- Mam nadzieję na zagranie koncertu w Schronisku w Dolinie Chochołowskiej, może to będzie wydarzenie nawiązujące do minionego Roku Ks. Prof. Józefa Tischnera - mówi Agnieszka Kreiner, dyrygentka Tatrzańskiej Orkiestry Klimatycznej w Zakopanem, z którą rozmawia Jan Głąbiński

Od 22 lat Tatrzańska Orkiestra Klimatyczna umila sylwestrowe wieczory w Zakopanem. Ma się wrażenie, że nie jesteście tylko muzykami, ale i przyjaciółmi.

Zgadzam się w pełni z tą opinią. Muzycy Orkiestry Klimatycznej nie traktują dyrygenta jako „wroga”. Nie często trafia się w innych zespołach na tak miłą atmosferę podczas prób. Jest też w tym trochę banalności, ale czujemy się w Klimatycznej jak w rodzinie. To do nas pasuje ze wszystkimi tego skutkami,  bo przecież zdarzają jakieś różnice zdań, nawet jakieś niewielkie konflikty, a potem mobilizacja na koncert jest wzorowa jak przed ważną uroczystością rodzinną. Nikt też, co sobie bardzo cenię, nie narzeka na przedłużenie próby, nikt nie zerka nerwowo na zegarek i nie chce dograć do końca utworu, np. brakujących trzech taktów. Nie ma sytuacji, że nagle pojawia się związek zawodowy i żąda dopłaty za przedłużenie próby o minutę. Prawie nie ma też u nas spóźnialskich, choć muzycy na próby dojeżdżają, m.in. nawet z Krakowa. W zamian muzycy zawsze mogą liczyć na wzajemne zaufanie.

Tak naprawdę orkiestra nie tylko musi zagrać koncert, ale też sama zadbać o całą logistykę z tym związaną.

Działalność naszej orkiestry, jak się czasami mówi żartobliwie, oparta jest na „dymie z komina”, bo nie mamy żadnych stałych wpływów finansowych. W związku z tym jesteśmy już przyzwyczajeni, że wszystkie czynności pozaartystyczne, a potrzebne przy koncertach i próbach muzycy wykonują sami. Opiekujemy się nutami, przewozimy na miejsce koncertu pulpity, rozkładamy i sprzątamy krzesła. To są może drobiazgi, ale koncerty muzyki klasycznej czy muzyki popularnej, ale opartej na klasyce, wymagają dużej ilości pracy przygotowawczej. Nie jest to tak, jak być może niektórzy myślą, że my się po prostu schodzimy i od razu gramy koncert.

Wspomniała Pani o tym, że w orkiestrze jest jak w rodzinie. Zatem kto występuje w roli dzieci?

Przez te 22 lata naszej wspólnej pracy doczekaliśmy się „orkiestrowego małżeństwa” z czwórką uzdolnionych muzycznie dzieci. Jest też kilkoro wybitnie utalentowanych potomków artystów naszej orkiestry, którzy nawet wystąpili na specjalnym koncercie z okazji XX-lecia Tatrzańskiej Orkiestry Klimatycznej. Można śmiało powiedzieć, że rosną nasi kontynuatorzy. Młody kontrabasista, trębacz, waltornista… Oni wszyscy pięknie idą śladami swoich rodziców.

 2025 r. był Rokiem Księdza Profesora Tischnera, z kolei rok 2026 r. został ogłoszony rokiem Jana Kasprowicza. Obie postacie związane z Podhalem, Zakopanem. Może warto się odnieść do nich jakoś z muzycznej, orkiestrowej perspektywy?

Myślimy już o koncertach w roku 2026. Oprócz dorocznego koncertu sylwestrowego bardzo chcielibyśmy uczcić  przypadającą również w 2026 r. 150-tą rocznicę urodzin Mieczysława Karłowicza, a także być może wrócić do dawnej tradycji koncertów pasyjnych w zakopiańskich kościołach. Liczymy tu bardzo na życzliwość Urzędu Miasta Zakopane.

Jesteśmy też zaprzyjaźnieni z Towarzystwem Przyjaciół Twórczości Jana Kasprowicza i chcielibyśmy stworzyć wspólny, jubileuszowy projekt, gdyż z wielką satysfakcją wspominam dwa koncerty plenerowe na Harendzie, zagrane w minionych latach.

