Dziś mamy dwie książki, które dotyczą nastolatków, ale są też świetną i pouczającą lekturą dla rodziców.

Po jednej otrzymają osoby, które jako pierwsze wyślą do nas mail w piątek 10.01 o godzinie 13 na adres: [email protected] W treści prosimy podać imię, nazwisko i adres. Tytuł maila: Książka + numery wybranej książki.

Nr 1. „Jak mówić NIE. O wyznaczaniu granic w relacjach, w szkole i w internecie” Michelle Elman /Wydawnictwo ZNAK EMOTIKON
Problem z mówieniem NIE możemy mieć w każdym wieku, jednak kiedy dorastamy, jest to szczególnie trudne. Jak ze słowa NIE zrobić najlepszego przyjaciela powie Wam książka Michelle Elman. Autorka kieruje ją do młodych czytelników, choć i rodzicom przydałoby się zapoznać z tą lekturą, żeby zrozumieć, jak czują się ich dzieci, kiedy słyszą NIE, choć im samym w zasadzie nie wolno go używać.

Michelle Elman trafnie zauważa, że młodzi ludzie potrafią myśleć niezależnie, a jednak nie mają nawet części tej wolności, którą dysponują dorośli. W związku z tym ich wybory są ograniczone i rzadko mają na nie wpływ. Gdy próbują wyłożyć swoje racje, zazwyczaj słyszą, że są jeszcze dziećmi i nie rozumieją, co jest dla nich najlepsze. Tymczasem, a owszem, oni czują i rozumieją. Zasypywani rodzicielskimi nakazami i wyborami często reagują nerwowo, ale bywają i momenty, gdy czują się zrozpaczeni i bezsilni. Dlaczego NIE w ich ustach to słowo zakazane?

Mija kilka lat, ze szkoły młodzi ludzie wskakują w dorosłe życie i nagle oczekuje się od nich, że będą dokładnie wiedzieli kim są, czym chcą się zajmować i jakie są ich opinie. Zasady się zmieniają, a dzieci, którego nie nauczyły się mówić NIE w określonych sytuacjach, nie potrafią się w nich odnaleźć. Bo słowo NIE jest ważniejsze niż TAK. Daje siłę. Uczy pewności siebie. Pozwala w pełni decydować. To nie słowo TAK uczy dorosłości, ale właśnie NIE.

Zwracając się zatem do młodego czytelnika autorka podkreśla fakt, iż ma on prawo mówić NIE, ale musi się nauczyć robić to dobrze. Musi wiedzieć, kiedy NIE jest w porządku. Podkreśla tu: „Kluczem do uwolnienia własnej mocy jest umiejętność używania tego składającego się z trzech liter słowa w odpowiedni sposób, czyli jasno, z przekonaniem i rozsądnie. Jeśli nie będziemy potrafili właściwie używać słowa „nie”, innym osobom będzie naprawdę trudno zrozumieć, co myślimy i czujemy, a w dodatku nasze „tak” też wydadzą się słabsze.” Dodaje przy tym, iż odnalezienie własnego głosu jej też zajęło wiele lat. „Dziś już wiem, że zawsze mogłam powiedzieć „nie”, jednak gdy robiłam to jako dziecko, ludzie mieli mnie za trudną i upartą. Ale co jest złego w określeniu tego, co ci się podoba, a co nie? Słowo „nie” pozwala nam przejąć kontrolę nad sytuacją! Nie musimy wszystkim bez przerwy dogadzać. Nie trzeba mówić ludziom „tak” tylko po to, by bardziej nas lubili. Osoby, które cię kochają, nie opuszczą cię dlatego, że czegoś im odmówisz.”

