek Parczewski. 

     Warto pamiętać o Wojciechu Kilarze, warto słychać jego muzyki. Jeżeli ktoś nie ma w domowej płytotece jego nagrań, to będzie w najbliższym czasie z pewnością sporo jego muzyki w 2 programie Polskiego Radia (w Zakopanem częstotliwość 90,9 MHz). Sporo muzyki jest też dostępne za darmo online na oficjalnej stronie kompozytora w internecie: wojciechkilar.pl



Mimo smutnej tematyki tego ostatniego w 2013 roku mojego tekstu, w dniu świętego Sylwestra życzę moim Szanownym Czytelnikom wszystkiego co najlepsze w nadchodzącym Nowym – 2014 – Roku. Jeżeli się Wam moje pisanie podobało - czytajcie dalej, jeżeli się Wam nie podobało - czytajcie co innego. Ale czytajcie! (pół godziny dziennie, codziennie ;-)


(Maciej Krupa)

Co sądzisz na ten temat?

podoba mi się 0
nie podoba mi się 0
śmieszne 0
szokujące 0
przykre 0
wkurzające 0
facebookFacebook
twitter
wykopWykop
komentarzeKomentarze

komentarze (22)

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

Te, Krupa. Nie bredź. Tobie nikt tutaj nie ma za złe, że zajmujesz się przeszłością, tylko to, że z byle kogo zaraz robisz wielkich Polaków. Tyle.

15:06, 31.12.2013
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

a może jutro narodzi sie jeszcze wiekszy kompozytor?? wszyscy sie "mijamy", taka kolej rzeczy ...

16:31, 31.12.2013
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

Dokładnie nikt się przeszłości nie trzepia ino polskojezycznych bohaterów.
Na kiilrze się nie znam więc się nie odniosę. Być może też czossnkowy nie wiem. Ale muzykę pedofilowi napisał.

A w temacie funeralnym to zmarł też red turowicz

19:48, 31.12.2013
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

jak sie wszyscy do zadku będa oglądać to nie bedzie komu zostać sternikiem ...:P

19:54, 31.12.2013
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

Szymszel, bój się Boga : ) Kilar to autor muzyki do seriali "Trzecia granica", "Ród Gąsieniców", oraz słynnej "Pieśni o małym rycerzu" z Przygód pana Michała, serialu reżyserii Pawła Komorowskiego, a jakże, zakopiańczyka z Antałówki -śpiewanej przez Herdegena. Oczywiście to tylko bardzo malutki ułamek promilka z jego bogatego dorobku filmowego.

21:17, 31.12.2013
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

@mtm jak napisałem nie znam się na na nim, tak czy siak pedofilowi polanskiemu muzykę też napisał.

07:24, 01.01.2014
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

Poza tym nie tylko pedofilowi bo Polański to również... Nie kończę bo znów zablokują krupie komentowanie.
Trzeba będzie teraz tak mrugac oczkiem żeby wiadomo było o co chodzi....

;)

No a copolla to też przecież ;)

Więc sam widzisz rączka rękę myje myślisz że zamawialiby muzykę nie u swojego?

07:28, 01.01.2014
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

@MTM zwróć proszę uwagę na te nazwiska:

Andrzej Wajda, Krzysztof Zanussi, Kazimierz Kutz, Krzysztof Kieślowski, Roman Polański,

Sami wielcy Polacy ;););)
Brakuje tam jeszcze Pendereckiego, ale to trochę by głupio było jakby kompozytor pisał muzykę innemu :)

11:52, 01.01.2014
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Sapieha KLKSapieha KLK

0 0

Panowie, Panowie, a moze by tak choc troche poszanowania dla, jesli nie wielkich", to przynajmniej "nieposrednich", czy "wybitnych", ktorzy odchodza po dokonaniu w swoim zyciu, czegos czego im mozna jedynie zazdroscic i podziwiac.
I po co zaraz te brzydkie, grubianskie przymiotniki. Zreszta nie zawsze zgadzajace sie z prawda. Polanski nie jest i nie byl pederasta, czy pedofilem. Ze lubial mlode dziewczyny. Ale to juz byly dziewczyny a nie dziewczatka. Ta, przez ktora przezyl tyle zamieszania owszem byla bardzo mloda, ale "jednookiego weza", to ona juz wczesniej poznala. Tak ze nie ma o czym gadac. A iluz sposrod was nie obejrzy sie za ladnym mlodym buziaczkiem, czy "sylwetka" na Krupowkach ?

