Cieszę się, że mój wcześniejszy artykuł (PIŁKA W GRZE – BUDŻET OBYWATELSKI DLA ZAKOPANEGO) wywołał duże poruszenie. Dokładnie taki był jego cel. Zaintrygować, zainteresować, zachęcić do myślenia, sprawdzania i zadawania pytań. Każdego rodzaju pytań, także niewygodnych. Tylko do bólu szczerze rozmawiając, uda nam się przeżyć ten rok i nie wylać dziecka z kąpielą (Budżetu Obywatelskiego dla Zakopanego).

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"22003"}

Zadano mi bardzo dużo różnego rodzaju pytań (ustnie, mailem i na blogu). Część jest merytorycznych i warto na nie już dziś odpowiedzieć. O wielu sprawach nie napisałem, dziś też nie na wszystko odpowiem - będzie jeszcze na to czas.

Czy 1 milion to dużo czy mało?

Budżet Obywatelski dotychczas nie funkcjonował w Zakopanem. 1 milion na pierwszy raz – moim zdaniem dużo.

Dla jasności:

Budżet Zakopanego (łączna kwota planowanych wydatków na rok 2014) to ponad 120 milionów zł.)

Niestety wydatki bieżące to ponad 94 miliony (są to np. wydatki na wynagrodzenia i składki od nich naliczane - ponad 35 milionów, itd.)

Wydatki majątkowe (TE NAS NAJBARDZIEJ INTERESUJĄ bo są to wydatki "na rozwój") to kwota 26 milionów.

Deficyt budżetu (różnica między dochodami i wydatkami) 13,6 miliona (deficyt zostanie pokryty przychodami pochodzącymi z zaciągniętych kredytów).

Gdyby nie tak duży deficyt, wydatki majątkowe były by dużo niższe. W kolejnych latach taka sytuacja raczej nie będzie miała miejsca. Pytanie retoryczne - dlaczego taki duży deficyt zaplanowano w 2014 roku?

Podsumowanie – czy 1 milion to dużo czy mało?

1 milion do 120 milionów. Porównanie niecelowe.

1 milion do 26 milionów (do wydatków majątkowych). To już wygląda lepiej.

1 milion do 12,4 milionów (do wydatków majątkowych minus deficyt: 26 mln. – 13.6 mln. = 12,4 mln.) – moim zdaniem dużo. W kolejnych latach powinno być minimum tyle samo lub więcej. O to warto walczyć.

Kiedy (czas ma wielkie znaczenie) wprowadzać Budżet Obywatelski.

To będzie jedno z najpoważniejszych wyzwań (problemów) przy wprowadzaniu i realizacji Budżetu Obywatelskiego w 2014 roku.

Optymalnie powinno wyglądać to tak (reformujemy politykę miejską):

Rok 2014

Zima/Wiosna 2014r.

Rozpoznanie potrzeb mieszkańców, spotkania, rozpoznanie liderów procesu i ich szkolenie, rewizja zasad procesu (ustalenie reguł gry - opracowanie regulaminu, powołanie zespołu koordynującego, kampania informacyjna, itd.).

Wiosna/Lato 2014r.

Wypracowanie priorytetów inwestycyjnych, przekształcenie potrzeb w projekty i ich hierarchizacja (weryfikacja projektów proponowanych przez mieszkańców, budowa listy projektów).

Lato/Jesień 2014r.

Przerwa wakacyjna. Po wakacjach prezentacja projektów. Kampania informacyjna. Głosowanie. Ogłoszenie wyników.

Jesień/Zima 2014r.

Zebranie wybranych projektów i wprowadzenie ich do budżetu na 2015 rok. Przyjęcie uchwały budżetowej (projekty są wpisane we właściwe pozycje). Ewaluacja całego procesu, przygotowanie usprawnień.

Rok 2015

Zrealizowanie wybranych w 2014 roku projektów. Monitorowanie ich realizacji. Rozpoczęcie prac nad Budżetem Obywatelskim (proces wyboru kolejnych projektów) na 2016 rok.

