Z mapy miasta znika kolejna charakterystyczna willa. Tym razem pod nóż inwestora idzie \"Krzemień\". Najprawdopodobniej bez wymaganej inwentaryzacji obiektu. Zespół urokliwych willi przy zakopiańskich Chramcówkach zostaje pozbawiony kolejnej perełki.

W sobotę na Chramcówkach zjawili się robotnicy uzbrojeni w piły, siekiery i liny. Rozpoczęli rozbiórkę dziewiętnastowiecznej willi \"Krzemień\". – Zaczepili liną szczyt wieżyczki, pociągnęli i zwalili. Zaczęli w sobotę, wtedy służby nie pracują. Tu nie ma żadnych zezwoleń, a roboty trwają. Przecież ta wieżyczka była na wysokości powyżej osiem metrów. A w takim przypadku trzeba zezwolenia na rozbiórkę – denerwują się sąsiedzi.

Willa \"Krzemień\" została wybudowana przez dyrektora Spółki Handlowej – Wiktora Erarda Ciechomskiego pod koniec XIX wieku. Posiada cechy stylu zakopiańskiego.
W starostwie wiedzą o jej rozbiórce. – W tym przypadku rozbiórka przeprowadzana jest na zgłoszenie. Ponieważ jest to budynek niższy niż osiem metrów i stoi w odległości ponad 4 metrów od granic działki, nie potrzeba zezwolenia – tłumaczą w Wydziale Budownictwa i Architektury Starostwa Powiatowego w Zakopanem. Na argumenty sąsiadów, dotyczące wysokiej wieżyczki, też można zrobić ukłon w stronę inwestora. – W przepisach wysokość mierzy się nie do najwyższego punktu kalenicy, ale do górnej powierzchni stropu. Dlatego w przypadku \"Krzemienia\" można rozbiórkę robić na zgłoszenie. Poza tym, skoro konserwator zabytków wydał zgodę na rozbiórkę, to wszystko jest w porządku – podsumowują w starostwie. Przypominają, że początkowo wydział budownictwa wydał sprzeciw, domagając się właśnie opinii konserwatorskiej.

W nowotarskiej delegaturze Małopolskiego Urzędu Ochrony Zabytków przyznają, że opinia o rozbiórce była pozytywna. Komisje wizytujące \"Krzemień\" orzekły, że budynek jest w złym stanie technicznym. – Dopuściliśmy rozbiórkę, ale uzależniliśmy ją od wcześniejszego przeprowadzenia inwentaryzacji, a także przygotowania projektu budowlanego, który zachowywałby charakterystykę willi z wtórnym wykorzystaniem poszczególnych elementów, takich jak sosręb czy ozdobne architektoniczne detale – tłumaczą konserwatorzy. Jednak pytani, czy inwentaryzacja została wykonana – bezradnie rozkładają ręce. – Mamy tu u siebie taki skromny rysunek, ale to nie jest w żadnej mierze inwentaryzacja.

Prezes Podhalańskiego Oddziału Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Agata Nowakowska-Wolak mówi o kolejnej budowlanej tragedii. – Jest mi bardzo przykro, że ta willa znika. Bo nawet jeśli projekt odwzorowujący \"Krzemień\", przygotowany w pracowni Jana Karpiela Bułecki, jest bardzo ładny, to wymiana substancji na nową nie jest nigdy taka sama. Mamy wiele złych przykładów. Tak zburzono willę \"Złotogłów\" na Bulwarach Słowackiego, a to, co powstało, ma się nijak do pierwowzoru. Tak zniknęło wiele zakopiańskich obiektów. Tracimy autentyczność, jestem przeciwko wyburzeniom.

Ochroniarze załamują ręce, bo w większości przypadków inwestor nie kieruje się sentymentami, a skrupulatnie liczy każdą złotówkę. A wiadomo, że remont zniszczonego domu i doprowadzenie go do świetności kosztuje wielokrotnie więcej, niż jego rozbiórka i postawienie \"nowej substancji\".

Rafał Gratkowski