Dziś mały miszmasz tematyczny, ale za to ciekawy. Z pewnością znajdą się wśród Was chętni na przemierzanie wspólnie z Michałem Książkiem miejskich dziur i szczelin, albo z Haroldem Fry Anglii z południa na północ.

Po jednej z książek otrzymają osoby, które jako pierwsze wyślą do nas mail na adres: [email protected]
W treści prosimy podać imię, nazwisko, adres. Tytuł maila: Książka + numer wybranej książki.

Nr 1. "”Atlas dziur i szczelin” Michał Książek/Wydawnictwo Znak Literanova
To hymn na cześć miejskiej przyrody.
„W miastach, pod naszymi stopami rozciąga się mikrokrajobraz. (...) Dziury i uszczerbki zyskują tam status zielonych kraterów, a łączenia architektury urastają do rangi kanionów. Bardzo często ktoś się w nich porusza. Składa jaja. Przenosi zarodniki. Kocha albo właśnie wypuszcza kiełek.” Przyroda wcisnęła się w najmniejsze szczeliny miast i znalazła szpary w zabudowanych metropoliach. Zazieleniła dziury chodnikowe, o które potykamy się, spiesząc do pracy. Ten świat, którego nie dostrzegamy na co dzień, oczarowuje, jeśli tylko znajdziemy chwilę, żeby go odkryć. Jak pisze Książek, mistrzem w znajdowaniu dziury w całym jest rdest ptasi. Jeżeli nasiono trafi na ziemistą fugę między kaflami, ukorzeni się głęboko. Już po roku, a co dopiero po dwóch, wokół rozpościera się zielony, gruby kobierczyk. Patrząc na niego mamy wrażenie, że roślina ukorzeniona jest na całej powierzchni. Tymczasem ona płoży się wokół korzenia pierwotnego, który wyrasta z jednego tylko miejsca.

Michał Książek, jak na dyplomowanego przyrodnika przystało, zwraca uwagę na każdy taki aspekt życia dookoła nas. Na wyrastające ze szczelin drzewa, mchy i porosty, owadzią drobnicę i ptaki. Te potrafi wypatrzeć wszędzie i z fascynacją obserwuje ich miejskie obyczaje. „Wróble nie potrafią zapomnieć raz wybranego lokum. Są tak zdeterminowane, że nawet po zatkaniu ich gniazda podczas remontu pianką montażową zabierają się do wydłubywania jej ze szczelin. W końcu to tam udało im się wychować niejedno pokolenie młodych. W to samo miejsce wracają jaskółki oknówki i dymówki - także wtedy, gdy ktoś uparcie niszczy im gniazda. Do dziury, w której przyszły na świat ich pisklęta, w maju następnego roku wracają też jerzyki.”

Na sekretne życie tętniące dookoła nas Książek patrzy z wyjątkową czułością i uważnością. O nieoczywistych przestrzeniach miejskich, w których rozgościła się natura, opowiada przy tym z przewrotnym poczuciem humoru. Jego książka uczy dostrzegać, przyglądać się, poznawać. Dajcie mu się wciągnąć w tę opowieść, a sami zaczniecie patrzeć na swoje miasto z nowej perspektywy.

Nr 2. „Zaskocz mnie” Maggie Shipstead/Wydawnictwo Znak
Zmieniają się czasy, zmieniają ludzie, ale pragnienia pozostają niekiedy niezmienne. „Zaskocz mnie” Maggie Shipstead, finalistki Nagrody Bookera, opowiada właśnie taką historię.

Joan marzy o baletowych szczytach, choć doskonale zdaje sobie sprawę, że nigdy ich nie osiągnie. Zwłaszcza teraz, kiedy jest w ciąży. Albo ją przerwie i będzie dalej z uporem pięła się po szczeblach kariery, albo odpuści. To ciężka decyzja, którą jednak będzie musiała podjąć. Bo Joan ma do tego złamane serce, choć przed całym światem udaje, że jest inaczej. Krzywdę jej sercu wyrządził Arslan, rosyjski baletmistrz, którego poznała i pokochała jeszcze w Paryżu, i któremu pomogła przedostać się do Stanów. Dla niego była gotowa niemal na wszystko. Jednak Arslan nie dał Joan szczęścia. Kiedy tylko ściągnął do Stanów Ludmiłę, na powrót się z nią związał. Tych dwoje stanowiło idealną parę tak w życiu, jak i na scenie. W tym układzie nie było miejsca dla Joan. Ta zaś, rozczarowana miłością, zdecydowała się nareszcie przyjąć awanse Jacoba, swojego najwierniejszego przyjaciela z dzieciństwa i zarazem mężczyzny, który kochał ją od zawsze. By zatem właściwie ułożyć swoją przyszłość, poszła z nim do łóżka, przecież o tym właśnie marzył. Zawsze chciał ją dla siebie, przy sobie. Będzie idealnym mężem i ojcem jej dziecka.

