"O wolności" Timothy`ego Snydera to śmiała intelektualnie i moralnie propozycja, jak odzyskać sprawczość w epoce dezinformacji, dryfu w stronę autorytaryzmu i obywatelskiego zmęczenia. To książka o odpowiedzialności i głęboko humanistyczna wizja przyszłości.

Snyder jest historykiem, pisarzem i profesorem Uniwersytetu Yale oraz stałym członkiem Instytutu Nauk Humanistycznych w Wiedniu. Swoje życie poświęcił badaniu historii Europy Środkowej i Wschodniej, Związku Radzieckiego oraz Holokaustu. Napisał 16 książek, w tym sześć poświęconych Ukrainie. Jego prace, opublikowane w czterdziestu językach, otrzymały wiele nagród, w tym nagrodę Emersona w dziedzinie nauk humanistycznych, nagrodę literacką Amerykańskiej Akademii Sztuki i Literatury, nagrodę Fundacji Václava Havla, nagrodę Fundacji na rzecz Nauki Polskiej w dziedzinie nauk społecznych, nagrodę Lipską za zrozumienie europejskie, nagrodę Holenderskiego Komitetu Auschwitz oraz nagrodę Hannah Arendt w dziedzinie myśli politycznej. Snyder był stypendystą Marshalla w Oksfordzie, otrzymał stypendia Carnegie i Guggenheima oraz odznaczenia państwowe Estonii, Litwy i Polski.

„O wolności” to jego najnowsza książka. Jak podkreśla tu wydawca: „Snyder wraca w wielkiej formie. Rozpatrując historię, współczesność i przyszłość – od nazistowskich Niemiec, przez ZSRR, po Amerykę Trumpa i Rosję Putina – buduje mapę myślenia o wolności. Nie jako braku ograniczeń, lecz jako zrywie do działania, ćwiczeniu bliskości społecznej i pielęgnowaniu życia w prawdzie”.

Sam autor pisze m.in.: „W tej książce próbuję zdefiniować wolność. W pierwszej kolejności słowo to trzeba uratować przed nadużywaniem i przeinaczaniem. Martwi mnie fakt, że w moim własnym kraju – Stanach Zjednoczonych – mówimy o wolności, nie zastanawiając się, czym ona jest. Amerykanie często myślą w tym kontekście o nieobecności czegoś: okupacji, ucisku, a nawet rządu. Uważamy, że jednostka jest wolna, gdy rząd nie wchodzi jej w drogę. Zdroworozsądkowo postrzegamy wolność w jej sensie negatywnym.

Z pewnością kuszące jest – zgodnie z tą negatywna koncepcją – ujęcie wolności w kategoriach „my przeciwko światu”. Jeżeli jedynym problemem są bariery, to z nami samymi wszystko musi być w porządku. Takie przedstawienie sprawy poprawia nam samopoczucie. Sądzimy, że bylibyśmy wolni, gdyby nie świat zewnętrzny, który nas krzywdzi. Czy jednak usunięcie czegoś ze świata naprawdę wystarczy, by nas wyzwolić? Czy dodawanie do niego rzeczy nie jest równie ważne, a może nawet ważniejsze?

Jeżeli chcemy być wolni, musimy afirmować, a nie jedynie zaprzeczać. Czasem będziemy musieli niszczyć, lecz częściej – tworzyć. Najczęściej zaś będziemy musieli zmieniać zarówno świat, jak i siebie samych na podstawie naszej wiedzy oraz tego, co jest dla nas ważne. Potrzebujemy odpowiednich struktur zarówno moralnych, jak i politycznych. Nieodłączną częścią wolności jest cnota”. 

Książka Snydera „O wolności” to refleksyjna analiza tego, czym w praktyce staje się wolność w świecie napięć politycznych, technologicznych i społecznych. Autor, znany z przenikliwych badań nad totalitaryzmem i zagrożeniami dla demokracji, pokazuje, że wolność nie jest abstrakcyjnym hasłem, lecz delikatnym stanem, który wymaga odpowiedzialności, świadomości i codziennego wysiłku. Snyder odchodzi od prostych, liberalnych klisz, według których wolność sprowadza się wyłącznie do swobody wyboru. Zamiast tego przekonuje, że prawdziwa wolność zaczyna się tam, gdzie jednostka ma realną możliwość działania, rozumienia otaczającej ją rzeczywistości i uczestniczenia w życiu wspólnoty.

Autor ostrzega przed iluzją spontaniczności i „samowystarczalności”, podkreślając, że bez wspólnych instytucji, rzetelnej wiedzy i dostępu do prawdy stajemy się podatni na manipulacje oraz propagandę. Wolność wymaga zatem edukacji, krytycznego myślenia i troski o przestrzeń publiczną, w której informacja jest wiarygodna, a decyzje podejmowane są świadomie.

Zwraca też uwagę, że ograniczenia narzucane przez demokratyczne państwo nie muszą być wrogami wolności – czasem stanowią jej konieczne warunki, chroniąc społeczeństwo przed chaosem i dominacją silniejszych nad słabszymi. W efekcie „O wolności” staje się zaproszeniem do przemyślenia własnych wyobrażeń o niezależności, roli państwa oraz odpowiedzialności obywatelskiej. 

Od wydawnictwa ZNAK HORYZONT mamy dla Was egzemplarz książki. Otrzyma go osoba, która napisze do nas jako pierwsza w poniedziałek 3.11 o godzinie 15 na adres: [email protected]. W treści prosimy podać imię, nazwisko i miejscowość, a w tytule wpisać: O wolności.

an

::attachment{"type":"image","item_id":"130268", "alt":"zdjęcie", "title":"", "longSide":"900"}