To na pewno nie jest film, na który można wybrać się całą rodziną. Ze względu na drastyczne sceny, a także seks, pociechy lepiej niech zostaną w domu.

„Janosik. Prawdziwa historia” w reżyserii Agnieszki Holland i Katarzyny Adamik zaskoczy nas z kilku powodów. Już sama postać odtwórcy głównej roli – Janosika (w tej roli debiutujący Václav Jiráček) dla wielu będzie niespodzianką. Zamiast herosa, potężnego i silnego mężczyzny, do którego przyzwyczaiły nas legendy i dotychczasowe filmy o tym bohaterze, mamy mężczyznę niewielkiej postury, wręcz delikatnego, który tak naprawdę nigdy nie chciał być zbójnikiem. Ten ma być – według zamierzeń reżyserek – bliższy prawdziwej, historycznej postaci Janosika z Terchowej. Film został nakręcony na podstawie scenariusza Evy Borušovičovej, która przez kilka lat studiowała archiwalne dokumenty, by poznać prawdziwe losy tej postaci.

Mnie taki Janosik nie przeszkadza, wydaje się wręcz ciekawszy i mógłby przez to być postacią bardziej pogłębioną psychologicznie. Jednak reżyserki postanowiły sprowadzić tę postać do dwóch rzeczy – przemocy i seksu.

I tu moje największe rozczarowanie – epatowanie scenami pełnymi okrucieństwa, pokazanie wszystkiego do końca. To popsuło tę filmową opowieść, która mogła stać się historią piękną, opowieścią o pogmatwanych losach Janosika, o wyborach, które wpływają na całe życie. O jego rozterkach, tęsknotach i niespełnieniach. I tak pewnie można by odczytać ten film, gdyby co chwila nie trzeba było zamykać oczu, i gdyby po wyjściu z kina nie został obraz rozprutego brzucha, z którego żołnierz wraz z flakami wyciąga połknięte przez nieszczęśnika złoto czy ostatnia scena, przedłużana w nieskończoność – nabijania Janosika na hak i podnoszenia go na nim.

Także te sceny, w których bohater rozmawia z Chrystusem czy ukazuje mu się Matka Boska, tchną jakąś sztucznością, zabrakło tego czegoś, co możemy chłonąć choćby u Jana Kolskiego.

Dla mnie najmocniejszą stroną tego filmu są zdjęcia. Martin štrba po prostu maluje kamerą. W pamięci pozostają malownicze zdjęcia Tatr, światło. Pomysłowa i malarsko pokazana jest też scena (z góry), kiedy żołnierze w czerwonych surdutach (w zimowej scenerii) otaczają chatę, w której znajduje się Janosik.
Aktorsko najbardziej zwraca uwagę Michał Żebrowski, który wcielił się w postać „czarną” – zbójnika Uhorczyka. Także Maja Ostaszewska nieźle poradziła sobie z odegraniem roli wiedźmy Margarity. Męską część publiczności na pewno ucieszy udział Sarah Zoe Canner, która wcieliła się w postać kochanki Janosika – Barbary. Jak podsłuchałam tuż po premierowym pokazie, panom w pamięci pozostały też sceny łóżkowe z udziałem Katarzyny Herman (w roli karczmarki Zuzanny).

Podsumowując – wyszłam z premiery rozczarowana, bo, nie ukrywam, liczyłam na Agnieszkę Holland – na tajemnicę, magię, na to „coś”. Tym razem jednak nie wyszło.

Babcia Janosika (ciepła rola Danuty Szaflarskiej) powiedziała kiedyś wnukowi, że „jak się czegoś nie chce, to się to ma, a jak czegoś się bardzo chce, to zaklina to diabeł”. Ta myśl przykleiła się do mnie po wyjściu z sali kinowej. Zupełnie nie wiem, dlaczego.   

Beata Zalot