Ksiądz Tischner, choć rok jubileuszowy dobiegł końca, z pewnością zasługuje na dalsze godne uczczenie Jego postaci w Zakopanem. Mam tego świadomość, że myśl autora „Etyki Solidarności” jest wciąż aktualna, powiedziałabym nawet na wskroś nowoczesna, jeśli wczytać się w nią dokładniej. Choć z drugiej strony spuścizna ks. Tischnera jest trudna, wymagająca wiedzy i intelektu.  Wydaje mi się, że koncert poświęcony Tichnerowi z udziałem Orkiestry pomógłby w upowszechnianiu jego światłych myśli i poglądów, stanowiłby ich ilustrację. Przy okazji dodam, że muzyka nazywana „ilustracyjną”, nie jest nią w sensie takim jak obrazy w książce, np. dla dzieci i „ilustruje” raczej ideę, nastrój, myśl.

Warto dodać, że bardzo lubimy organizować koncerty poświęcone wybitnym postaciom związanym z Podhalem, niekoniecznie muzykom. Swego czasu zagraliśmy „koncerty urodzinowe” Chopina, Góreckiego, Karłowicza, Geigera. Może uda się kontynuować tę tradycję w bieżącym roku, biorąc pod uwagę Kasprowicza, Tischnera, czy innych Wielkich?

Orkiestra zasłynęła też z koncertów plenerowych.

Zgadza się. Bardzo chętnie gramy właśnie w cudownych tatrzańskich plenerach, choć łączy się to często z meteorologicznym ryzykiem. Oprócz koncertów na Harendzie, czy w Kuźnicach w pamięci mojej, ale i zapewne czytelników jest koncert, który odbył się kilka lat temu na Kalatówkach, gdzie jest jedyne w stylu alpejskim schronisko. Biorąc to pod uwagę, graliśmy tam muzykę inspirowaną Alpami, a scenariusz literacki koncertu oparliśmy na motywach „Czarodziejskiej Góry” Tomasza Mana, w części mówionej uwzględniając przede wszystkim zamieszczone w tym dziele wspaniałe opisy alpejskiej przyrody.

Niestety nie zawsze marzenia i projekty udaje się zrealizować. Mieliśmy zaplanowany koncert „papieski” w Dolinie Chochołowskiej, generalnie wszystko było dopięte także pod kątem finansowanym, niestety przyszła pandemia i jak wiadomo plany się zmieniły. Chcielibyśmy wrócić do tego projektu zagrania w Schronisku w Dolinie Chochołowskiej, gdzie naszą inspiracją byłyby góry.  Jednym słowem marzeń i planów na przyszłość nie brakuje. Liczymy w ich realizacji na nasz nieustający zapał, ale także pomoc i życzliwość instytucji i sponsorów, którzy nieraz już udzielali nam wsparcia.

Biogram Agnieszki Kreiner

Agnieszka Kreiner. Pochodzi z Krakowa. Ukończyła studia na Wydziale Biologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, na Wydziale Dyrygentury w Państwowej Wyższej Szkole Muzycznej w Krakowie oraz „Musikhochschüle für Musik und Darstellende Kunst“ w Wiedniu, gdzie dyrygowała koncertem dyplomowym w słynnej złotej sali „Musikverein”

Zdobycie III nagrody w II Ogólnopolskim Konkursie Dyrygentów im. Grzegora Fitelberga umożliwiło jej rozpoczęcie pracy w Operze Śląskiej w Bytomiu, następnie Operze Krakowskiej. W latach 1982-92 była dyrygentem Teatru Wielkiego w Warszawie, gdzie zrealizowała m.in. światowe prapremiery oper: "Bramy raju" Joanny Bruzdowicz i "Historyję o św. Katarzynie" Romualda Twardowskiego. W Teatrze Wielkim dyrygowała ponad 250 spektaklami oper i baletów, także za granicą m. in. na deskach Teatru „Bolszoj” w Moskwie (Król Roger Szymanowskiego) i „Semperoper” w Dreźnie (Borys Godunow ).

Po odejściu z Teatru Wielkiego w Warszawie Agnieszka Kreiner ukończyła Podyplomowe Studium Menadżerów Kultury przy Szkole Głównej Handlowej w Warszawie i w  1994 została dyrektorem artystycznym Filharmonii Lubelskiej. W 2004 utworzyła w Zakopanem orkiestrę kameralną Tatrzańska Orkiestra Klimatyczna, z którą odbyła kilkaset koncertów i współpracuje do dziś.

Agnieszka Kreiner jest autorką podręczników do nauczania muzyki dla szkół ogólnokształcących i muzycznych, zajmuje się również aranżacjami muzycznymi dla Tatrzańskiej Orkiestry Klimatycznej.

Jan Głąbiński