Gdzieś w syberyjskiej tajdze, pośród bezkresnych lasów i surowych krajobrazów, wyrosła wspólnota, którą niejeden mógłby nazwać utopijną, a zarazem niebezpieczną. To tam swoją misyjną drogę rozpoczął człowiek nazwany Wissarionem.

Jędrzej Morawiecki, autor książki „Szykuj sanie latem. Syberyjski mesjasz i podróż do kresu rosyjskiego snu o zbawieniu: pisze: „Przyleciałem na Syberię, bo jeżdżąc po Rosji, usłyszałem o Siergieju Toropie, milicjancie drogówki, który na początku lat 90. (kiedy dokładnie – nie wiadomo) doznał objawienia w trolejbusie i zrozumiał, że jest zbawicielem. O Chrystusie milicjancie jako o miejscowej atrakcji opowiadali mi dziennikarze i politycy w kolejnych odwiedzanych regionach. Niektórzy rozprawiali o nim z fascynacją, inni - ze strachem, bo założona przez Siergieja Toropa sekta miała być toksyczna (bądź totalitarna). Wierni oddawali ponoć byłemu milicjantowi majątki, głodowali i wierzyli, że tworzą nowy wspaniały świat, który podźwignie Rosję, a później cały glob”.

Przewodnictwo i wizja Wissariona miały odwrócić hierarchie, stworzyć miasto moralnej czystości, wznieść społeczność żyjącą poza zgiełkiem państwowych machin. Ale czy można zbudować raj w środku tajgi? I czy ludzie, którzy w taką wizję uwierzyli, naprawdę wierzyli w pokój, czy w radykalne uniezależnienie od świata?

W swojej książce Jędrzej Morawiecki zabiera nas w reporterską wędrówkę po ideologicznych granicach i duchowych pułapkach. Autor, od lat podążający śladami ruchu wissarionowców, pokazuje, jak sekta, o początkowo niewielkiej sile, ale z wielkimi ambicjami, przemieniała się w zamkniętą wspólnotę quasi-państwową, gdzie struktury władzy, kontrola życia i autorytet lidera zaczęły przypominać reżim. Morawiecki prowadzi nas od trolejbusu w jednej z rosyjskich aglomeracji, gdzie, jak głosi legenda, miało dojść do pierwszego objawienia, przez odległe wioski na Syberii, aż do samego centrum tajgi, gdzie ludzie z wolnego świata przyszli, by w Nowym Jeruzalem rozpocząć nową erę.

Im jednak mocniej ta wspólnota rośnie, tym wyraźniej rysują się jej słabości: hierarchiczna władza, izolacja, wymuszona dyscyplina, sekrety, wzajemne oskarżenia. Czy to jeszcze wspólnota oparta na wierze, czy już kult jednostki? Morawiecki sugeruje, że granica między zbawczą utopią a opresyjnym systemem jest cienka. Jego opowieść to także klucz do zrozumienia współczesnej Rosji - kraju, w którym mesjanizm, ufność w silnego przewodnika i tęsknota za transcendencją łączą się w sposób, który może rodzić nowe formy zniewolenia. W istocie wspólnota Wissariona okazuje się symbolicznym mikrokosmosem Rosji Putina -państwa, w którym odwołanie do mitu zbawienia, ojczyzny i duchowej wyższości służy trwaniu autorytarnej struktury.

„Szykuj sanie latem” to reportaż totalny - gęsty od emocji, przejmujący i boleśnie aktualny. To także poruszająca refleksja nad tym, co dzieje się z człowiekiem, gdy rozpada się jego świat. I nad tym, czy z ruin może powstać coś nowego.

--
Jędrzej Morawiecki wykłada w Instytucie Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Wrocławskiego. Jest doktorem literaturoznawstwa oraz socjologii, doktorem habilitowanym nauk o kulturze i religii, profesorem Uniwersytetu Wrocławskiego. Od 1998 do 2008 roku związany był z „Tygodnikiem Powszechnym”, w tym samym czasie był także reporterem agencji Reuters, publikował m.in. w „Polityce”, „National Geographic”, „Gazecie Wyborczej” i „Rzeczpospolitej”. Współpracował również z I i III Programem Polskiego Radia, epizodycznie z Radiem Zet oraz polską sekcją Radia BBC. Pisał także regularnie m.in. dla „Nowej Europy Wschodniej”, „New Eastern Europe” i „Więzi”. Morawiecki jest współzałożycielem grupy Dziennikarze Wędrowni oraz portalu Postpravda.info, którego był pierwszym redaktorem naczelnym. Ostatnio publikuje w Onecie, tygodniku „Polityka” oraz jest częstym gościem w radiowej Trójce.
--

Małgorzata Rejmer, pisarka i reportażystka, autorka książek o Bałkanach, o książce Morawieckiego: „Jak opowiadać o Rosji, gdy na ukraińskie miasta spadają kolejne bomby? Najlepiej tak jak Jędrzej Morawiecki, który napisał bardzo literacką nie-fikcję o rosyjskiej nie-woli, pełną groteski i mroku, absurdu i historycznej grozy. Bułhakow dyskutuje tutaj z Dostojewskim, Zoszczenko chichocze, a Tarkowski z Bałabanowem podsuwają wyobraźni kolejne obrazy. Losy religijnej sekty wissarionowców, którzy próbowali stworzyć w środku tajgi Miasto Słońca, utopijny świat bez pieniędzy i grzechu, stają się metaforą splątania i klęski rosyjskiej duszy. Duszy, która tęskni za metafizyką, ale nie potrafi udźwignąć ciężaru wolności. Duszy, która pragnie pokoju, ale wybiera bezrozumną przemoc. W tej książce jest cała Rosja, ze swoim okrucieństwem i jowialnością, pragnieniem wzniosłości i moralną nędzą. Znakomita, wielowymiarowa opowieść o sile, która wiecznie dobra pragnąc, wiecznie zło czyni”.

Uwaga, książka!
Od wydawnictwa ZNAK LITERANOVA mamy egzemplarz książki. Otrzyma go osoba, które jako pierwsza napisze do nas w czwartek 23.10 o godz. 13 na adres: [email protected]. W treści prosimy podać imię, nazwisko i adres, a w tytule maila wpisać: Mesjasz.

an

::attachment{"type":"image","item_id":"136013", "alt":"zdjęcie", "title":"", "longSide":"900"}