I tak Joan zdecydowała się opuścić Manhattan, by zamieszkać w Kalifornii i stać się przykładną żoną i kochającą matką. Zostawiła za sobą świat baletu, choć ten tak naprawdę nigdy nie opuścił jej wnętrza, myśli, jestestwa. I wrócił ze zdwojoną siłą, kiedy okazało się, że jej nastoletni syn objawia wyjątkowy baletowy talent.

Czytając „Zaskocz mnie”, z pewnością niejednokrotnie poczujecie to ukłucie w środku. Niejeden raz skonfrontujecie własne życie z życiem bohaterów tej powieści. Bo tak naprawdę wszyscy w głębi duszy jesteśmy tacy sami. Wszyscy mamy swoje pragnienia, do których dążymy. Chcemy coś znaczyć, coś po sobie zostawić, coś osiągnąć. Niektórym udaje wspiąć się na szczyt, inni rozbijają się o rafy niepewności, strachu, czy stagnacji, do której latami przywykli. Nie każdy ma na tyle wewnętrznej siły, by pozbierać się po kolejnej porażce albo nadstawić drugi policzek, a potem otrzepać się i przeć dalej. Często brakuje nam samozaparcia i odporności na ból. Ten zaś poczujecie nieraz, zagłębiając się w skreśloną przez Shipstead historię. Zarówno fizyczny, wszak wkroczycie w świat katorżniczego baletu, jak i emocjonalny. Bo emocje cały czas buzują pod skórą tej opowieści. Łączą miejsca, ludzi, przemierzają czas.

Nr 3. „Niezwykła wędrówka Harolda Fry” Rachel Joyce/Wydawnictwo Znak
List, który zmienił wszystko, przyszedł we wtorek, w zwykły kwietniowy poranek. Harold Fry siedział przy kuchennym stole z nietkniętym tostem w dłoni, spoglądając przez okno. To właśnie wtedy jego żona Maureen podała mu różową kopertę zaadresowaną do niego niezgrabnym, koślawym pismem. Był to list od Queenie Hennessy, kobiety, z którą Harold pracował ponad dwadzieścia lat temu i nie kontaktował się od tamtego czasu. Pisała do niego z Hospicjum świętego Bernarda w Berwick-upon-Tweed. Teraz miała sześćdziesiąt lat i umierała na raka. Chciała się pożegnać.

Jej słowa wstrząsnęły Haroldem. Zapragnął odpisać coś krzepiącego, ale nie potrafił. Wyrażanie uczuć nigdy nie było jego mocną stroną. Miał jednak przeczucie, że musi to zrobić. W końcu ułożył w głowie kilka niezdarnych zdań, przelał je na papier i oznajmił Maureen, że idzie do skrzynki. W życiu nikt by nie uwierzył, że w tym momencie rozpocznie się przedziwna podróż Harolda, choć były to zaledwie pierwsze jej kroki. Bo Harold nigdy nie podejmował nagłych decyzji, a odkąd przeszedł na emeryturę, dzień za dniem mijały mu bez żadnych zmian. Tym razem jednak coś zaczął, nie wiedział jeszcze co, ale nie był też gotowy, by to skończyć. Z budki telefonicznej wykręcił numer do hospicjum i wypowiedział słowa, które odmieniły jego życie: „Proszę jej powiedzieć, że Harold Fry jest w drodze. Wystarczy, że będzie czekać. Ponieważ mam zamiar ją uratować, rozumie pani. Będę maszerował, a ona musi żyć.”

Harold nigdy nie robił niespodzianek, ostatnio nawet nie wychodził z domu. Teraz zaś postanowił iść ponad siedemset kilometrów. Z południa na północ Anglii, bez mapy i telefonu, w coraz bardziej znoszonych żeglarskich butach do kobiety, która kiedyś go uratowała. Jego samotna wędrówka stała się okazją do poznania wielu ludzi, doświadczenia dobra i zła, ale przede wszystkim była drogą do zrozumienia i uratowania siebie. Do rozliczenia się z przeszłością i wyrwania z życiowego marazmu. Tak naprawdę każdy z nas znajdzie w tej podróży jeszcze wiele innych celów, jeśli tylko zdecyduje się dołączyć w niej do Harolda.

Wraz z polską premierą książki na ekrany kin wszedł film na jej podstawie, wyreżyserowany przez Hettie Macdonald.

an