Blogi

Zamknij

ZACZĘŁO SIĘ OD MAŁEJ APOKALIPSY

Maciej Krupa 20:02, 09.01.2015
Treść artykułu pod wideo ↓
8 ZACZĘŁO SIĘ OD MAŁEJ APOKALIPSY

Pewnie nie jestem wyjątkiem – moja znajomość z twórczością Tadeusza Konwickiego zaczęła się od "Małej Apokalipsy". Pamiętam to bardzo dobrze, bo była to pierwsza książka bezdebitowa jaką miałem w ręku. Wyjaśnienie dla młodszych czytelników – bezdebitowa, czyli wydana w podziemiu, poza oficjalnymi wydawnictwami, bez ingerencji cenzury, ale w kiepskiej jakości (papieru i druku). Wtedy nie mogła ukazać się oficjalnie, dziś jest podobno na liście lektur w szkole średniej. Dostałem ją od mojej koleżanki Kasi na jedną noc, rano musiałem zwrócić. Czytałem do późna, z narastającą emocją, zachwytem, zdumieniem – że tak można. Ta książka otwierała oczy.

     To było wydanie Małej Apokalipsy jako specjalnego numeru pisma „Zapis” ukazującego się pod koniec lat 70. w podziemiu, pisma poświęconego literaturze i kulturze niezależnej. Przygotowywali je młodzi redaktorzy i wybitni pisarze m.in. Jerzy Andrzejewski, Stanisław Barańczak, Jacek Bocheński, Kazimierz Brandys. Mała Apokalipsa ukazała się jako numer 10 „Zapisu” w roku 1979. Do Zakopanego docierało wówczas niewiele książek wydawanych w podziemiu, może zresztą do kogoś docierały, ale ja nie miałem do nich dostępu. Pod koniec lat 70. od czasu do czasu docierały tu pisma: „Biuletyn Informacyjny”, „Robotnik”, „Głos”. Kiedy zacząłem studiować w Krakowie, z dostępem do literatury bezdebitowej było już łatwiej. Tak więc Tadeusz Konwicki zawsze będzie mi się kojarzył z podziemnym ruchem wydawniczym – tak zasłużonym dla polskiej kultury. 

     A po Małej Apokalipsie zacząłem czytać Konwickiego łapczywie. Wszystko – jak idzie. Od wczesnych powieści: Sennika współczesnego, Rojstów i Dziury w niebie, przez pozycje wydane najpierw w podziemiu: Kompleks polski, Wschody i zachody księżyca, po najnowsze – Bohiń, Nowy Świat i okolice, Czytadło. Znakomita bez wyjątku proza pełna ważnych pytań, ironii, sceptycyzmu, dystansu. Tak pisał w roku 1981, roku przełomowym, w dokumentalnej prozie Wschody i zachody księżyca: „Nas uratuje cud. Kolejny realny cud. Polska żyje cudami. Inne kraje potrzebują dla swej egzystencji dobrych granic, rozumnych sojuszów, zdyscyplinowanych społeczeństw, a nam wystarczy przyzwoity cud. Raz na pół wieku solidny cud na pograniczu niecudu. Jeszcze nie wiem, co to będzie. Niesłychany zbieg okoliczności, zdumiewający układ planet, albo nagły powiew wichru z głębi kosmosu. Ten cud nakarmi nas boską ektoplazmą na następne pięćdziesiąt lat. A potem zobaczymy”. No i wykrakał! Jego literackie dzieło uzupełniają – poza powieściami – wspaniałe quasi-dzienniki i kilka wywiadów-rzek. Warto czytać Konwickiego. Trawestując przedwojenne hasło Wańkowicza: „Konwicki krzepi!” 