JAK JEST

Rok 2014. Luty.

W budżecie Miasta w pozycji 600-60016-6050 zapisano „Remonty i modernizacja dróg gminnych w ramach budżetu obywatelskiego”. Kwota 1 milion złotych.

Projekty, (które jeszcze nie są wybrane) powinny teoretycznie być zrealizowane w bieżącym roku! (Co jeśli mieszkańcy wybiorą taki projekt, który będzie wymagał pozwolenia na budowę?)

Dziś na wiele pytań nie ma odpowiedzi lub pojawiają się wątpliwości:

- Kto i jak ma koordynować Budżet Obywatelski?

- Kto powinien być członkiem zespołu koordynującego (jak ma być wybierany taki zespół – zarządzenie Burmistrza czy uchwała Rady)? Jaki jest zakres kompetencji zespołu koordynującego?

- Kto przygotuje regulamin Budżetu Obywatelskiego? Kto go zatwierdzi?

- Kto powinien prowadzić spotkania konsultacyjne? Jak takie spotkania będą wyglądać, ile ich ma być?

- Kto ma prawo do uczestniczenia w głosowaniu? Czy tylko zameldowani (na stałe/czasowo)? Czy niezameldowani (osoby pracujące, studenci)? Ile trzeba mieć lat (czy 18, a może 14 lat wystarczy)?

- Czy ma istnieć podział terytorialny? Zgłaszamy projekty ogólnozakopiańskie a może podział na dzielnice/osiedla?

- Jak technicznie będzie przebiegać głosowanie (osobiście/przez Internet/pocztą)?

- Jak wygląda harmonogram wprowadzania Budżetu Obywatelskiego w Zakopanem? Kto ma go przygotować? Kto ma wpływ na ustalanie miejsc spotkań i terminów? Kto zaprasza i w jaki sposób (wysyłka zaproszeń pocztą do domu/e-mail)?

- itd. (lista pytań którą mam w głowie jest niestety długa).

O wszystkich powyższych sprawach ktoś musi zdecydować. Chciałbym aby zrobili to mieszkańcy (reguły gry też powinny być konsultowane).

Myślę, że temat Budżetu Obywatelskiego powinien jak najszybciej być przedmiotem szerokiej i wnikliwej dyskusji. Liczę także na merytoryczną dyskusję na najbliższej Sesji Rady Miasta (27 luty) z prawem do zabierania głosu przez mieszkańców.

Budżet Obywatelski - SZANSE

- zaktywizuje mieszkańców, którzy aktywnie współdecydują o wybranych aspektach rozwoju miasta;

- nastąpi wzrost zaangażowania społecznego (mieszkańcy bardziej interesują się swoim miastem);

- promuje innowacyjność i przedsiębiorczość;

- pozwala wraz z mieszkańcami podejmować trudne, kontrowersyjne decyzje (jeśli dotyczy także wydatków bieżących);

- pozwala uzyskać od mieszkańców szereg szczegółowych informacji dotyczących tego, jak Zakopane funkcjonuje;

- wspiera proces decentralizacji władzy;

- ma potencjał zmienić wybrane aspekty polityki miejskiej;

- jest odpowiedzią na rosnący dystans pomiędzy rządzącymi i mieszkańcami;

- buduje zaufanie mieszkańców do samorządu i jego przedstawicieli;

- może być częścią reformy administracyjnej;

Budżet Obywatelski - ZAGROŻENIA

- rok wyborczy (najtrudniejszy rok na wprowadzanie Budżetu Obywatelskiego);

- ekstremalnie krótki czas na współdziałanie (na dyskusję, argumentacje, itd.);

- proces planowania budżetu obywatelskiego (partycypacyjnego) nie będzie sam w sobie partycypacyjny (czyli np. regulamin nie będzie podlegać konsultacjom społecznym);

