Co robi w wolnych chwilach ratownik medyczny zmęczony 15-letnią robotą w karetce pogotowia? Zaciąga się do grupy poszukiwawczo-ratowniczej.

Fach ratownika działa jak najgorsze uzależnienie. Przy nim heroinizm, morfinizm, alkoholizm to małe piwo. Narkoman może liczyć na jakieś chwile otrzeźwienia, detoks. No i faktycznie czasem się przecież słyszy, że ktoś wychodzi z tego nałogu. A ratownik… pozostaje uzależniony już do końca życia. Dowód: historia powstania Podhalańskiej Grupy Poszukiwawczo-Ratowniczej. U zarania pojawiła się idea wymyślona przez dwójkę ratowników medycznych, którym po kilku latach pracy w pogotowiu ratunkowym najwyraźniej zaczął spadać poziom adrenaliny we krwi. Bardzo się z tym źle czuli, więc wymyślili, że w nielicznych wolnych od roboty chwilach będą ratować ludzi zupełnie za darmo, a nawet za prywatne ciężko zarobione pieniądze.

Adam Chramiec mówi o początkach grupy bardzo elokwentnie, z dużym przywiązaniem do fachowej nomenklatury, mimo to wytłumaczyć nie potrafi, co go podkusiło… Pomysł rodził się długo, przez kilka lat. Później temat został przegadany z kumplem z pogotowia i zapadła decyzja: działamy.

- Zaczynaliśmy jako grupka 12 zapaleńców, właściwie bez przygotowania i sprzętu - Adam wspomina trudne początki sprzed z górą dwóch lat. Dziś Grupa liczy 37 przeszkolonych i dobrze wyekwipowanych członków. Ma własną bazę, quada z przyczepą, a nawet samochód - mobilne centrum koordynacji. Grupa ma też spore, rosnące z każdą akcją doświadczenie. I te kompetencje są zauważane przez profesjonalne służby. - Mamy podpisaną umowę z komendami policji w Zakopanem i Nowym Targu. Jeśli tylko organizują akcję poszukiwawczą - natychmiast jesteśmy alarmowani - zaznacza Adam.

Dziecko odnalezione na Słowacji

Grupa ma na koncie udział w 13 poważnych akcjach poszukiwawczych. O każdej z nich było głośno. Jak choćby o poszukiwaniach zaginionego chłopca w Lipnicy Wielkiej. Dziecko przeszło granicę i odnalazło się na Słowacji. Ale wójt Lipnicy Wielkiej dostrzegł zaangażowanie członków Grupy i postanowił się odwdzięczyć. Ratownicy otrzymali dziesięć świetnej jakości, profesjonalnych plecaków ratowniczych.

Dzięki wnioskowi o wsparcie skierowanemu do Euroregionu Tatry grupa otrzymała dofinansowanie na zakup quada z przyczepą ratowniczą. Sołectwo Ratułów też doceniło działania ratowników, udostępniając Grupie pomieszczenia dawnego Klubu Rolnika w Ratułowie. - Natychmiast wzięliśmy się za porządki i remont. Dostosowaliśmy pomieszczenia na potrzeby bazy ratowniczej no i… dopadł nas pech - śmieje się Adam i jest to śmiech… przez łzy. Dosłownie. Nazajutrz po zakończeniu prac dostosowawczych przez Ratułów przetoczyła się straszna nawałnica, która zalała Klub Rolnika, niwecząc ratowniczy trud - Oczywiście zaangażowaliśmy się w pomoc przy usuwaniu skutków powodzi. Własną bazę ogarnęliśmy później - zaznacza szef Grupy.

Od samego swego zarania Podhalańska Grupa współpracuje z Myślenicką Grupą Poszukiwawczo-Ratowniczą. - Można powiedzieć, że oni są naszymi mentorami. To jedna z najlepszych tego typu formacji w Polsce, są świetnie przygotowani i wyszkoleni i chętnie się tą swoją wiedzą dzielą z nami - podkreśla Adam. Właśnie podczas szkoleń ratownicy z Podhala zostali utwierdzeni w przekonaniu, że jest im potrzebny samochód, który pomieści sprzęt, ekipę i będzie zdolny uciągnąć przyczepę z quadem. Poszukiwania auta ruszyły niemal natychmiast. I znalazł się odpowiedni pojazd w jednej z odległych jednostek Ochotniczej Straży Pożarnej. Grupa zorganizowała zrzutkę i pojechała po samochód. Były wóz pożarniczy pasował idealnie, jednak wymagał ingerencji mechanika, blacharza i lakiernika. Fachowca od remontu nie trzeba było szukać daleko. Jeden z ratowników jest w cywilu mechanikiem. Czerwony lakier na ogromne nadwozie dostawczego forda ufundował znany producent lakierów. Adam z dumą prezentuje fotki z remontu. Dziś auto jest już niemal gotowe. Lakier błyszczy jak na jakimś amerykańskim cadillacu. Przestronne wnętrze mieści spokojnie cały sprzęt grupy i wyposażenie komputerowe do planowania akcji poszukiwawczych. Na nadwoziu transita brakuje tylko logotypów. Ale spokojnie, przyjedzie i na nie czas.