     Ale nie można nie pamiętać o Konwickim reżyserze. To rzadkość, żeby ktoś osiągnął wybitność w dwóch tak odległych formalnie dziedzinach. Tadeusz Konwicki napisał scenariusze do kilkunastu filmów, w tym kilku bardzo popularnych, ale – co ważniejsze – kilka wybitnych filmów reżyserował; były wśród nich: Ostatni dzień lata, Salto, Dolina Issy, Lawa

     Żył 89 lat. W trudnych latach był autorytetem nie tylko literackim, ale moralnym. Żołnierzem Armii Krajowej, współpracownikiem opozycji demokratycznej w PRL-u, choć w latach pięćdziesiątych – jak wielu innych – nie oparł się heglowskiemu ukąszeniu. Był animatorem ostatniego bodaj w tym kraju legendarnego kawiarnianego stolika, działającego przez kilkadziesiąt lat w kawiarni „Czytelnika” przy Wiejskiej, gdzie jego stałym partnerem był Gustaw Holoubek. 

     Przełom roku zaznaczył się odejściem kilku bardzo znaczących osób – Krzysztofa Krauzego, Stanisława Barańczaka, a teraz Tadeusza Konwickiego. Bez nich świat będzie uboższy. Źle zaczyna się ten rok. 


(Maciej Krupa)

Co sądzisz na ten temat?

podoba mi się 0
nie podoba mi się 0
śmieszne 0
szokujące 0
przykre 0
wkurzające 0
facebookFacebook
twitter
wykopWykop
komentarzeKomentarze

komentarze (8)

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

"Zle zaczyna sie ten rok".- zgadzam sie - jeszcze nam sie szykuje cenzura internetu .
Czyzby klerokomuna?

20:39, 09.01.2015
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

marcin-omarcin-o

0 0

Panie Macieju,

wspomnienie b. ciekawe, z jedną uwagą - nieco tu za wiele szafowania "wybitnością". Andrzejewski wybitnym pisarzem? Ekhem... Dolina Issy i Lawa wybitnymi filmami? Ekhem... Salto i Ostatni dzień lata to obrazy faktycznie kapitalne, ale jeżeli określimy je wybitnymi, to gdzie skala dla Faraona i Matki Joanny - które na potrzeby kina adaptował właśnie Konwicki? Takie to nasunęły mi się niewielkie wątpliwości.

Pozdrawiam

22:14, 09.01.2015
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

korniszonkorniszon

0 0

Do Marcina.Nie zgadzam sie film Dolina Issy to jeden z lepszych filmow polskich pozdrawiam

10:06, 10.01.2015
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

Szanowny Panie Marcinie-O
Może i ma Pan rację, że przesadziłem z przymiotnikami. Ale "Miazga" Andrzejewskiego była onegdaj wydarzeniem i to nie tylko towarzyskim, ale również literackim. Z czasem Andrzejewski "zbladł" nieco - zgoda. Co do filmów, też się zgadzam, że "Dolina Issy" i "Lawa" to nie ten poziom co "Ostatni dzień lata", "Salto", czy wspomniana "Matka Joanna od aniołów". Chociaż - jak widać w komentarzu poniżej - opinie są rozmaite. Jednak kiedy pomyślę o współczesnej produkcji filmowej, tak zwanym kinie popularnym, tych wszystkich komediach romantycznych, "Kacach Wawa", "Lejdis" itp. to "Dolina Issy" jest przy nich arcydziełem. Na szczęście normalne polskie kino ma się dobrze - patrz chociażby tryumfalny pochód "Idy" przez świat. Serdecznie pozdrawiam.

15:27, 10.01.2015
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

goscgosc

0 0

Oj @rys oduraczencu, jeszcze ty niemoto do tego calego nieszczescia.

17:30, 10.01.2015
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

gosc- o jakich urokach piszesz . Nie masz juz internetu czy zolozyles sukienke ?

21:18, 10.01.2015
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

@rys,widzę nadal swoje czyli ma sny o ludziach w sukienkach.To trochę takie zastanawiające ale chyba nie chodzi o Grodzką vel Bęgowski?

