Ilu z nas marzyło o tym, by mieć portret namalowany ręką Witkacego? W trakcie zakopiańskich prezentacji Pępek Świata marzenie to spełnia sztuczna inteligencja.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"133507"}

Witkacowskie IP czyli Istnienie Poszczególne w szponach demonicznej Al to tytuł tegorocznych Zakopiańskich Prezentacji Artystycznych „Pępek Świata”, które w piątek 13 września wystartowały pod Tatrami. Przez kilkanaście dni artyści, filozofowie, naukowcy będą próbować odpowiedzieć na pytanie, czy sztuczna inteligencja i nowoczesne technologie zagrażają sztuce i artystom, jak Witkacy odnalazłby się w obecnych czasach – demonicznej Al, algorytmów i cyfrowego kopiowania.

Jednym z pierwszych gości Pępka była Anna Anomalia, która przyjechała z projektem artystycznym, który wykorzystuje sztuczną inteligencję. Razem z artystami - Ondrejem Revicky i Dawidem Rysiem stworzyli "Firmę portretową 2.0", gdzie sztuka i technologia splatają się, by - jak przekonują - otwierać nowe przestrzenie dla artystów, odbiorców i marek na międzynarodowej scenie.

Firma Portretowa Witkacego istniała w latach 1925-39. Artysta tworzył portrety w pięciu typach od realistycznych po portrety zdeformowane, będące ucieleśnieniem Czystej Formy.  

Czy nie marzyliśmy, by znaleźć się kiedyś w pracowni Witkacego i zostać przez niego sportretowanym? Coś co do niedawna było niemożliwe, dziś za sprawą Al staje się realne. "Firma portretowa 2.0" zawitała w foyer Teatru Witkacy w czasie trwania Prezentacji Artystycznych. Każdy z gości mógł wybrać sobie typ portretu i wyjść z własną podobizną stworzoną w stylu Witkacego. Jak przekonywali twórcy tego projektu podczas sobotnich "Rozmów Istotnych" stworzona przez nich instalacja to nie tylko praca sztucznej inteligencji, ale przede wszystkim działalność człowieka -  jego kreacji iwiedzy. I nie tylko o pamiątkowy portret zabrany ze sobą do domu tu chodzi. 

„Firma Portretowa 2.0” otwiera przed nami możliwość wejścia w świat Witkacego – jego intensywności, deformacji i nieustannej gry ze światem.Algorytmy nie tyle odtwarzają jego styl, co oddychają jego językiem: urywanym,rozedrganym, ironicznym. Tu portret nie jest przedmiotem, który można wynieść i powiesić, ale doświadczeniem, w którym uczestniczysz. To obraz, który się nie zatrzymuje, tylko staje się w czasie – na twoich oczach i poprzez twoją obecność" - napisali twórcy.

Chodzi o to, by każdy uczestniczący w tym artystycznym eksperymencie stanął wobec własnego odbicia, które deformuje się i pęka, by za chwilę złożyć w nową całość. Jakby artysta chciał przypomnieć, że tożsamość zawsze jest procesem,nigdy skończonym dziełem. By każdy wszedł nie tylko w przestrzeń Witkacego, ale też w jego sposób myślenia, jego podejście do sztuki i do świata. "To nie jest podróż w przeszłość, ale raczej próba zobaczenia, jak jego duch rezonuje dziś, w epoce algorytmów" - tłumaczą

Sobotnie "Rozmowy Istotne" odbywały się pod hasłem „Między chaosem a kodem: Artystyczna strategia w erze algorytmicznej”. Anna Anomalia,twórczyni i inicjatorka projektu ArtIntell, której "Firma Portretowa2.0" jest kolejną odsłoną, podkreślała, że sztuczna inteligencja jest po prostu nowym "pędzlem" w rękach artysty. Odbiorcy daje możliwość percepcji sztuki, wejścia w świat sztuki głębiej, wejścia głębiej w świat atrtysty, także nieżyjącego.

- Nowoczesne inteligencje dają możliwość, żeby nie był to proces przypadkowy, żeby przypadkowość Al była sterowana ekspresją artystyczną -tłumaczył Ondrej Revický, twórca wizualny specjalizujący się w grafice proceduralnej, grafice 3D i instalacjach świetlnych z WydziałuSztuk Pięknych Uniwersytetu Rzeszowskiego. 

Zakopiańskie Prezentacje Artystyczne „Pępek Świata” potrwają  do 23 września 2025, a w programie spektakle, koncerty, wystawy i niekończące się rozmowy. I możliwość - przez cały czas trwania "Pępka" odwiedzin Firmy Portretowej 2.0. 

 Beata Zalot