W dniach od 7 do 10 grudnia odbędą się VII Zakopiańskie Spotkania Antropologiczne, w tym roku zatytułowane: „Nie potrafię tego powiedzieć”. Spotkaniom, w których uczestniczyć będą wybitni uczeni z czołowych ośrodków naukowych Polski, towarzyszyć będą spotkania autorskie i spektakl Teatru Gardzienice. Jeden z najlepszych polskich teatrów po raz pierwszy wystąpi w Zakopanem, w Galerii Władysława Hasiora, ze spektaklem „Złoty osioł”. Wstęp wolny.

Pełny program spotkań tutaj: http://img.24tp.pl/news/43909/pliki/7-SPOTKANIA-ANTROPO.pdf

     Spotkania rozpocznie w czwartkowe popołudnie spektakl Ośrodka Praktyk Teatralnych Gardzienice zatytułowany Złoty osioł. Esej sceniczny o kobietach i pragnieniu. To niebywała okazja, żeby zobaczyć w Zakopanem jeden z najbardziej interesujących polskich teatrów.  

     Odbywające się już po raz siódmy Zakopiańskie Spotkania Antropologiczne mają, trochę wbrew nazwie, charakter interdyscyplinarny. Bo przecież wśród zaproszonych gości są nie tylko antropolodzy kultury, ale również literaturoznawca, filozof, fizyk, teolog czy psycholog. Pełny program spotkań na załączonym plakacie. A o czym będziemy rozmawiać. Oto próba zarysowania pola refleksji autorstwa jednego z organizatorów – Kuby Szpilki z Fundacji „Zakopiańczycy. W poszukiwaniu tożsamości”. 

     Nie byłoby mocy ćmiącej kwestii „nie potrafię tego powiedzieć” bez politycznych wydarzeń ostatnich lat, bez lektury prac poświęconych przełomowi XIX i XX wieku, bez polityczności pojętej – za Hanną Arendt – jako sfera czynów i słów stwarzających świat będący międzyludzką relacją.   

     Słynna 7 teza „Traktatu logiczno-filozoficznego” Ludwiga Wittgensteina apodyktycznie stwierdza: „O czym nie można mówić , o tym trzeba milczeć”. Traktatowe, kategoryczne ‘trzeba’ sugeruje jednak, że tak się nie dzieje. W każdym razie nie zawsze. W brew logice nie milczymy. ‘Coś’ przymusza nas do prób wypowiedzenia tego, co zda się niewypowiadalne. Przypomnijmy autor  „Traktatu…” urodził się w 1889 roku, a pierwsze zaaprobowane przez niego wydanie dzieła pochodzi z roku 1922.

     W 1974 roku Martin Heidegger – równolatek Wittgensteina – obchodził osiemdziesiąte piąte urodziny. Tym, którzy złożyli mu życzenia tak podziękował:

     Po 26 września 1974

     Niech wszyscy ci, którzy trudzą się namysłem w dzisiejszym świecie,

     Przyjmą podziękowanie za pamięć.

     Bardziej fundacyjna niż poezja,

     bardziej gruntująca niż myślenie

     niech zostanie podzięka.

     Tym co do niej dojdą,

     na nowo przyniesie

     obecność niedostępnego,

     której my- wszyscy śmiertelni-

     od początku 

     jesteśmy nadani. 

‘Coś’ a może raczej nie/coś – obecność niedostępnego, której jesteśmy nadani, na którą jesteśmy skazani, to skaza-dar, za który winniśmy podziękę. Mino, że zgodnie z logiką, oczywistym zdawałoby się ładem myślenia nie powinniśmy tego dzięki uobecniać. W tym jednym punkcie, we wskazaniu na towarzyszącą nam nieobecną obecność spotykają się drogi myślowe jakże dalekich sobie myślicieli.  Załóżmy, iż nie jest to przypadek. Wszak kształtuje ich ten sam świat, wielki przełom, rzeczywistość końca długiego, pięknego XIX wieku i początku strasznego a krótkiego wieku XX.  I wojna światowa, bolszewicka rewolucja są wymownymi emblematami rozkładającej się materii istnienia. A jednocześnie, równolegle, bywa w zapętleniu, jakieś wschodzenie, zawiązywanie się, początków krystalizacji. Wielkie rzeczy pomieszanie. Gubiący cień przy wszelkim odkrywającym świetle. Jak wypowiedzieć, zobrazować, schwycić ‘niedostępne’ a przecież działające poprzez aurę, nastrojenie, odkształcającą energię?  Jak sprostać byciu, w którym ‘nie’ objawia się jako zasadniczy problem? Bowiem już „nie to”, ale jeszcze „nie tak”.

     Czy po wieku poszukiwań, XX wieku jesteśmy dziś ponownie u początków/w trakcie podobnie głębokiej metamorfozy?  

Relacja z „nie”, jej powaga, jej związek z historią, jej polityczność – ku temu kieruje nas fraza „nie potrafię tego powiedzieć”. To jakaś kontynuacja poprzednich rozmów o gościnności, świecie obok, ekstremalności. Kolejna próba antropologii apofatycznej.         

Burmistrz miasta Zakopanego, Stowarzyszenie Liber pro Arte, Kwartalnik „Konteksty” Instytutu Sztuki PAN, Muzeum Tatrzańskie, Wydawnictwo Czarne oraz Fundacja „Zakopiańczycy. W poszukiwaniu tożsamości” takie „nie” proponują jako przestrzeń spotkania na VII Zakopiańskich Spotkaniach Antropologicznych. 7–10 grudnia, Zakopane, Galeria Hasiora, ul. Jagiellońska 18 b.      

Uwaga - spotkanie z Paolo Rumizem zapowiadane na plakacie na piątek 8 grudnia na 11:40 nie odbędzie się, gdyż autor z ważnych powodów osobistych odwołał w ostatniej chwili przyjazd do Zakopanego. Nie weźmie też zatem udziału w wieczornej dyskusji o swojej książce, ale rozmowa ta jednak się odbędzie. Przepraszamy i zapraszamy!