- źle realizowany, zamiast łączyć może dodatkowo podzielić (poróżnić) mieszkańców;

- powinien być poprzedzony kampanią informacyjną (na którą już w chwili obecnej jest mało czasu);

- dyskusje w ramach budżetu obywatelskiego zastąpi głosowanie nad projektami (nie o to chodzi);

- nie będzie miał silnego charakteru edukacyjnego;

- nie uda się zapewnić równorzędnego statusu wszystkim, nie uda się zniwelować podziału na „mieszkańców” i „urzędników” (nikt nie powinien być "uprzywilejowany" - np. kwestia znajomości procedur);

- nie będzie to proces w pełni przejrzysty;

- większość inwestycji powinna być zrealizowana przed rozpoczęciem kolejnej rundy (w 2014 roku powinniśmy wybierać projekty na 2015 rok);

- powinien odbywać się cyklicznie przez wiele lat (czy mamy taką gwarancję?);

Powyższe wyliczenie nie wyczerpuje tematu a jedynie pozwala zorientować się w jak ważnym momencie znajdujemy się my wszyscy – mieszkańcy Zakopanego.

Zaangażowanie społeczne konieczne.

Budżet Obywatelski wymaga mobilizacji jak najszerszego grona ludzi i przekonania ich o korzyściach ze współpracy. Więcej osób zaangażowanych gwarantuje większą odporność na presję ze strony partykularnych interesów polityków, aktywistów itd.

Chciałbym aby w głosowaniach mogła uczestniczyć młodzież ze szkół średnich, może także z gimnazjów. Wspaniały sposób na zaangażowanie młodych ludzi w sprawy lokalne. Szansa na nadanie im dużej podmiotowości, danie odpowiedzialności, rzeczywiste „postawienie na nich”.

Pierwszy rok dla Budżetu Obywatelskiego jest najważniejszy. Jeśli nie uda się porozumieć, dogadać, znaleźć wspólnego języka, wszystkiego ustalić i wypracować dobrych, długoterminowych rozwiązań, to przez wiele kolejnych lat niewiele się w Zakopanem zmieni. Chyba nie chcemy aby tak się stało.

Cały czas zastanawiam się czy nie zaapelować do Burmistrza i Radnych Miasta Zakopane aby ten 1 milion złotych „przesunąć” na 2015 rok. Projekty wybrać w 2014 roku. Zrealizować je w 2015 roku. To bardzo ważna kwestia i warto na ten temat rozmawiać.

Mam też nadzieję, że nie pójdziemy w kierunku rozwiązań z Sopotu. Nie kopiujmy tych rozwiązań bezmyślnie. W Sopocie prawie o wszystkim decyduje Prezydent. Tam jest to tylko narzędzie, które pozwala mieszkańcom w minimalnym stopniu współdecydować o mieści i je współtworzyć (choć to i tak o wiele więcej niż dziś mamy w Zakopanem). Moim zdaniem Zakopane (mieszkańcy) zasługuje na więcej.

Informacja o projekcie „Budżet Obywatelski dla Zakopanego – Wybierzmy Razem”

Klub Sportowy Zakopane na swój projekt pt. „Budżet Obywatelski dla Zakopanego – Wybierzmy Razem” uzyskuje grant (środki finansowe pochodzą z programu Obywatele dla Demokracji).

Uzyskane środki będą przeznaczone m.in. na działania informacyjne i promocyjne (np. spotkania, ulotki itd.) związane z ideą Budżetu Obywatelskiego ale także na promocję samego projektu oraz na popularyzację mechanizmu 1% podatku na rzecz stowarzyszenia wśród lokalnej społeczności.

Program Obywatele dla Demokracji – co to jest?

Celem programu, zaplanowanego na lata 2013-2016, jest wsparcie rozwoju społeczeństwa obywatelskiego i zwiększenie udziału organizacji pozarządowych w budowaniu sprawiedliwości społecznej, demokracji i zrównoważonego rozwoju.