Słowo NIE wyznacza bowiem konkretne granice i uczy innych jak wolno nas traktować. Jeśli pozwolimy ludziom wejść nam na głowę, zrobią to. Nie będą nas wtedy ani bardziej lubić, ani szanować, za to my zaczniemy o sobie myśleć gorzej. Granice pozwalają nam oddzielić to, kim jesteśmy, od tego, kogo chcieliby z nas zrobić inni. Dlatego warto nauczyć się dobrze mówić NIE, a książka Michelle Elman jest tu cennym drogowskazem.

Nr 2. „Nie spieprz tego! Jak zachować więź z dzieckiem” Anna Olejnik i Monika Janiszewska/Wydawnictwo ZNAK HORYZONT
Jeśli macie się za najlepszych rodziców na świecie, to zapnijcie pasy. O tym, jak wygląda rzeczywistość, dowiecie się z książki Anny Olejnik i Moniki Janiszewskiej.

Kiedy byli małymi dziećmi, byliście dla nich autorytetem. Wtedy wystarczyło skwitować niektóre sytuacje: „bo tak ma być”, „bo tak się robi”, „bo tak trzeba”, „bo tak ja mówię”. Działało. Jednak dzieciaki rosną, z maluchów stają się nastolatkami i zaczynają dostrzegać o wiele więcej, niż nam się niejednokrotnie wydaje, i nie cierpią pustych frazesów. Poza tym, nie okłamujmy się, widzą nasze niedoskonałości. Nic tak bardzo ich nie irytuje, jak zakazywanie im tego, na co sami sobie pozwalamy, lub wymaganie od nich więcej, niż od siebie. Poszukują przy tym własnej drogi i dążą do coraz większej autonomii. To z kolei dla rodziców oznacza setki potyczek i dyskusji pod hasłem: „A ja tak nie uważam”.

Dlatego też Monika Janiszewska - autorka poradników z zakresu psychologii i samorozwoju, oraz Anna Olejnik - psycholożka i psychoterapeutka pomagająca dzieciom, młodzieży i dorosłym w odnajdywaniu i budowaniu siebie, w swojej książce oddają głos nastolatkom. Jak piszą: „Oni opowiedzą, co ich frustruje w zachowaniach dorosłych, jakie wymogi uważają za niesprawiedliwe, irytujące lub zbędne. Podzielą się tym, co jest dla nich ważne i rozwojowe.” To pomoże wam uświadomić sobie, jak się spotkać w pragnieniach, zasadach celach i dążeniach. W jaki sposób przekazać młodemu człowiekowi ważne wartości, by uznał je on za niewymuszone. Wreszcie, jak rozpoznać „powinności” i oczekiwania otoczenia zatruwające umysł i nie cedować ich na własne dzieci. Jako nastolatkowie są one bowiem w wieku, w którym z natury odrzuca się wszystko co sztuczne, stereotypowe i konwencjonalne.

I właśnie dlatego autorki podpowiadają, że może czas przyjrzeć się niektórym sztywnym domowym zasadom i nieco je odkurzyć, zwłaszcza jeśli są wyśrubowane na tyle, że sami ledwo z nimi wyrabiamy. Wszak to niełatwe być przyłapanym na jakimś potknięciu, a do tego jeszcze przyjąć słowa krytyki wypowiadane przez własne dziecko. Jak zgodnie stwierdzają: „Cierpi na tym nasze rodzicielskie ego”. Niestety, dorastające pociechy coraz częściej będą wyłapywać nasze niespójności i zwracać nam na nie uwagę. „Ale dobrze, gdy nam wygarniają, gdy mają odwagę powiedzieć, że dostrzegają zgrzyt pomiędzy tym, co głosimy, a tym, co robimy w codziennym życiu. Bo to oznacza, że poszukują wartości, że im na tych wartościach zależy.” To również wskazówka dla nas, że są otwarte na dialog, dają nam szansę na zbudowanie więzi opartej na prawdzie i otwartości, na znalezienie wartości służących obydwu stronom.

Jeśli zatem jesteście rodzicami nastolatków i zależy wam na nich, a zapewne nie jest inaczej, ta książka jest dla was.

an