Powstrzymanie wielkich deweloperskich inwestycji, opanowanie chaosu reklamowego, rozwiązanie problemów komunikacyjnych stolicy Tatr, promocja miasta i afera z misiem. Co na ten temat mówią kandydaci na burmistrza Zakopanego.

Łukasz Filipowicz: - Przykro to mówić, ale za późno już, aby całkowicie zatrzymać rozpędzoną wielkokubaturową zabudowę w Zakopanem. Ważne jest to, aby zaznaczyć, iż nie chodzi tutaj o niewielkie budynki wielorodzinne, realizowane przez małych, lokalnych inwestorów, a raczej o potężne obiekty, budowane przez patodeweloperów, którzy kupują, budują, sprzedają i zapominają o Zakopanem, a my, mieszkańcy, zostajemy z problemem na zawsze. Obowiązujące plany, uchwalone wiele lat temu, dopuszczają te inwestycje i dopóki będą chętni inwestorzy, te budynki będą powstawać.

Najprostszym rozwiązaniem byłyby zmiany w MPZP. Jesteśmy zdecydowanie za tym, aby te plany w miarę możliwości modyfikować, dostosowywać do obecnych warunków i potrzeb mieszkańców. Trzeba jednak mieć na uwadze, że to procesy trudne, kosztowne i przede wszystkim długotrwałe, mogą się też wiązać ze znacznym obciążeniem finansowym dla miasta w przypadku ewentualnych odszkodowań. Co możemy zrobić w miarę szybko, to jako miasto wpływać na ograniczenie przeskalowanej kubatury tych budynków. Miasto ma narzędzia, którymi może w pewnym stopniu działać na rzecz zmniejszenia wielkości takiej patologicznej zabudowy już dzisiaj. Przede wszystkim najwyższa pora, aby patodeweloperki nie były traktowane przez Urząd jako najwyższy priorytet w pozytywnym załatwieniu sprawy. Miasto może zaprzestać wydawać zgody na zbliżenie inwestycji do pasa drogowego. Ograniczyć do maksimum udostępnianie miejskiego terenu dla potrzeb takich przeskalowanych budynków oraz bardziej restrykcyjnie podchodzić do kwestii konserwatorskich.

Kolejnym ważnym i kluczowym wręcz zagadnieniem jest Plan Ogólny, który musimy uchwalić w najbliższym czasie. Ten dokument wskaże kierunek rozwoju Zakopanego na najbliższe dziesięciolecia. Czy będzie to kierunek przyjazny dla mieszkańców, czy ponownie, jak przy MPZP, sprzyjający patodeweloperom, to na szczęście jeszcze kwestia otwarta.

Mariusz Koperski: - Planuję niezwłoczne stworzenie w Urzędzie Miasta silnego merytorycznie Wydziału Architektury, Urbanistyki i Rozwoju Miasta i przystąpienie do sporządzania przez Miasto planu ogólnego, który będzie podstawą do przyszłych zmian w planach zagospodarowania przestrzennego, a równolegle przystąpienie do sporządzenia nowej strategii rozwoju Zakopanego. Oba dokumenty powinny być spójne i z założenia wyznaczyć i chronić przestrzenie miejskie ważne dla rozwoju społecznego miasta.

 
Wydział wraz z Miejską Komisją Urbanistyczno-Architektoniczną powinien równolegle zająć się inwentaryzacją istniejących planów zagospodarowania przestrzeni i wyznaczyć w nich miejsca krytyczne, tzn. takie, gdzie istnieje szczególne zagrożenie dla wkroczenia agresywnej wielkokubaturowej deweloperki. Te miejsca trzeba bezwzględnie ochronić w pierwszej kolejności poprzez zmiany w planach.