P.S. Siedziba TPPR-u (Towarzystwa Przyjazni Polsko-Radzieckiej - NIE RUSKIEJ) miescila sie w dawnej siedzibie Zakopianskiej PZPR w willi po prawej stronie przy ulicy Grunwaldzkiej, tuz przed ulica Partyzantow.

16:21, 01.01.2014
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

Szymszel, akurat do Kilara nic nie mam. Podobnie jak i do Zanussiego. Przynajmniej chłop oficjalnie się nie utożsamia z żadną opcją. Nie obnosi się publicznie ze swoimi poglądami. Co się tyczy innych szumowin "naszej" kinematografii, cóż, Kutzowi dawno już pierwszą literę jego nazwiska zamieniłem na B. Należy się mu, jak chłopu ziemia za komuny!!
Sapieha KLK, każdy akt wykorzystania małoletniego w sposób seksualny, to PEDOFILIA. No chyba, że tego aktu dokonuje żyd, wtedy to się nazywa zacieśnianiem więzi międzypokoleniowych, i nie podlega ściganiu.

23:53, 01.01.2014
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

@mtm jak już wcześniej pisałem, na kilarze się nie znam. Ale kolejny wymieniony przez blogera to Wajda. Tego nazwiska niestety nie trawię.

08:03, 02.01.2014
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

Szymszel, mnie tez trzepie, jak słyszę nazwiska, albo widzę w TV mordy Hołdysa, Wajdy, Olbrychskiego, Rodowicz, Owsika, Miecugowa, powiatowego....

10:38, 02.01.2014
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

cyklistacyklista

0 0

Co z nazwiskiem IDOLA wielu Waszych przodków, Wacławem Krzeptowskim ? Jakie uczucia, możni komentatorzy tego forum ?

10:49, 02.01.2014
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

@MTM tak po twoim komentarzu naszła mnie refleksja ogólnioejszego typu.
Czy Polska ma w ogóle jakiś polskich artystów, naukowców, polityków, dziennikarzy?
Z tego co widać naokoło coraz bardziej przychylam się do tezy, że Polacy są wyłacznie za przeproszeniem murzynami we własnym kraju, a rządzą tym wszystkim, wiadomo kto.

Kogo zatem obstawiasz kolejnego na tapecie u Krupy?
O Cygance mieliśmy, o Łemku też było, że o innych arcypolakach nie wspomnę.
O Pendereckim jeszcze nie pisał, ale jeszze żyje.
Więc o kim będą kolejne peany w nowym roku?
A Wajda bywał w Zakopanem? Pewnie tak, to może o Wajdzie będzie

11:13, 02.01.2014
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

Może ? Profesor Kompozytor Henryk Mikołaj Górecki mieszkał na Podhalu przecież wiele utworów powstało w Zębie ?

PS
Witam Panie Macieju w Nowym Roku i życzę Wszystkiego Dobrego :D
Dużo czasu do czytania, :) Zdrowia , Mniej złości.... a więcej cierpliwości... do Nas :):):)

11:49, 02.01.2014
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

@Szymszel Ja bym obstawiał siebie. W Zakopanem bywam, jestem góralożercą rodem z Głuchoniemców, z domieszką krwi żydowskiej. No i mam na koncie kilkadziesiąt dzieł literackich w postaci komentarzuf na TP. Ustawiać się profilem, monsieur Krupa?

13:00, 02.01.2014
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

A MTM trzepie jak widzi w TV Rodowicz, Wojewódzkiego itd. Acha... Fibi, zaradź temu jakoś, bo chłop skręci nadgarstek

13:03, 02.01.2014
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

"Pseudonim: Lach
A MTM trzepie jak widzi w TV Rodowicz, Wojewódzkiego itd. Acha... Fibi, zaradź temu jakoś, bo chłop skręci nadgarstek"

Lach, dlaczego wszystkich mierzysz swoja miarą? :


"Pseudonim: Lach NO niezłe jaja. Zaraz pewnie zjawią się u mnie z apelem o zaprzestanie bicia konia."

Przecież ja wyraźnie napisałem, że mną trzepie, a nie że biję konia. Może to i dobrze, że pozwalasz na upuszczanie swoich emocji poprzez cewkę moczową.

