Gołki i pucoki wyprą niebawem oscypki ze straganów. Władze powiatu chcą ratować pasterską tradycję, wynaturzaną coraz bardziej przez nieuczciwych serowarów.

Do unijnej rejestracji podhalańskie stragany pełne były \"oscypków\". Królował na góralskich i ceperskich stołach cały rok, choć wtajemniczeni wiedzieli, że może być produkowany jedynie od maja do września, wtedy, gdy bacowie udoją owcze mleko na halach. Potem smakować można już było tylko \"krówski oscypek\".

Niedawno na oscypkowych producentów i handlowców padł blady strach. Po pierwszych kontrolach straganów i restauracji usłyszeli, że za handel \"oscypkiem\", który tylko udaje ser z certyfikatem, grozi kara do 40 tys. złotych grzywny, a nawet do pięciu lat więzienia. Nagle wymiotło wszystkie tabliczki z napisem \"oscypek\" tak z Krupówek, jak i ze straganów, ustawionych wzdłuż \"zakopianki\". Handlowcy z obawy przed karami zaczęli omijać nazwę \"oscypek\". W ich miejsce na stoiskach pojawiły się przeróżne scypki, uscypki, serki góralskie, mieszane, tradycyjne itp. Po zdobyciu unijnych certyfikatów, chroniących sposób produkcji i nazwę, ulubiony przez turystów owczy ser najpierw podrożał, a potem zaczął znikać ze straganów. Jako że za nawiązywanie do nazwy też grożą mandaty, słowotwórstwo handlowe rozwijano dalej – od \"serków maślanych\" po \"pastę serową\".

– Dość już tego, bo turyści przed straganami dostają oczopląsu, a oscypka nie mogą znaleźć. Tego typu nazwy nie mają niczego wspólnego z Podhalem – stwierdza starosta tatrzański Andrzej Gąsienica Makowski. Dlatego zorganizował spotkanie z handlującymi, żeby ich przekonać do używania jednolitej nazwy \"tradycyjne sery gazdowskie\". – W tej grupie będą pucoki, gołki, bruski i bryndza góralska albo bryndza tatrzańska. Byle nie bryndza podhalańska, bo jest to nazwa zastrzeżona – podkreśla starosta.
Tatrzańsko-Beskidzka Spółdzielnia Producentów z Leśnicy wraz z Tatrzańską Agencją Rozwoju, Promocji i Kultury chcą w urzędzie marszałkowskim zarejestrować produkty z grupy tradycyjnych serów gazdowskich na małopolskiej liście produktów regionalnych.

W kolejce do unijnej rejestracji, po bryndzy podhalańskiej i oscypku, stoi teraz redykołka. Małe serki o przeróżnych kształtach, np. jelonków, kogucików, serduszek, parzenic. Dawane w prezencie dzieciom, gościom odwiedzającym szałas na hali itp.

Starostwo podjęło działania, by z grupy redykołek wyłączyć mały, romboidalny ser (w kształcie małego wrzeciona). – To te najmniejsze serki, najpopularniejsze. Robione są z przewagą mleka krów PC – rasy Polska Czerwona. A jak będą traktowane jako redykołki, to będą za twarde, bo będą musiały zawierać więcej mleka owczego. Bo redykołki, czyli serowe zabaweczki, np. w kształcie jelonka, muszą być twarde, żeby się nie rozpadły – tłumaczą wnioskodawcy.

Tak naprawdę chodzić może jednak o ukłon w stronę domowych serowarów. Wciągnięcie wrzecionowatych serków do grupy redykołek maksymalnie ograniczyłoby handel tym wyrobem. Po szybkim zniknięciu prawdziwych oscypków ze straganów czekać nas może zatem ucieczka od produkcji małych serków, kupowanych przez turystów najchętniej na przekąskę.

Rafał Gratkowski