Program finansowany jest ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego (czyli tzw. Funduszy EOG). Fundusze te są formą bezzwrotnej pomocy udzielanej przez Norwegię, Islandię i Liechtenstein 15 państwom członkowskim Unii Europejskiej z Europy Środkowej i Południowej w celu zmniejszenia różnic ekonomicznych i społecznych w państwach Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

W ramach Funduszy EOG wydzielone zostały środki przeznaczone dla organizacji pozarządowych. Na program realizowany w Polsce przeznaczono 37 mln euro. Za realizację programu odpowiedzialna jest w Polsce Fundacja im. Stefana Batorego w partnerstwie z Polską Fundacją Dzieci i Młodzieży.

Zachęcam Mieszkańców Zakopanego do zaangażowania się w pierwszą edycję Budżetu Obywatelskiego w Zakopanem. Wybierzmy Razem.

Z poważaniem

/-/ Andrzej Pajor

o autorze (kliknij aby dowiedzieć się więcej)

kontakt: [email protected] | TT: @AndrzejPajor | FB: andrzej.pajor | www.pajor.pl

moje wcześniejsze artykuły:

->  PIŁKA W GRZE – BĘDZIE BUDŻET OBYWATELSKI DLA ZAKOPANEGO (kliknij tutaj aby przeczytać)

Mieszkańcy Zakopanego mają głos! Głos bardzo mocny. Będziemy osobiście decydować. Bierzmy sprawy w swoje ręce i zaproponujmy na co wydać 1 milion złotych (taka kwota jest przeznaczona na Budżet Obywatelski w Zakopanem). Pierwsza edycja Budżetu Obywatelskiego w Zakopanem powoli staje się faktem. Między innymi dzięki pomysłowi na który wpadło Stowarzyszenie - Klub Sportowy Zakopane mamy szansę zmienić coś w naszym mieście.

->  CO TURYSTĘ OBCHODZI NAJBARDZIEJ? CO WIDZI I JAK NAS OCENIA? CZY WYCIĄGAMY WNIOSKI? (kliknij tutaj aby przeczytać)

Jeśli wierzyć wyliczeniom przedstawionym w raporcie „Badanie ruchu turystycznego w Województwie Małopolskiem w 2013 roku” to w Zakopanem i okolicy Polacy mogli zostawić około 2 miliardy złotych a obcokrajowcy około 760 milionów złotych. Wykorzystując te informacje i łącząc je z innymi, Burmistrz Zakopanego (Biuro Promocji) i Starosta Tatrzański (Tatrzańska Agencja) powinni zmodyfikować sposób prowadzenia działań promocyjnych i zapisy naszych strategii rozwoju.

->  ZAKOPIANKA W PORONINIE – JAK BĘDZIE WYGLĄDAĆ ? (kliknij tutaj aby przeczytać)

Znane wszystkim skrzyżowanie jest niczym węzeł gordyjski. W sezonie turystycznym tworzą się tam gigantyczne korki. Proszę o komentarze do przedstawionych grafik – koncepcji modernizacji skrzyżowania zakopianki w Poroninie łącznie ze skrzyżowaniem zakopianki z drogą do Zębu. Bardzo mi zależy na Państwa wypowiedziach, uwagach i sugestiach.

-> BUDŻET ZAKOPANEGO JESZCZE NIE OBYWATELSKI ... (kliknij tutaj aby przeczytać)

Nie mieszkamy na końcu świata! W Europie ma go już ok. 200 miast. Budżet partycypacyjny - w Zakopanem cisza a Sopot (miasto partnerskie Zakopanego) już w 2011 roku wprowadził pierwszy w Polsce tego rodzaju budżet. Do prowadzenia budżetu obywatelskiego szykują się także Bydgoszcz, Chorzów, Dąbrowa Górnicza, Kędzierzyn-Koźle, Gdańsk, Płock, Radom, Tarnów oraz Wrocław. W kolejce jest także Warszawa...