Z Zakopanego na Polanę Palenicę mają jeździć tylko nowe busy - zapowiada TPN. To oznacza bezrobocie dla prawie 100 kierowców.

Przedsiębiorcy chcieli, aby w tym roku umowa została podpisana na dłuższy okres. TPN postawił jednak warunki. Najważniejszy z nich to auta spełniające standardy "euro6", a więc takie, które zarejestrowane zostały po 2015 roku.
- Żadnego z naszych przedsiębiorców na to nie stać. Zakup takiego auta to wydatek ok. 500 tys. zł, a więc musielibyśmy na to w sumie wydać 30 mln zł. Nikt nie ma takich kwot - mówi Jakub Karpiński, prezes Zrzeszenia Transportu Prywatnego, w którym jest kilkudziesięciu przewoźników.

Nie możemy się na to zgodzić

Kilka dni temu w siedzibie TPN odbyło się burzliwe spotkanie, na którym obu stronom nie udało się wypracować kompromisu. Oprócz wprowadzenia nowszych samochodów, TPN chce, aby we wszystkich autach zainstalowano czujniki GPS. Mają być też na koszt busiarzy przeprowadzone szkolenia z obsługi klientów.

Kolejną sporną kwestią jest możliwość natychmiastowego wypowiedzenia przez TPN umowy w związku "z wyższym interesem publicznym".

Prezes Jakub Karpiński twierdzi, że przewoźnicy są za wprowadzaniem bardziej ekologicznych aut, ale wcześniej była mowa o autach spełniających normy "euro5" i na to przedsiębiorcy są gotowi. - TPN nagle zmienił wymagania na "euro6". To oznaczałoby pozbawienie pracy naszych kierowców, którzy od lat wożą turystów na tej trasie i odcięcie źródła utrzymania dla prawie stu rodzin. Nie możemy się na to zgodzić - twierdzi prezes Karpiński. Przewoźnicy nie chcą też zaakceptować montażu nadajników GPS. Nie rozumieją, do czego TPN potrzebuje tych danych.

- Dziwą nas też szkolenia, przecież wozimy turystów od kilkudziesięciu lat. Wiemy, jak obsługiwać klientów - zaznacza prezes Karpiński. Nie rozumie też, dlaczego TPN chce zaostrzyć normy co do wieku aut tylko dla busiarzy.

- Przecież na parking na Palenicy wjeżdża codziennie 1000 prywatnych samochodów. Tam nie obowiązują żadne normy. Można przyjechać 30-letnim samochodem i nikt nic z tym nie robi - dziwi się Jakub Karpiński. Dodaje też, że TPN nie powinien wchodzić w kompetencje starostwa tatrzańskiego, które przyznaje koncesje na przewozy na tej trasie, akceptuje rozkłady jazdy.

- Nie ma żadnej podstawy prawnej, na mocy której TPN może od nas żądać spełnienia tych warunków - podsumowuje Jakub Karpiński i dodaje, że być może w ten sposób Park chce wprowadzić na trasę jakąś nową firmę, być może spoza Podhala.

 - Mam 10-letni samochód. Spełnia on wszelkie normy ekologiczne. Bez problemu przechodzi wszystkie przeglądy, a według tych zasad nie będzie mógł jeździć na Polanę Palenicę - mówi jeden z kierowców. - Nie zaciągnę kredytu na nowe auto warte pół miliona, jeśli w umowie jest zapis, że TPN może ją nagle rozwiązać. Wtedy zostanę na lodzie z wielkim kredytem do spłacenia - zauważa przewoźnik.

Świat stawia na ekologiczny transport

Przedstawiciele TPN tłumaczą, że cały świat idzie do przodu, wszyscy stawiają na ekologiczny transport i nie może być tak, żeby trasę na Polanę Palenicę, która w dużej części leży na terenie chronionym, przemierzały auta niespełniające żadnych norm środowiskowych.
- Od wielu lat mierzymy się z problemem intensywnego ruchu turystycznego w kierunku Palenicy Białczańskiej, w szczególności ruchu samochodowego, który generuje duże korki i zanieczyszczenie środowiska. TPN uważa, że jednym z kluczowych rozwiązań tego problemu jest rozwój transportu zbiorowego na omawianej trasie. Turyści oczekują nowoczesnej, bezpiecznej i przewidywalnej formy komunikacji publicznej - tłumaczy Szymon Ziobrowski, dyrektor TPN.

