Jest plan ratunkowy dla niszczonej przez pożary i bezdomnych willi "Borek".

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"115349"}

Budynek, w którym lata temu działał internat szkoły "Kenara", a mieszkał w nim i tworzył Władysław Hasior, zostanie z pietyzmem odremontowany. A raczej postawiony na nowo, z zachowaniem wszelkich elementów architektonicznych, które udało się odratować. 

- Jest zgoda konserwatora zabytków na odbudowę z zachowaniem elementów, które jeszcze będą się nadawać do wyeksponowania ich w nowej bryle. Takich jak poszczególne płazy, rysie i inne detale - mówi Marcin Steindel z Biura Architektonicznego Karpiel i Steindel. I prezentuje wizualizację willi po remoncie i odbudowie. Wygląda imponująco. A renoma pracowni architektonicznej, która podjęła się tego zadania jest gwarantem, że uda się w Zakopanem ocalić kolejną perełkę świadczącą o świetności i bogatej historii tego miejsca. - To już nasz trzeci projekt konserwatorski budynku drewnianego na tej ulicy. Wcześniej udało się odrestaurować willę Ukrainka oraz Konstantynówka - przypomina Marcin Steindel. 

Niszczyciele z przydziału

Wielokrotnie pisaliśmy o fali deweloperskiej dewastacji, jaka przetacza się przez Zakopane. Stare, drewniane domy i wille, dawne pensjonaty są celowo niszczone, burzone bądź wielokrotnie palone. Nierzadko zasiedlane przez bezdomnych, którzy szukają w nich ochrony przed chłodem, deszczem i śniegiem. A "przy okazji" dodatkowo dewastują dany obiekt. Tak też było w tym przypadku. 

W biurze Karpiel i Steindel przypominają, że dewastacja willi drewnianych w Zakopanem bardzo często spowodowana była przez tzw. przydziały lokatorskie nadawane po drugiej wojnie światowej. Budynki zagęszczano mieszkańcami, którym przydzielano dany lokal. Tworząc po kilka, nieraz kilkanaście mieszkań w danym obiekcie. Lokatorów nie było stać na utrzymanie drewnianych obiektów, które niszczały latami. Jednorodzinny, przedwojenny budynek zamieniał się z czasem nie do poznania. - Mieszkańcy, nie dość, że o niego nie dbali to jeszcze wycinali dodatkowe okna, dobudowywali kominy, przybudówki, otwierali dachy przypadkowymi lukarnami. I to w zupełnie innej formie niż oryginalne. Często, gdy właściciel po wielu latach odzyskał nieruchomość, była na tyle zniszczona, że nie było go zwyczajnie stać na odbudowę - podsumowuje przyczyny zniszczeń Marcin Steindel. A Jan Karpiel dodaje, że na tą patologiczną sytuację nakładała się urzędnicza biurokracja i "papierologia". Ta urzędnicza opieszałość połączona z brakiem dotacji na remonty zabytkowych domów pogłębiały kryzys. Nic zatem dziwnego, że właściciele z chęcią sprzedawali takie zrujnowane nieruchomości deweloperom, którzy mają na tyle zasobny portfel, by działkę oczyścić z ruiny, a potem zabudować ją maksymalnie. Tak by ze sprzedaży lokali zyskać jak największe pieniądze.  

Dobry przykład dla inwestorów

Tym większa radość z decyzji konserwatora i zgody na odbudowę willi "Borek". Jak zaznaczają architekci, swój projekt opracowali w oparciu a archiwalne zdjęcia oraz o przeprowadzoną inwentaryzację. - Niech to będzie przykład, że są inwestorzy, którzy doceniają naszą tradycyjną architekturę drewnianą i przywracają jej dawny blask.  Oczywiście to wymaga dużej wrażliwości a nierzadko większych nakładów finansowych oraz czasu - podsumowuje Marcin Steindel. 

Przypomnijmy, że budynek przy ul. Jagiellońskiej 6 powstał w 1897 roku. Został zaprojektowany przez architekta Zygmunta Dobrowolskiego, w popularnym wówczas stylu zakopiańskim. Początkowo "Borek" pełnił funkcję pensjonatu, który w latach 30. XX wieku prowadziły Wanda Kuleszyna i Maria Szkolnicka. Właścicielki wynajmowały wówczas pokoje z werandami przyjezdnym do Zakopanego turystom oraz kuracjuszom. Zapewniały też wyżywienie. W kolejnych latach willa pełniła różnorakie funkcje. Mieścił się tu m.in. internat Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych im. Antoniego Kenara. Tu mieszkał i tworzył rzeźbiarz, malarz i scenograf Władysław Hasior. Ostatnimi laty opuszczony dom popadał w coraz większą ruinę. Zasiedlili go bezdomni, a całkowitej destrukcji dopełniły dwa pożary. 

- Teraz już możemy złożyć wniosek i liczymy, że starostwo wyda w terminie decyzję pozwolenia na budowę. Uważamy, że ten projekt może być dobrym przykładem dla innych inwestorów - wyraża nadzieję Jan Karpiel. 

Rafał Gratkowski