02:13, 15.01.2015
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz

Konto usunięteKonto usunięte

0 0

P.S.W sumie jak lubisz...;) ;) ;)

02:17, 15.01.2015
Wyświetl odpowiedzi:0
Odpowiedz


Dodaj komentarz

🙂🤣😐🙄😮🙁😥😭
😠😡🤠👍👎❤️🔥💩 Zamknij

Użytkowniku, pamiętaj, że w Internecie nie jesteś anonimowy. Ponosisz odpowiedzialność za treści zamieszczane na portalu 24tp.pl. Dodanie opinii jest równoznaczne z akceptacją Regulaminu portalu. Jeśli zauważyłeś, że któraś opinia łamie prawo lub dobry obyczaj - powiadom nas [email protected] lub użyj przycisku Zgłoś komentarz

OGŁOSZENIA PROMOWANE

  • budowlane

    22.12.2025

    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.

  • ogloszenie

    29.05.2026

    Austria! Praca dla MURARZY, CIEŚLI, STOLARZY, SPAW...

  • budowy

    02.06.2026

    BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW, STANY SUROWE OTWARTE, DAC...

  • praca

    02.06.2026

    Przyjmę MURARZY. Praca Polska, Niemcy. 608729122....

  • ogloszenie

    27.05.2026

    Poszukujemy osoby na stanowisko SPRZEDAWCA / DORAD...

  • ogloszenie

    19.05.2026

    KANTOR ZATRUDNI KASJERA WALUTOWEGO. CV proszę prze...

  • biznes

    02.06.2026

    Wydzierżawię działkę w Ludźmierzu przy trasie Nowy...

  • domy

    02.06.2026

    Sprzedam DOMY po 100 m2 - Klikuszowa, koło Centrum...

  • 01.06.2026

    ZLECĘ WYKONANIE PRAC WYKOŃCZENIOWYCH: SUCHE TYNKI,...

  • 01.06.2026

    ZATRUDNIĘ DO KARCZMY i PENSJONATU W KOŚCIELISKU. 6...

  • 01.06.2026

    DO WYNAJĘCIA MIESZKANIE 38m2 i 55m2 w CENTRUM NOWE...

  • ...

    01.06.2026

    DO WYNAJĘCIA LOKAL HANDLOWO - USŁUGOWO - BIUROWY o...

  • SZCZ

    01.06.2026

    SZCZENIAKI BORDER COLLIE RASOWE. 791 669 932.

  • ...

    29.05.2026

    RESTAURACJA CZERWONE KORALE Zakopane, ul. Zamoyski...

  • 26.05.2026

    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI KELNERA/-KĘ, POMO...

  • 26.05.2026

    PRACA W RESTAURACJI W ZAKOPANEM: KELNER/-KA - DLA ...

  • 26.05.2026

    PRACA W RESTAURACJI W ZAKOPANEM DLA UCZNIÓW, STUDE...

  • 25.05.2026

    URZĄD GMINY KOŚCIELISKO zatrudni INSPEKTORA ds. po...

  • ...

    25.05.2026

    ZATRUDNIMY W KARCZMIE oraz W BARZE MLECZNYM: KUCHA...

  • ...

    22.05.2026

    RESTAURACJA REGIONALNA w Zakopanem zatrudni KUCHAR...

  • domy

    14.05.2026

    Sprzedam DOMY po 100 m2 - Klikuszowa, koło Centrum...

  • LAS

    21.05.2026

    Sprzedam DOM i LAS - Spytkowice. 732 810 638.

  • praca

    14.05.2026

    Przyjmę MURARZY. Praca Polska, Niemcy. 608729122....

  • budowy

    14.05.2026

    BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW, STANY SUROWE OTWARTE, DAC...

  • biznes

    14.05.2026

    Wydzierżawię działkę w Ludźmierzu przy trasie Nowy...

  • budynek

    12.05.2026

    Sprzedam lub wynajmę BUDYNEK HANDLOWO-USŁUGOWY 500...

  • ...

    28.04.2026

    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 69...

  • pożyczki

    23.04.2026

    PROVIDENT. 571 240 909.

  • usługi

    17.04.2026

    OCIEPLANIE DOMÓW na materiałach wysokiej jakości. ...

  • ...

    07.04.2026

    Sprzedam GOBELIN - pejzaż zimowy - (145/80). TORBY...

  • ...

    07.04.2026

    NOWE KILIMY RĘCZNIE TKANE (z owczej wełny). Wzór: ...


POLECAMY

0%