Peggy Guggenheim na pytanie, ilu miała mężów, odpowiadała: "Swoich czy cudzych?". W trakcie pogrzebu Jerzego Urbana na Powązki przybyli nie tylko jego przyjaciele czy przeciwnicy, ale i grupa protestujących, bo "Bandytę tu chowają". Andrzej Dziubek, jedna z najoryginalniejszych postaci norweskiej i polskiej sceny muzycznej, odsłania swoje dobre i złe chwile życia. Poznajcie trzy interesujące biografie.

Po jednej z trzech książek otrzymają osoby, które jako pierwsze wyślą do nas mail na adres: [email protected]
W treści prosimy podać imię, nazwisko, adres. Tytuł maila: Książka + numer wybranej książki.

Nr 1. „Peggy Guggenheim. Życie uzależnione od sztuki” Anton Gill/Wydawnictwo Znak Literanova
Życie Peggy Guggenheim było dokładnie takie, jak sztuka, którą kochała - surrealistyczne. Urodziła się w Nowym Jorku, w rodzinie milionerów. Jej ojciec Benjamin Guggenheim był w zasadzie tym wiecznie nieobecnym, niemniej Peggy go uwielbiała. Kiedy zginął w katastrofie Titanica miała 13 lat i przeżyła załamanie nerwowe. Śmierć ojca ujawniła katastrofalną prawdę o finansach ich rodziny, i choć nadal wespół z siostrami i matką posiadały stosunkowo wiele, czuły się biedne w porównaniu z pozostałymi Guggenheimami. Peggy niezależność finansową zyskała dzięki spadkowi po skończeniu 21 lat i postanowiła zmienić swój styl życia. Pod koniec 1920 roku przeniosła się Paryża, a w gronie jej znajomych pojawili się tacy awangardowi pisarze jak Romaine Brooks czy Natalie Barney. Poznała też Marcela Duchampa, o którym mówiła, iż nauczył ją wszystkiego, co wie o sztuce współczesnej. Został też jej przyjacielem na całe życie. A to, na równi ze sztuką, usiane było i mężczyznami.

O tym, jaka była, w szczegółach pisze Anton Gill. A jest o czym pisać. Peggy Guggenheim potrafiła bowiem zachowywać się skandalicznie, uwielbiała znajdować się w centrum uwagi, nieustannie flirtowała, ale najbardziej niezawodne związki stworzyła z dziełami sztuki. Należy do najważniejszych kolekcjonerek i propagatorek sztuki XX wieku, a jej pałac w Wenecji to jedna z największych atrakcji turystycznych tego miasta. Zgromadzona przez nią kolekcja pozostaje upamiętnieniem frywolnego ducha właścicielki, która odniosła sukces w artystycznym świecie zdominowanym przez mężczyzn. Tego ducha przywołuje na kartach książki Gill, niezwykle skrupulatnie portretując niekonwencjonalne życie kobiety, która na pytanie, ilu miała mężów, odpowiadała: „Swoich czy cudzych?”.

Nr 2. „Elektryczny baca. Andrzej Dziubek. Autoryzowana biografia” Bartłomiej Bart Dyrcz/Wydawnictwo Astraia
Napisana żywym, dosadnym językiem opowieść prowadzona przez narrację samego lidera DE PRESS i HOLY TOY, wciąga nas w głąb świata legendarnego artysty od wczesnego dzieciństwa, czasów młodości, przez ucieczkę z PRL, po scenę muzyczną, sławę i powrót do orawskich korzeni. Andrzej Dziubek, jedna z najoryginalniejszych postaci norweskiej i polskiej sceny muzycznej, w książce odsłania swoje dobre i złe chwile życia. Biografia wykorzystuje niepublikowane wcześniej materiały z osobistych archiwów Dziubka, oraz zawiera kody QR do mało znanych nagrań i performensów.
Jakie były koleje jego losu? Jak je przeżywał? Czy muzyka i twórczość są drogą do prawdziwej wolności?

„Na akademii zaczęliśmy próby z zespołem De Press. Nazwę rzucił w knajpie chyba ktoś z innej grupy muzycznej, bodajże z zespołu Babi Yar. Pasowało do mnie, pochodziłem ze wschodniego bloku, z reżimu totalitarnego. To połączenie presji – zimna wojna, rodząca się solidarność, żelazna kurtyna. Nazwa była międzynarodowa. Chwyciła.” (fragment książki)

Nr 3. „Urban. Biografia” Dorota Karaś i Marek Sterlingow/Wydawnictwo Znak
„Łysy walnął w kalendarz” ogłasza w redakcji „Nie” żona Jerzego Urbana, Małgorzata Daniszewska. O wszystkim co było po, przed i pomiędzy przeczytacie w książce „Urban. Biografia” dziennikarskiego duetu Dorota Karaś i Marek Sterlingow.

Karaś i Sterlingow to reporterzy z Gdańska wywodzący się z „Gazety Wyborczej”. Ich pierwsza wspólna książka, biografia „Walentynowicz. Anna szuka raju”, otrzymała nagrodę czytelników w konkursie Grand Press na Reporterską Książkę Roku oraz Splendor Gedanensis. W październiku 2020 roku napisali do Jerzego Urbana list z prośbą o rozmowę. Dołączyli do niego wspomnianą biografię. „Odpowiedział telefonem. Wyjaśnił, że książki nie przeczyta, bo „ta kobieta” go nie interesuje. Zgodził się na rozmowy telefoniczne, spotkanie osobiste odłożyliśmy do czasów po pandemii COVID-19.” Doszło do niego w kwietniu 2021 roku w rezydencji Urbana w Konstancinie.

Pracując nad biografią spotykali się dwa lata. „Według Urbana książka dawno powinna być gotowa. Kilka razy wspominał o naszych wizytach na blogu. Aż w końcu nam dogryzł” – piszą Karaś ze Sterlingowem i dodają: „Jednocześnie wiele razy tłumaczył nam, że książka lepiej się sprzeda, jeśli wydamy ją po jego śmierci.” Dlatego ich rozmowy zaczynały się zawsze od: „Jak się czujesz?”. Zazwyczaj odpowiadał: „Na wasze nieszczęście coraz lepiej.” Aż wreszcie usłyszeli w słuchawce „Możecie szykować książkę do druku.” To były jego 89. urodziny. Zmarł trzy miesiące później. Książkę wydali prawie rok potem.

Dorota Karaś i Marek Sterlingow byli ostatnimi dziennikarzami, z którymi rozmawiał. Stworzyli wielowymiarowy portret najmroczniejszej postaci powojennej Polski i pokazali polityczne gry w szeregach oficjeli PRL aż po narodziny III RP, jej układy i podejrzane interesy. Wykorzystali setki godzin rozmów, tysiące stron archiwaliów, niepublikowane wspomnienia. Ich praca zdumiewa rozmachem, dbałością o historyczny detal i nieustępliwością w poszukiwaniu prawdy. Pożegnali w ten sposób człowieka wielu oblicz - dla jednych m.in. „czerwoną kanalię” i „uszate truchło”, dla drugich mistrza ciętego pióra, dżentelmena, ikonę. Dla żony - Łysego, dla córki – Jurka, a dla dziennikarzy „Nie” – Tatusia. O jego śmierci napisał „New York Times” podsumowując, iż był „człowiekiem, którego Polacy kochali nienawidzić”. To dało się zauważyć na pogrzebie, na który na Powązki przybyli nie tylko jego przyjaciele czy przeciwnicy, ale i grupa protestujących, bo „Bandytę tu chowają”.

an