To incydenty, ale dewastacje i kradzieże spędzają sen z oczu kwaterodawcom na Podhalu.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"109900"}

Rozbity telewizor, pęknięta płyta indukcyjna i rozrzucone wszędzie śmieci. A na szafkach i w tapczanach białe robaki wyhodowane w resztkach żywności. - Nasze sprzątaczki, jak weszły do tego nowego apartamentu, to się popłakały - mówi właścicielka pensjonatu z Kościeliska po sześciodniowym pobycie turystycznych wandali. - Wszystko było tak pobrudzone, naczynia, kuchnia. A jaki syf w łazience, to trudno opisać.  

Niektórzy turyści nie tylko nie szanują cudzej pracy, ale także własności. Traktują wynajęte mieszkania lub domki jako miejsce świetnej zabawy. Brudzą i śmiecą, bo nie przyjechali tu sprzątać, tylko wypoczywać. 

- Ja na szczęście nie miałam takich przygód z turystami - mówi kobieta prowadząca pensjonat w Poroninie - Owszem, zdarzają się kradzieże. Zwinęli nam owczą skórę z foteli. Raz ukradli złote kolczyki mojej mamie. Zostawiła je na kominku w jadalni. Teraz bardziej się pilnujemy. 

Właśnie w poniedziałek z pensjonatu przepłoszyła złodzieja, który od blisko miesiąca grasuje po Podhalu. Po tym, jak nowotarska policja opublikowała zdjęcia z kamer z wizerunkiem twarzy rabusia, mężczyznę rozpoznała sprzątaczka. - Mama poprosiła, żeby się wylegitymował, czy ma u nas rezerwację. Bez słowa przeszedł obok niej i już się nie pojawił. Za noc spędzoną w pokoju nie zapłacił - dodaje kobieta. 

Hydraulicy na wczasach

Kolejny duży pensjonat w Kościelisku. Piękne pokoje i wodne atrakcje dla klientów. Działa już dobrych parę lat. Właścicielka nie ukrywa, że największe chyba spustoszenia sieją grupy, które przyjeżdżają na Podhale na konferencje. Profesorowie i nauczyciele są jej zdaniem najgorsi. - Do tej pory myślałam, że to ludzie na poziomie. Ale jak mi jeden profesor próbował wynieść wszystkie wieszaki z szafy w pokrowcu na garnitur, to straciłam szacunek dla tytułów naukowych. A tak z mężem się staramy, żeby mieć wszystko na wysokim poziomie. To zamiast najtańszych plastikowych wieszaków dałam do szaf piękne, drewniane. Złodziej z profesorskim tytułem miał pecha. Obsługa w recepcji przypadkiem go nakryła.

- Mieliśmy kiedyś zjazd nauczycielek. Do południa wykłady i sympozja. A potem balowanie. Wieczorami wracały do apartamentów. Potrafiły w szpilkach i ubraniu wejść pod prysznic. Brodziki podziurawione, kilka mieliśmy do wymiany - dodaje Halina. Jej sąsiad miał jeszcze lepszych gości. Niestety przekonał się o tym dopiero jesienią. Gdy nastały chłody i trzeba było włączyć ogrzewanie. - Włączyłem ogrzewanie w całym budynku, a tu mi goście z kilku pokoi przybiegli z pretensjami, że im woda zalała pokoje - mówi Maciej. Co się okazało? W lecie złodziej próbował zdjąć ze ścian grzejniki. - Zabrał albo zabrali się do tego fachowo, centrala na klatce była wyłączona, dlatego aż do jesieni niczego nie zauważyłem. Na szczęście turyści-hydraulicy nie zabrali na wczasy specjalistycznego klucza, który potrzebny był do odkręcenia grzejników. Zdołali tylko na tyle obluzować śruby, że gdy rurami popłynęła gorąca woda, z nieszczelnych łączeń trysnęły fontanny. 

