– Służba i pomoc ludziom to dla nas priorytet. Nie karanie mandatami – podkreśla Adam Radko, dyrektor zakopiańskiego sanepidu, który przez 26 lat przeszedł wszystkie szczeble kariery w tej instytucji. Nagrodzony w Warszawie honorową odznaką Zasłużony dla ochrony zdrowia z okazji 90-lecia służb sanitarno-epidemiologicznych rozmawia z Rafałem Gratkowskim

– Gdy zaczynał pan pracę pod Giewontem, sytuacja epidemiologiczna była chyba zupełnie inna?

– W porównaniu z dzisiejszymi wynikami, ze stale rosnącym poziomem świadomości, to są dwa różne światy. Dziś mamy poziom wyszczepienia społeczności na poziomie 99%. Tylko w skali mijającego roku odnotowaliśmy na Podhalu spadek zachorowalności na różne choroby zakaźne o 40-50%. Rośnie uodpornienie na choroby zakaźne. Żeby sobie uzmysłowić różnice, podam przykład z lat 90., gdy odwiedziliśmy Karlsham. To szwedzkie miasto liczące 43 tys. ludności. Zwiedzaliśmy tamtejszą jednostkę sanitarno-epidemiologiczną. W laboratorium ucieszyli się na nasz widok. Bo tego akurat dnia trafiła im się niesamowita rzecz w postaci odkrytej po kontroli salmonelli. A dla nas to nie była żadna sensacja. W tamtym okresie nasi laboranci mieli do czynienia z salmonellą każdego dnia. Przez siedem dni w tygodniu, codziennie mieliśmy salmonellę. Teraz od 2005 roku obowiązują nas normy HACCP, czyli krytyczna analiza punktów zagrożeń w dziale żywienia.

– Czemu to tak ważna sprawa?

– HACCP poprawia znacząco bezpieczeństwo w żywieniu. Kontroli podlega każdy etap produkcji i obrotu żywnością. Choć powiat tatrzański liczy 68 tys. mieszkańców, to przyjmujemy rocznie od 3 do 4 milionów turystów.

– A jak liczna jest załoga stacji w Zakopanem?

– Dziś pracuje 37 osób. Siedemdziesiąt procent ma wyższe wykształcenie. To także przekłada się na doskonałe wyniki naszej placówki. Skutkuje praca całego zespołu. Mamy pod opieką 1,5 tys. obiektów gastronomicznych, 2,8 tys. kwater prywatnych, pensjonatów i hoteli. Do tego sprawujemy nadzór nad obiektami służby zdrowia, badamy czystość wody, powietrza, rokrocznie ćwiczymy postępowanie na wypadek ataków terrorystycznych, ze szczególnym uwzględnieniem broni biologicznej.

– Ile kontroli przeprowadzacie?

– W skali roku ok. 3,7 tys. kontroli. Nałożyliśmy 98 mandatów na kwotę 24 tys. zł. A badań laboratoryjnych było w minionym roku 6,5 tys.

– W zeszłym roku stoczyliście walkę o laboratorium?

– Tak. Mamy dość dobrze wyposażone laboratorium, które udało się obronić przed likwidacją. Gdyby ona nastąpiła, to wszystkie próbki do badań trzeba by wozić do Oświęcimia lub Krakowa.

– Co jest priorytetem działań zakopiańskiego sanepidu?

– Dla mnie i dla całego naszego zespołu priorytetowe znaczenie ma działanie w myśl zasady „Służyć i pomagać ludziom”. Nie nakładanie mandatów, ściganie, egzekwowanie kar, choć tego przecież się nie uniknie, ale pomoc ludziom. Dać czas na wyjaśnienia, na poprawę sytuacji, na naprawę warunków. Do tego potrzebne jest pozytywne nastawienie, którego tak brakuje w codziennym życiu.