Jeśli chodzi o szarą strefę, to stworzę w Urzędzie Miasta specjalne stanowisko, które będzie zajmować się monitorowaniem ofert wynajmu w mediach i kontaktować się z wynajmującymi, upominając ich o konieczności zarejestrowania wynajmu, ewentualnie, gdy to już ma miejsce, obowiązku uiszczania opłaty miejscowej. Poza tym skorzystam z jednego z istniejących programów powiązania opłaty miejscowej z korzyściami dla gości (tzw. pakiet korzyści, czyli zniżki w wybranych obiektach rekreacyjnych, kulturalnych, sportowych i gastronomicznych).

Agnieszka Nowak-Gąsienica: - Odpowiedzią na potrzeby mieszkańców w tym zakresie będą dalsze działania na rzecz zrównoważonego rozwoju przestrzennego miasta, takie jak przygotowanie w związku ze zmianą przepisów planu ogólnego, a także wprowadzanie zmian punktowych w miejscowych planach zagospodarowania, ale jedynie z myślą o mieszkańcach, czyli o budownictwie jednorodzinnym oraz o inwestycjach miejskich (rozbudowa infrastruktury). Rozwój Zakopanego ma służyć mieszkańcom i gwarantować ład przestrzenny.

Mam w planie także nowe projekty i produkty turystyczne, które zarówno wzmocnią promocję miasta, jak również legalnie działających kwaterodawców. Premiowani będą przedsiębiorcy spełniający wszystkie ustawowe formalne i podatkowe wymogi. Będą oni mogli swoim gościom zaoferować zniżki i benefity w formie Karty Turysty.

Kontynuowane będą także realizowane w porozumieniu z Urzędem Skarbowym kontrole nieuczciwych właścicieli lokali w budynkach wielomieszkaniowych, które udostępniają oni turystom. Chcę także nadal lobbować wraz z innymi miastami turystycznymi na rzecz ustawy regulującej najem krótkoterminowy. 

 
2. Jakie widzi Pan/Pani rozwiązanie dla komunikacyjnych problemów Zakopanego? Aut z każdym rokiem przybywa, czy jest Pan/Pani za jakimkolwiek ograniczaniem ruchu w centrum, jeśli tak, to na jakich zasadach?

Ł.F.: Jak najbardziej jesteśmy za tym, aby „wypchnąć” samochody turystów z centrum miasta. Należy zrobić wszystko, by stworzyć na tyle kompleksową ofertę, aby nasi goście woleli zostawić swój samochód pod miejscem noclegu, a po mieście poruszali się komunikacją lokalną, pieszo lub taksówkami. Zagadnienie jest o tyle skomplikowane, że nie da się po prostu „zamknąć” miasta dla samochodów. Musimy wypracować przemyślaną strategię działania i szeroką ofertę, opartą o odpowiednią organizację oraz rozwój infrastruktury drogowo-parkingowej (obwodnica, parkingi zaporowe), komunikacji miejskiej, systemu poboru opłaty miejscowej (tak, aby zachęcał turystów do opłacania tej daniny w zamian za benefity, np. właśnie w postaci zniżek na komunikację miejską), zróżnicowanej stawki za postój w strefie miejskiej itd.

M.K.: - Zamierzam stworzyć we współpracy ze starostwem i sąsiednimi gminami spójny system komunikacji publicznej obejmujący powiat tatrzański. Rozwiązanie to będzie miało charakter kompleksowy i zawierać, poza komunikacją publiczną, także: dalszy rozwój i promocję połączeń kolejowych do Zakopanego, ograniczenie ruchu samochodów prywatnych turystów w centrum, budowę parkingu zaporowego, stworzenie sieci tras rowerowych i systemu rowerów miejskich, podniesienie standardu transportu prywatnego zbiorowego i indywidualnego oraz wprowadzenie działań innowacyjnych, takich jak połączenia gondolowe, łączące najważniejsze punkty miasta.

A.N.-G.: - Chcę wprowadzić rozwiązania komunikacyjne, ograniczające ruch samochodowy, przede wszystkim takie jak strefa czystego transportu oraz rozwój komunikacji miejskiej.