Nie wchodzimy nikomu w paradę

Najbardziej spektakularne akcje… Adam prostuje. Wszystkie działania były równie ważne i równie spektakularne. Bo akcja, która ma uratować komuś życie, jest zawsze najważniejsza na świecie. Każda ma też własną specyfikę. O poszukiwaniach chłopca w Zakopanem słyszała cała Polska. W działania zaangażowało się wiele różnych służb. Współpraca odbywała się wzorowo, bez najmniejszych zgrzytów. Policjanci robili swoje, ratownicy TOPR swoje, a Grupa swoje. Ale nie zawsze tak bywa. Czasami oczywiście dochodzi do spięć. Niegdyś inne, bardziej profesjonalne służby patrzyły na startującą dopiero Grupę Poszukiwawczą z politowaniem. Inne uważały PGPR za potencjalne zagrożenie. - Zawsze deklarowaliśmy, że nie zamierzamy nikomu wchodzić w paradę. Mówiliśmy jasno, że nie będziemy się pchali w góry, żeby robić konkurencję GOPR-owi i TOPR-owi. To nie miałoby sensu. My się skupiamy na poszukiwaniach w terenie zurbanizowanym i nie zamierzamy z nikim niezdrowo konkurować. A z piętnastoletniego doświadczenia w ratownictwie wiem doskonale, że podczas akcji poszukiwawczych przydaje się dosłownie każda para rąk. Nie ma sytuacji, żeby ludzi było za dużo. Należy tylko właściwie nimi pokierować - zaznacza Adam.

Korytarze humanitarne

Ratownicy Podhalańskiej Grupy trzykrotnie od wybuchu wojny wyjeżdżali do Ukrainy. Organizowali między innymi korytarze humanitarne. Przy tej okazji Fundacja Ronalda McDonalda przekazała grupie szpital polowy. Kolejne poważne wyzwanie - ewakuacja 6-miesięcznego, bardzo chorego chłopca na leczenie do Wielkiej Brytanii. Podczas tej akcji grupa współdziałała z Podhale Rescue Team.

Kto tworzy grupę?

Podhalańska Grupa Poszukiwawczo-Ratownicza coraz bardziej się profesjonalizuje - co do tego nie ma wątpliwości. Jednak dotąd nie został opracowany jednoznaczny mechanizm naboru kandydatów. Do Grupy nie można się po prostu zapisać. - Zależy nam, żeby przystępowali do nas ludzie naprawdę zaangażowani. To podstawowa kwestia - zaznacza szef PGPR. - Chętni trafiają do nas i zaczynają działać. Dajemy szansę każdemu. Obserwujemy ich i ci, co się sprawdzą - zostają. Kilka osób trafiło do nas po tym, jak jako cywile dołączali do poszukiwań.

Kto dziś tworzy grupę? Ludzie z najróżniejszymi pomysłami na życie. Trzon to oczywiście ratownicy. Jest ich w 37-osobowym zespole aż pięciu. W grupie jest pielęgniarka, zawodowy strażak, strażnik więzienny, mechanika, stolarz, muzykant, ślusarz, a także… specjalista od broni palnej.

- Reagujemy na każde wezwanie. Mamy wewnętrzny system alarmowania. W ciągu 20 minut jesteśmy gotowi do wyjazdu - deklaruje Adam.

Najbliższe plany Grupy, jak na profesjonalistów przystało, też są sprecyzowane. Większość podobnych grup działających w Polsce została wciągnięta w struktury Ochotniczych Straży Pożarnych. To otwiera możliwości do korzystania ze środków na szkolenie i dosprzętowienie.

Marek Kalinowski