Straszenie policją

- W tym sezonie wakacyjnym mieliśmy słownie cztery, może pięć zgłoszeń dotyczących zniszczenia mienia na kwaterze. Pod tym względem oceniam wakacje na bardzo spokojne, biorąc pod uwagę dane Tatrzańskiego Parku Narodowego, który informuje, że w lipcu do parku weszło 820 tysięcy ludzi - podkreśla aspirant sztabowy Roman Wieczorek, rzecznik prasowy Komendy Powiatowej Policji w Zakopanem. Przypomina, że jedno zgłoszenie dotyczyło nieregulaminowego użytkowania sauny i basenu przez wynajmujących. Turyści korzystali z nieprzysługującym im atrakcji albo robili to w niedozwolonym czasie, zostawiając po sobie spory nieporządek. - Warto pamiętać - by obiekt miał swój regulamin, trzeba wiedzieć, jakie prawa przysługują gościom, a jakie prawa i obowiązki mają kwaterodawcy - podkreśla rzecznik zakopiańskiej policji. Kolejne ze zgłoszeń dotyczyło wyrwanych z futryną drzwi w jednym z pensjonatów w Białce Tatrzańskiej. Tu przyczyną mogła być nadmierna ilość alkoholu wypitego przez wracających z zabawy turystów. Drzwi nie wytrzymały ich radości z odnalezienia kwatery. 

- Zdajemy sobie sprawę, że spraw może być dużo więcej, bo nie wszystko jest do nas zgłaszane. Czasem wystarczy tylko postraszyć gościa policją - podpowiada Roman Wieczorek. Zdarza się, że gdy turyści słyszą w słuchawce głos oficera dyżurnego, dochodzi do porozumienia. Ale nie zawsze. Bywa, że goście celowo niszczą sprzęty.   

- Normalne, każdemu może się zdarzyć jakiś wypadek - mówi Małgorzata. Administratorka zawiaduje ponad 40 obiektami na terenie Zakopanego i Kościeliska. Jej syn ma swoją firmę i obsługuje 70 domów w Kościelisku. - Jak turyści z Polski rozbili nam w jednej kuchni płytę indukcyjną, to od razu przepraszali, prosili o dopisanie do rachunku zakupu nowej i po kłopocie. A w takim przypadku, gdy widzę, że destrukcja jest robiona specjalnie, z premedytacją, to można się załamać - mówi. 

Administrator kolejnej firmy twierdzi, że trudno jest ubezpieczać sprzęty AGD i wyposażenie apartamentów. Przedsiębiorstwa ubezpieczeniowe oceniają, że ryzyko szkód jest zbyt duże. Albo stosują drakońsko wysokie stawki, jeśli właściciel chce koniecznie swe lokum w taki sposób zabezpieczyć przed destruktorami. - Dlatego na końcu to my, jako zawiadujący apartamentami, dostajemy po kieszeni i ponosimy koszty napraw - podsumowuje nasz rozmówca. 

Straty, straty, straty

- Jest coraz gorzej, z roku na rok trzeba ponosić coraz większe koszty - mówi Hanka z Zakopanego. Wraz z mężem od wielu lat prowadzi rodzinny pensjonat. Niedawno dwóch gości zdewastowało jej łazienkę. - Miałam przepalony brodzik. Nie wiem, co robili, czy palili papierosy, czy marihuanę, lufki znalazłam. A brodzik do wymiany. Ale mało tego. Próbowali mnie jeszcze okraść. 