14:11, 02.01.2014
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

Wyście to wczoraj nie pomylili tej aspiryny z jakom....... niebieską tabletką :):):)
Zaradziłabym, ale mam zwarcie......pośladków i musicie mi wybaczyć..:):)

14:48, 02.01.2014
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

Ostatnio odnoszę nieodparte wrażenie czytając co niektóre komentarze,że zapanował tu normalnie istny "South Park" lub jak kto woli niektórzy bawią się we "Włatców Móch"...;) ;) ;)

21:58, 02.01.2014
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

Bardzo mądry komentarz ś.p.Wojciecha Kilara do naszej obecnej rzeczywistości

youtube.com/ watch?v=ZWt1Zbiezo8#t=94

12:39, 03.01.2014
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

P.S.Kresowiacy zgłosili pomysł o nazwaniu jednego z lotnisk,a dokładniej TEGO W Pyrzowicach imieniem Wojciecha Kilara.

11:38, 10.01.2014
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz


Dodaj komentarz

🙂🤣😐🙄😮🙁😥😭
😠😡🤠👍👎❤️🔥💩 Zamknij

Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu 24tp.pl. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas [email protected] lub użyj przycisku Zgłoś komentarz

OGŁOSZENIA PROMOWANE

  • budowlane

    22.12.2025

    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.

  • ogloszenie

    29.05.2026

    Austria! Praca dla MURARZY, CIEŚLI, STOLARZY, SPAW...

  • budowy

    02.06.2026

    BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW, STANY SUROWE OTWARTE, DAC...

  • praca

    02.06.2026

    Przyjmę MURARZY. Praca Polska, Niemcy. 608729122....

  • ogloszenie

    27.05.2026

    Poszukujemy osoby na stanowisko SPRZEDAWCA / DORAD...

  • ogloszenie

    19.05.2026

    KANTOR ZATRUDNI KASJERA WALUTOWEGO. CV proszę prze...

  • biznes

    02.06.2026

    Wydzierżawię działkę w Ludźmierzu przy trasie Nowy...

  • domy

    02.06.2026

    Sprzedam DOMY po 100 m2 - Klikuszowa, koło Centrum...

  • 01.06.2026

    ZLECĘ WYKONANIE PRAC WYKOŃCZENIOWYCH: SUCHE TYNKI,...

  • 01.06.2026

    ZATRUDNIĘ DO KARCZMY i PENSJONATU W KOŚCIELISKU. 6...

  • 01.06.2026

    DO WYNAJĘCIA MIESZKANIE 38m2 i 55m2 w CENTRUM NOWE...

  • ...

    01.06.2026

    DO WYNAJĘCIA LOKAL HANDLOWO - USŁUGOWO - BIUROWY o...

  • SZCZ

    01.06.2026

    SZCZENIAKI BORDER COLLIE RASOWE. 791 669 932.

  • ...

    29.05.2026

    RESTAURACJA CZERWONE KORALE Zakopane, ul. Zamoyski...

  • 26.05.2026

    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI KELNERA/-KĘ, POMO...

  • 26.05.2026

    PRACA W RESTAURACJI W ZAKOPANEM: KELNER/-KA - DLA ...

  • 26.05.2026

    PRACA W RESTAURACJI W ZAKOPANEM DLA UCZNIÓW, STUDE...

  • 25.05.2026

    URZĄD GMINY KOŚCIELISKO zatrudni INSPEKTORA ds. po...

  • ...

    25.05.2026

    ZATRUDNIMY W KARCZMIE oraz W BARZE MLECZNYM: KUCHA...

  • ...

    22.05.2026

    RESTAURACJA REGIONALNA w Zakopanem zatrudni KUCHAR...

  • domy

    14.05.2026

    Sprzedam DOMY po 100 m2 - Klikuszowa, koło Centrum...

  • LAS

    21.05.2026

    Sprzedam DOM i LAS - Spytkowice. 732 810 638.

  • praca

    14.05.2026

    Przyjmę MURARZY. Praca Polska, Niemcy. 608729122....

  • budowy

    14.05.2026

    BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW, STANY SUROWE OTWARTE, DAC...

  • biznes

    14.05.2026

    Wydzierżawię działkę w Ludźmierzu przy trasie Nowy...

  • budynek

    12.05.2026

    Sprzedam lub wynajmę BUDYNEK HANDLOWO-USŁUGOWY 500...

  • ...

    28.04.2026

    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 69...

  • pożyczki

    23.04.2026

    PROVIDENT. 571 240 909.

  • usługi

    17.04.2026

    OCIEPLANIE DOMÓW na materiałach wysokiej jakości. ...

  • ...

    07.04.2026

    Sprzedam GOBELIN - pejzaż zimowy - (145/80). TORBY...

  • ...

    07.04.2026

    NOWE KILIMY RĘCZNIE TKANE (z owczej wełny). Wzór: ...


POLECAMY

0%