"Mamo, nie płacz, nie. Niebios Przeczysta Królowo, ty zawsze wspieraj mnie. Zdrowaś Mario, Łaskiś Pełna. Zakopane Palace, cela nr 3, ściana nr 3. Błażusiakówna Helena Wanda, lat 18, siedzi od 25 września 44."

Helena jako osiemnastoletnia dziewczyna została osadzona w "katowni Podhala". W jednej z cel wyryła wybitym przez oprawców zębem słowa modlitwy, do której Henryk Górecki skomponował swoją "Symfonię pieśni żałosnych". Przez lata uważano, że zmarła w więzieniu. Tymczasem ona, mimo tortur, których doznała z rąk gestapo, dożyła sędziwego wieku, otoczona kochającą rodziną. Kto o tym wiedział? Pewnie nieliczni.
Wiele się mówi w kontekście wojny i Podhala zarówno o niechlubnym Goralenvolku, jak i o kurierach tatrzańskich, mężczyznach, którzy ofiarnie przeprowadzali polskich żołnierzy, oficerów i patriotów przez góry, Słowację, aż na Węgry. Pada tu też oczywiście nazwisko kurierki Heleny Marusarzówny. A co z innymi kobietami? Przecież one w tej walce były równie heroiczne co mężczyźni. Świadome faktu, jak wiele mogą stracić. Na szali stawiające swoje życie i godność. Większość z nich zapłaciła za ten wybór okrutną cenę. I to o nich pisze w swojej książce "Waleczne z gór. Nieznane historie bohaterskich kobiet" Agata Puścikowska.
"Stykałam się z historiami tych bohaterek stopniowo. I stopniowo też waleczne z gór stawały się moimi bohaterkami. (…) Poznawałam je, najpierw śledząc historię i pisząc o siostrze Klemensie Staszewskiej, urszulance wspierającej ruch oporu w Beskidach, Gorcach i Tatrach, która za swoją działalność była więziona w Palace, by w końcu zginąć w Auschwitz. Potem trafiłam na Helenę Błażusiak, znaną głównie dzięki III Symfonii. Symfonii pieśni żałosnych Henryka Góreckiego. (…) W końcu wybrałam się do Palace. (…) To tam zobaczyłam twarze dziesiątek kobiet, a wraz z nimi zaczęłam poznawać zachowane fragmenty ich życiorysów, które jak mozaika łączą się w przepiękny, choć dramatyczny obraz." Niełatwego zadania podjęła się Puścikowska, próbując zebrać losy niektórych z nich w książce, ale udało się. Dotarła do rodzin, krewnych kobiet, i poznała je nie jako bohaterki, ale ludzi. Pochodziły z różnych miejscowości, zazwyczaj się nie znały, jednak wszystkie walczyły o wspólne wartości, przeciwko wspólnemu wrogowi. Niektóre tylko przetrwały, większość połączyła śmierć - czy to w Palace, czy na Montelupich w Krakowie, czy wreszcie w Tarnowie. Im wszystkim oddaje głos ustami i wspomnieniami najbliższych, materiałami zgromadzonymi w "katowni Podhala", a także dzięki pomocy wielu instytucji i życzliwych ludzi. Nie wolno o tych kobietach zapomnieć, czas je poznać.       
I wspomnianą Helenę Błażusiakównę. I Józefinę Machay-Mikową ps. "Ryś", oficer łącznikową Tajnej Organizacji Wojskowej, która do ostatnich chwil, mimo tortur, uparcie milczała, ratując w ten sposób wielu ludzi. Zamordowano ją w więzieniu na Montelupich w Krakowie w 1942 roku. I jeszcze Helenę Zachemską z Parów, Jadwigę Apostoł, Katarzynę Filipek, siostry Marusarzówny, Genowefę Kroczek, porucznik Wencjanę i towarzyszki - sercanki, Marię i Wandę z rodu Zachwiejów, Różę i Wandę Głowińskie, Antoninę Tatar, Ludwinę Makuch, Bronisławę Staszel-Polankową, Helenę Zachemską, Barbarę Grocholską-Kurkowiak oraz urszulanki szare z Jaszczurówki.

Uwaga, książka!

Od wydawnictwa Znak mamy dla Was 2 egzemplarze książki. Otrzymają je osoby, które napiszą do nas jako pierwsze na adres: [email protected]. W treści prosimy podać imię, nazwisko i adres, a w tytule maila wpisać: Książka.

an

::attachment{"type":"image","item_id":"1236791", "alt":"zdjęcie", "title":"", "longSide":"900"}