Z tego też powodu TPN rozmawia z przewoźnikami o wymianie taboru, jego jednolitej identyfikacji wizualnej, poprawie czytelności rozkładów jazdy, rozwoju systemu e-biletów, wprowadzeniu geolokalizacji, dzięki której w przyszłości turysta będzie mógł zobaczyć na przystanku lub w telefonie czas oczekiwania na busa, czy o rozwoju kompetencji kierowców, m.in. w zakresie obsługi klienta.

- Idąc za przykładem krajów wysoko rozwiniętych, wierzymy, że przyszłość transportu leży w rozwiązaniach zbiorowych. Cenimy lokalnych przewoźników, którzy od lat świadczą przewozy na omawianej linii i zależy nam, by to oni nadal je prowadzili. TPN chce wspierać lokalne firmy w ich rozwoju. Stąd propozycja wieloletniej umowy i wsparcia przy wdrożeniu wszystkich nowych rozwiązań - zaznacza dyrektor TPN.

 
Norma "euro6" ma obowiązywać rzeczywiście w pierwszej kolejności busy. - Nie wykluczamy innych kroków, mających na celu ograniczenie ruchu samochodowego w kierunku Palenicy Białczańskiej, natomiast pierwszym jest rozwój transportu zbiorowego. Zakładamy, że zorganizowany transport zbiorowy w przyszłości ograniczy potrzebę korzystania z samochodów prywatnych. Rozumiemy też fakt, że zmiany wiążą się z inwestycjami środowiska przewoźników, a nie wszyscy kierowcy są w stanie sobie pozwolić na takie wydatki. Szukamy rozwiązań - dodaje dyrektor Szymon Ziobrowski.

Starostwo popiera "euro6"

Marek Możdżeń, sekretarz w starostwie tatrzańskim, zaznacza, że przy wydawaniu zezwoleń na transport nie ma miejsca na "uznaniowość i decyzje polityczne". Każdy przedsiębiorca, który złoży wniosek z wymaganymi prawem załącznikami, uzyska zezwolenie.

Starostwo podziela stanowisko TPN, że busy powinny spełniać określone poziomy emisji spalin. - W chwili obecnej przedsiębiorcy, wykonujący przewozy na terenie powiatu, posiadają tabor o różnym standardzie, w tym również pojazdy np. z poziomem "euro2". Warto zauważyć, że od roku 2021, w którym starosta tatrzański uruchomił linie oparte na przepisach ustawy o publicznym transporcie zbiorowym i stał się organizatorem przewozów, minimalny poziom emisji spalin pojazdów wykorzystywanych do obsługi linii to "euro4" - zaznacza sekretarz Marek Możdżeń.

Jego zdaniem, narzucenie wymogu spełniania przez tabor emisji spalin "euro6" bardzo korzystnie wpłynie na środowisko i komfort pasażerów. - Kwestia nadajników GPS w autobusach jest zagadnieniem rozwojowym. Starosta tatrzański przymierza się do wdrożenia rozwiązań mających na celu „śledzenie” autobusów. Docelowo linie powiatowe będą korzystały z aplikacji umożliwiającej obsługę przejazdu liniami komunikacji publicznej - dodaje sekretarz starostwa.

Ustawa o publicznym transporcie zbiorowym daje staroście narzędzia, dzięki którym możliwy będzie wpływ na tabor przewoźnika, liczbę połączeń oraz rozkład jazdy, poprawią możliwość sprawowania nadzoru nad prawidłowością wykonywania przewozów. To ma być dużym atutem dla podróżnych, nie tylko turystów, ale również mieszkańców na co dzień korzystających z komunikacji zbiorowej.
- Z drugiej zaś strony rozwiązania te pozwolą przewoźnikom na ustabilizowanie sytuacji, gdyż planowane są uruchomienia linii, w których będą obowiązywały wieloletnie umowy z przewoźnikami, co oprócz stabilizacji przedsiębiorców - mamy nadzieję - pozwoli wykluczyć nieuczciwą konkurencję - twierdzi Marek Możdżeń.

Wątpliwości co do tego, że samochody wożące turystów w kierunku Morskiego Oka powinny być bardziej ekologiczne, nie ma Anita Sitarz-Wójcicka z Podhalańskiego Alarmu Smogowego. - Jaki jest stan tych busów, można przekonać się, jadąc za nimi na rowerze. Popieram TPN w tych działaniach. Chcę jednocześnie podkreślić, że w urzędzie marszałkowskim przedsiębiorcy mogą starać się o wysokie dotacje na wymianę samochodów. Są firmy przewozowe, które korzystając z tych dotacji, wymieniają całe swoje tabory - podkreśla Anita Sitarz-Wójcicka.

Paweł Pełka