Góralka podlicza straty na ponad tysiąc złotych. Nie dość że trzeba wyremontować łazienkę, to turyści zapakowali nocą do auta wszystkie talerze i elektryczny czajnik. Na zgaszonych światłach odjechali spod domu. Uratował ją monitoring. - Mam na domu kamery, wszystko się nagrało. Jak postraszyłam ich policją, to dopiero odesłali pieniądze na konto. Ale za robociznę w łazience musimy płacić już z własnej kieszeni - dodaje Hanka. Przypomina, że dawnymi czasy każdy prowadził książkę meldunkową. Nie było anonimowości. Ani takiej bezkarności. - Muszę pomontować kamery na klatce schodowej, żeby mieć kontrolę nad tym, co się w domu dzieje. Kto wchodzi i wychodzi. Bo zapowiadają się dwie osoby, a do apartamentu wchodzi pięć. Jak próbujemy w nocy ich wyprosić, to siedzą do godziny 24 i twierdzą, że mają prawo tu być - mówi góralka. Dodaje, że coraz częściej czuje się w swoim domu nieswojo. Do tego dochodzi lęk, co pijani goście wymyślą. Nie kryje, że w każdym pokoju zawiesiła regulamin obiektu. Tak, żeby nie było wątpliwości co do hałasu, zniszczeń, liczby gości itp. Ale i to nie zawsze pomaga. Z obawy przed awanturami musiała wynająć firmę ochroniarską. Od czterech lat płaci abonament. To kolejne 500 złotych rocznie. Podkreśla, że wynajem kwater to coraz twardszy kawałek chleba. Odrębny temat to zagraniczni goście. Z przeróżnych stron świata. 

Chłodnie i basen

To było na Rysulówce. Osadę składającą się z kilku nowo wybudowanych domków wynajęła duża grupa turystów z Izraela.  Przyjechał ich cały autokar. Po paru dniach syn zarządzającej osadą przejeżdżał obok. Zaskoczony zauważył, że w osadzie prowadzone są jakieś inwestycje. Z zaparkowanych aut dostawczych wynoszono pudła i sprzęty. Gdy zapytał kierowców, co się dzieje, usłyszał, że turyści robią sobie koszerną restaurację. - Syn wszedł do środkowego domu, a tam wstawione były dwie duże chłodnie przemysłowe. Do tego w ogródku rozłożony dziewięciometrowy basen napełniony wodą. Licznik prądu pracował jak szalony - mówi Małgorzata - To byli chasydzi. Dopiero po dużych kłótniach udało nam się odzyskać pieniądze za zużyty prąd i wodę w basenie. Syn musiał tam jeździć każdego dnia i sprawdzać liczniki - opowiada Małgorzata. Podkreśla, że szczególnie w tym sezonie pojawiło się bardzo dużo agresywnie nastawionych turystów z Izraela. Kwaterodawców traktują jak wrogów, a apartamenty jak pole bitwy. Takie też sieją w nich spustoszenie. - Na pewno nie wszyscy, z pewnością są wśród nich fajni goście, ale ja do tej pory takich nie spotkałam - podkreśla administratorka. 

Dodaje, że nie przeszkadza jej żadna religia. Kocha to, co robi, prowadząc wynajem. A przede wszystkim lubi ludzi. - Chodzi mi tylko o sposób podejścia i traktowanie. Są roszczeniowi, awanturują się już na dzień dobry. Od razu krzyczą na nas. Za zniszczenia nie chcą płacić. Do tej pory nie wiedziałam też, że język angielski zawiera tyle wyzwisk - dodaje Małgorzata. 

Co innego turyści z krajów arabskich, których trudno nie zauważyć na ulicach Zakopanego. - Raz jak Arab stłukł nam w apartamencie dwie szklanki, to bardzo przepraszał, od razu za nie zapłacił. Przed wyjazdem jeszcze zostawił drobne upominki - przypomina administratorka. Nasza rozmówczyni dodaje, że wszelkie próby zablokowania niechcianych gości na platformie bookingowej kończą się fiaskiem. Bo turyści, którzy przyjeżdżają do nas z Izraela, zarzucają krytykującym antysemityzm. To od razu ustawia zgłaszającego szkody na straconej pozycji. - A my w efekcie sporu dostajemy od niechcianego gościa w opinii jedynkę. To bardzo niesprawiedliwe. W dodatku przy dzisiejszej konkurencji, gdy goście widzą jedynki to wybierają kwatery u kogoś innego - podsumowuje Małgorzata. 

O tym, jak zabezpieczyć swój biznes przed nieuczciwymi destruktorami, przeczytasz w poradniku prawnika na stronie 34. (W papierowym wydaniu Tygodnika Podhalańskiego)

Rafał Gratkowski