"Starsza siostra. Biografia Ireny Gombrowicz" pióra Aleksandry Gąsowskiej to próba przywrócenia pamięci o postaci, która przez dziesięciolecia pozostawała na marginesie historii literatury, przysłonięta sławą brata - Witold Gombrowicz.

Autorka podejmuje wysiłek odtworzenia życia Ireny Gombrowicz niemal od podstaw, wydobywając ją nie tylko z cienia wielkiego nazwiska, ale wręcz z niebytu, w którym znalazła się jako bohaterka rozproszona w archiwach, listach i niepodpisanych tekstach.

Gąsowska prowadzi swoje badania niczym detektyw - rekonstruuje biografię z fragmentów: pojedynczych dokumentów, zachowanych fotografii, szczątkowych informacji o działalności społecznej i literackiej. Punktem wyjścia jest niemal pustka - data urodzin i śmierci, cztery zdjęcia, ślad działalności w Stowarzyszeniu Ziemianek, wzmianka o Odznace Ofiarnych. Z tej skromnej materii autorka buduje pełnokrwisty portret kobiety aktywnej, zaangażowanej i świadomej swojej roli. Odkrycie pseudonimu „Irgo”, odnalezienie nieznanych artykułów, wierszy i dramatów, a także analiza korespondencji pozwalają stopniowo przywrócić Irenie Gombrowicz należne miejsce w historii.

Wyłaniający się z tej rekonstrukcji obraz przeczy uproszczonym stereotypom. Irena Gombrowicz nie była ani „głupką” z literackiej wyobraźni brata - egzaltowaną panienką z dobrego domu, rozkapryszoną, leniwą, hipochondryczną córeczką bogatych rodziców, ani też dewotką zamkniętą w świecie konwenansów. Była osobą wykształconą, pracowitą i głęboko zaangażowaną społecznie - działała na rzecz innych, w tym młodzieży i najuboższych, wspierała edukację i aktywnie uczestniczyła w życiu środowisk katolickich oraz ziemiańskich. Publikowała w prasie, pisała sztuki teatralne i wiersze, choć często ukrywała się pod inicjałami lub pseudonimami, jakby świadomie usuwała się w cień.

Jednocześnie jej rola w życiu i karierze Witold Gombrowicz okazuje się nie do przecenienia. To ona przyczyniła się do pierwszych sukcesów autora „Ferdydurke” - przekazała maszynopis powieści, zabiegała o jej recepcję, przesyłała teksty dramatów do recenzentów. „Odważna, konsekwentna, odpowiedzialna, nie porzucała rozpoczętej pracy, kiedy pojawiały się trudności”. Bez jej zaangażowania droga twórcza pisarza mogłaby potoczyć się inaczej. Paradoksalnie jednak, im większy był jego sukces, tym bardziej ona sama znikała z pola widzenia.

„Starsza siostra” to zatem próba przywrócenia głosu kobiecie, która współtworzyła rzeczywistość literacką swojej epoki, choć sama nie zabiegała o rozgłos. Dzięki książce Aleksandry Gąsowskiej Irena Gombrowicz przestaje być jedynie przypisem do biografii słynnego brata - staje się bohaterką własnej, długo przemilczanej historii.

Uwaga, książka!
Od wydawnictwa ZNAK mamy 2 egzemplarze książki. Otrzymają je osoby, które jako pierwsze wyślą do nas mail w poniedziałek 27.04 o godzinie 14 na adres: [email protected]. W treści prosimy podać imię, nazwisko i adres. Tytuł maila: Irena.  

an

::attachment{"type":"image","item_id":"12215", "alt":"zdjęcie", "title":"", "longSide":"900"}