Aforyzmy Kafki i nekropolie z I wojny światowej w Beskidzie Niskim. W swoich pracach połączył je Zbigniew Bajek. Jego wystawa "Granice tożsamości" została otwarta podczas urodzinowych obchodów w Teatrze Witkacego.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"115301"}

Prace w formie LightBoxów czyli podświetlanych obiektów odwołują się do Franza Kafki, autora "Procesu", jednego z najważniejszych pisarzy pierwszej połowy XX w., zmarłego przedwcześnie w wielu 41 lat.  Jak przyznał podczas czwartkowego wernisażu Zbigniew Bajek, twórczość Kafki fascynuje go od lat, a szczególnie aforyzmy, a z nich najbardziej zbiór "Rozważania o grzechu, cierpieniu, nadziei i słusznej drodze". Pisarz zaczął je pisać, kiedy dowiedział się, że jest chory na gruźlicę. Choroba ta okazała się dla niego śmiertelna. - To był stan graniczny, którego doświadczył - podkreślał Bajek. Dlatego te miniteksty mówiące o człowieczym doświadczeniu są tak szczególne Piękno spotyka się w nich z dramatem.

Bezpośrednim bodźcem do powstania prac Bajka, które tworzą wystawę " Granice Tożsamości", była zbrojna napaść Rosji na Ukrainę w 2022 roku.

Z aforyzmami Kafki wyhaftowanymi na męskich ubraniach artysta pojechał do Beskidu Niskiego, gdzie znajdują się nekropolie zaprojektowane przez wybitnego architekta słowackiego Dušana Jurkoviča i wybudowane pod jego nadzorem.- To są cmentarze z I wojny światowej, powstałe jeszcze w trakcie tych jednych z najbardziej krwawych walk. Takich cmentarzy w Galicji jest 400, ale te zaprojektowane przez Dušana Jurkoviča są szczególne, w jego realizacjach piękno i dramat są często splecione, tworząc kompleksową i bogatą wrażeniowo tkankę sztuki.- przekonuje Zbigniew Bajek.

Kafka pisał te aforyzmy dokładnie w tym samym czasie, kiedy Jurkovič tworzył swoje ekumeniczne nekropolie. - Pojechałem  z tymi męskimi ciuchami, na których są aforyzmy Kafki, by w tych świętych miejscach odprawić małe misteria zapisane w postaci zdjęć. potem te zdjęcia obrobiłem, poddałem różnym operacjom plastycznym - opowiadał podczas wernisażu artysta. Wybrał formułę LightBoxów.  Podświetlane obiekty - jak nasze życie - przez chwilę świecą, by potem zgasnąć.

Podczas czwartkowego wernisażu, który zaczął się w całkowitych ciemnościach przy przeszywającym śpiewie sopranistki Łucji Czarneckiej, stopniowo z ciemności zaczęły się wyłaniać świetliste obiekty z aforyzmami Kafki, jak ten, niosący w sumie optymistyczne przesłanie, szczególnie wymowne teraz, kiedy tuż za granicą trwa wojna: "Trzeba było pośrednictwa węża. Zło może uwieść człowieka, ale nie może zostać człowiekiem".

...
Zbigniew Bajek - urodził się w 1958 r. w Bojanowie. Studiował na Wydziale Malarstwa ASP w Krakowie w pracowni prof. Zbigniewa Grzybowskiego; dyplom z wyróżnieniem uzyskał w 1984 r. Od 1983 r. zatrudniony jest na Wydziale Malarstwa na macierzystej uczelni. W 2009 r. uzyskał tytuł profesora. Prowadzi Pierwszą Pracownię Interdyscyplinarną oraz przedmiot Wiedza o działaniach i strukturach wizualnych.

Uprawia malarstwo, rysunek, fotografię, realizuje instalacje oraz działania parateatralne; zajmuje się również projektowaniem graficznym: projektuje plakaty, wydawnictwa albumowe, identyfikacje wizualne firm, znaki graficzne, itp.

Jest autorem scenografii – współpracował m. in. z Teatrem Drugie Studio Wrocławskie oraz z Teatrem Witkacego w Zakopanem.

Jest też autorem wielu projektów o charakterze interdyscyplinarnym, m. in. „Budowanie Wieży Bajek”, „Żywioły”, „Raj utracony”, „Wolność jest kobietą”, „Oswajanie Kafki” czy „Wieczne odpoczywanie”.

Beata Zalot