Niewiele o niej wiemy. Zawsze stała w cieniu dużo bardziej znanego wówczas i dziś Starego Doktora. A przecież zapisała się w ludzkiej pamięci dobrocią niezwykłą. Warto ją przypomnieć. Stefania Wilczyńska, najbliższa współpracownica doktora Janusza Korczaka, będzie w tym tygodniu bohaterką kolejnego spotkania z cyklu »Czarne na białym«. Naszym gościem będzie pani Magdalena Kicińska, autorka książki zatytułowanej „Pani Stefa”. Spotkanie odbędzie się dnia 24 marca 2017 roku, w piątek, o godzinie 18:00, w willi Czerwony Dwór przy ulicy Kasprusie 27 w Zakopanem.

     Książka jest reporterską biografią Stefanii Wilczyńskiej, długoletniej najbliższej współpracownicy doktora Henryka Goldszmita – Janusza Korczaka, znanego powszechnie jak „Stary Doktor”. Wybitny film o Korczaku nakręcił Andrzej Wajda, postać Wilczyńskiej odtwarza w nim Ewa Dałkowska. Wilczyńska przez całe życie była wychowawczynią dzieci i młodzieży oraz pedagogiem. Swoje życie związała z Domem Sierot prowadzonym w Warszawie. Wraz z doktorem Korczakiem i dziećmi została zeń wywieziona przez Niemców do obozu zagłady w Treblince. 

     A jak to się zaczęło? 2 czerwca 1886 roku do księgi metrykalnej wpisane zostaje „niemowlęcie płci żeńskiej” urodzone w Warszawie 26 maja. „Opóźnienie sporządzenia aktu nastąpiło wskutek niedbalstwa rodziców”. Już ustalenie jej pochodzenia okazało się ogromnym wyzwaniem. W historii jej rodziny więcej jest znaków zapytania niż faktów. Nie wiadomo nawet, od kiedy rodzina zaczęła używać nazwiska Wilczyńscy. Jej warszawskie adresy:  Świętojerska 16, Franciszkańska 2, Krochmalna 92 – niby istnieją, ale ulice biegną inaczej, a domy już dawno zniknęły. Wychowankowie zapamiętali, że była bezszelestna, pojawiała się nieoczekiwanie i tak samo znikała. I być może z tego samego powodu o niej zapomniano – zniknęła w cieniu Janusza Korczaka.

     Historyk i kronikarz żydowskiej Warszawy Emmanuel Ringelblum zapisał: „Współpracowali ze sobą przez całe życie. Nawet śmierć ich nie rozłączyła. Poszli razem na śmierć. Wszystko, co związane jest z osobą Korczaka – internat, propagowanie miłości do dzieci – wszystko jest wspólnym dorobkiem obojga”. W książce Magdaleny Kicińskiej Stefania Wilczyńska wraca na swoje miejsce.

     „Nie znam nikogo innego, kto z podobną uwagą i wrażliwością potrafiłby utkać tę opowieść. Spojrzeć na wszystko z dystansem, innym razem rozmienić na drobne. Ale tylko po to, żeby zobaczyć jeszcze dokładniej. «Dziękuję, że o niej piszesz» – powiedział Magdalenie Kicińskiej Gerszon Mandelblat, były wychowanek Domu Sierot w Warszawie. I my powinniśmy być wdzięczni” –napisała o książce Kicińskiej Angelika Kuźniak. 

     Autorka wykorzystuje wszelkie dostępne źródła – listy, zapiski, wspomnienia wychowanków – i poprzez nie buduje biografię Pani Stefy oraz historyczne, polityczne, społeczne i ekonomiczne tło jej życia, obraz epoki w której przyszło jej żyć. Nie jest to klasyczna biografia, raczej biograficzny reportaż, napisany znakomicie, stylowo, wyrazistą frazą z obficie cytowanymi źródłami. 

     Klasę książki potwierdzają nagrody – autorka otrzymała za nią w roku 2016 Nagrodę Literacką Miasta Stołecznego Warszawy, Poznańską Nagrodę Literacką – Stypendium im. Stanisława Barańczaka oraz nominację do Ogólnopolskiej Nagrody Literackiej Gryfia. 

     Magdalena Kicińska jest reporterką, współpracowniczką między innymi „Dużego Formatu”, „Wysokich Obcasów”, „Polityki”, „Elle” i „Voyage”. Jej reporterskie teksty umieszczono również w kilku antologiach. Jest absolwentką nauk politycznych na Wydziale Dziennikarstwa i Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawskiej Szkoły Filmowej i Polskiej Szkoły Reportażu. 

     Na spotkanie – które odbędzie się dnia 24 marca 2017 roku, w piątek, o godzinie 18:00, w willi Czerwony Dwór przy ulicy Kasprusie 27 w Zakopanem – zapraszają: Burmistrz Miasta Zakopanego, Wydawnictwo Czarne oraz Fundacja „Zakopiańczycy. W poszukiwaniu tożsamości”. Wstęp wolny. Możliwość zakupu książki po promocyjnej cenie z dedykacją i autografem autorki. 

Magdalena Kicińska, Pani Stefa. Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2015.