Talerz ze swastyką wyprodukowany został w polskiej pracowni, a zobaczyć go można w ramach czasowej wystawy "Made in Zakopane" do pierwszego października.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"110732"}

Ostatnia szansa, by we wrześniowy weekend zobaczyć eksponaty na czasowej wystawie "Made in Zakopane. Zakopiańskie rzemiosło artystyczne do II wojny światowej". Ekspozycja prezentowana jest przy Krupówkach w gmachu głównym Muzeum Tatrzańskiego. W całości poświęcona jest zakopiańskiemu rzemiosłu artystycznemu czyli meblom, tkaninom, koronkom, ceramice, rzeźbom oraz pamiątkom wytwarzanym w Zakopanem od II połowy XIX w. aż do roku 1939. Udowadnia, że "Made in Zakopane" to marka solidna (choć wymyślona na potrzeby wystawy), a miasto obecnie kojarzone z tandetą "krupówkowych" pamiątek - było prężnym ośrodkiem różnego rodzaju rzemiosł, cechujących się wysoką jakością wykonania. O wystawie pisaliśmy tu: https://24tp.pl/n/108087

Swastyka czy "krzyżyk niespodziany"? 

Swastyka na talerzu czy flakonach z tego okresu to nic nadzwyczajnego. Była elementem obecnym nie tylko na przedmiotach codziennego użytku, ale też zdobiła góralskie domy, a nawet polski mundur. To generał brygady Andrzej Galica, twórca i pierwszy dowódca strzelców podhalańskich był pomysłodawcą symboli podhalańczyków. Nawiązywały do góralskiego folkloru. Przykładem emblemat zwany podhalanką: w kształcie wplecionej w gałązkę jedliny swastyki. Do tego kapelusz i peleryna, noszona przy mundurach galowych. "Powszechnie uważa się, że swastyka to znak hitlerowców, lecz swastyka podhalańska nie ma z tym złowrogim symbolem nic wspólnego.  Słowo „swastyka” wywodzi się z sanskrytu (svastika) i oznacza „wiodący do pomyślności” znaczy też „dobry znak”, „pomyślna wróżba”. Jest to symboliczny i ornamentalny znak w postaci równoramiennego krzyża o ramionach zagiętych pod kątem prostym. Swastyka pojawiała się już w sztuce wczesnochrześcijańskiej i bizantyńskiej, nadal jest powszechnie stosowana jako symbol pomyślności w hinduizmie, dżinizmie i buddyzmie" - czytamy na stronie www.wojsko-polskie.pl

Prawostronna kontra lewostronna

Jak dodają fachowcy, swastyka prawostronna jest powszechnie uznawana za symbol Słońca, imitując ruchem swych ramion drogę, jaką ono pokonuje. "Swastyka lewostronna, poprawnie zwana sauvastika, jest symbolem nocy, straszliwej bogini Kali i praktyk magicznych. W 1910 r. w Niemczech wprowadzono swastykę jako symbol antysemickich organizacji oraz godło partii NSDAP i stronników narodowego socjalizmu a od 1935 czarna swastyka w białym kole, na karmazynowym tle stała się flagą narodową i oficjalnym symbolem hitlerowskich Niemiec. Na ziemie polskie swastyka przywędrowała prawdopodobnie wraz z praindoeuropejskimi osadnikami i najdłużej zachowała się na Podhalu. Zwana przez górali „Niespodzianym Krzyżykiem”, z należną tajemnemu znakowi czcią, umieszczana była na chatach czy też narzędziach i sprzętach domowych, miała bowiem chronić od „złego”. Swastyka znalazła się również na odznakach pamiątkowych jednostek podhalańskich jako główny motyw, czasami stylizowanej formie z trapezowymi ramionami lub w kształcie skrzyżowanych ciupag.  Podhalanka naszywana na kołnierzach mundurowych kurtek i peleryn oraz na kapeluszach, jako element mocujący pióro orle lub jastrzębie, została wprowadzona rozkazem Ministra Spraw Wojskowych w dniu 21 czerwca 1919 r. a od 1927 roku także na codzienne nakrycie głowy którymi były rogatywki, noszone do munduru służbowego" - czytamy na stronie poświęconej polskim mundurom. Więcej o symbolice i mundurach Strzelców Podhalańskich na stronie https://www.wojsko-polskie.pl/21bsp/symbolika-i-mundur/

rav