Utworzenie nowoczesnej i ekologicznej komunikacji miejskiej, której wcześniej brakowało w Zakopanem, a następnie sukcesywny jej rozwój od początku były priorytetem burmistrza Leszka Doruli i jego ekipy. Jest to z pewnością jeden z największych sukcesów dwóch kadencji. W 2023 r. komunikacja miejska przewiozła ponad 1,1 mln pasażerów, a od początku swojego istnienia, tj. od 2016 r., aż 6,1 mln osób. Popularność tego środka transportu zwiększyła Zakopiańska Karta Mieszkańca, która upoważnia do bezpłatnych przejazdów. Dalszy rozwój komunikacji miejskiej jest konieczny i nie trzeba mnie do tego przekonywać. Potrzebne jest również zintegrowanie komunikacji miejskiej z prywatną regularną komunikacją funkcjonującą w mieście.

Planowana strefa czystego transportu ograniczałaby z kolei wjazd do centrum miasta dla turystów, poprzez wprowadzenie opłat, przy jednoczesnej zachęcie do pozostawienia samochodów na parkingu zaporowym lub w miejscu zakwaterowania i związanych z tym ulgach w korzystaniu z komunikacji miejskiej. Obecnie zakończony został już I etap budowy parkingu zaporowego na Spyrkówce. W planie jest także system rowerów miejskich.

3. Co zrobić, aby uporządkować chaos reklamowy w Zakopanem?

Ł.F.: - Już prawie 10 lat temu przyjęliśmy jako Rada uchwałę intencyjną dotyczącą Uchwały Krajobrazowej. Projekt umarł na wiele lat. Teraz (pewnie w związku z wyborami) temat nagle powrócił. Trzeba pamiętać, że wynajem powierzchni reklamowych to również wpływ do kieszeni wielu naszych mieszkańców, dlatego uważamy, że takie przepisy należy wprowadzać stopniowo, rozsądnie i z szerokimi konsultacjami. Na początek należy przygotowaną już Uchwałę ponownie przeanalizować, jak najlepiej skonsultować z mieszkańcami i wypracować kompromis. Dobrze wykonana uchwała sprawi, że znacznie ograniczymy ilość przeskalowanych i niedbałych reklam, zwiększy się wpływ do budżetu, a mieszkańcy będą nadal mieli możliwość korzystania z estetycznej reklamy zewnętrznej na uregulowanych zasadach.

M.K.: - Należy niezwłocznie wprowadzić uchwałę krajobrazową regulującą kwestię reklam w przestrzeni publicznej z odpowiednim vacatio legis (np. 1 rok). Czas ten potrzebny jest na przeprowadzenie akcji edukacyjnej i promocyjnej, stworzenie poradnika dla przedsiębiorców objaśniającego wprowadzone regulacje. Równolegle należy sporządzić System Identyfikacji Wizualnej dla Zakopanego, w którym znajdą się także propozycje rozwiązań graficznych i technicznych dla reklamodawców, aby osiągnąć spójność estetyczną w przestrzeni miasta.

A.N.-G.: - Uchwała krajobrazowa jest już na finiszu. Zgodnie z procedurą jej projekt został zaopiniowany i uzgodniony przez wymagane prawem organa, a także był trzykrotnie wykładany do publicznego wglądu. Na początku marca został przekazany do Biura Rady Miasta. Radni zdecydują, czy wymaga on poprawek, czy zostanie skierowany pod obrady.
Uchwała zakłada radykalne ograniczenia nadmiernego zagęszczenia, gabarytów i ilości nośników reklamowych w przestrzeni oraz likwidację nośników reklamowych najbardziej ingerujących w przestrzeń. Pozwoli to na uporządkowanie Zakopanego w zakresie rozmieszczenia i gabarytów reklam, które obecnie zakłócają wizualny odbiór terenów o unikalnych walorach krajobrazowych.

Z drugiej jednak strony zdaję sobie sprawę, że nie wszyscy mieszkańcy mają dostęp do nowoczesnych form reklamy, dlatego promują swoje usługi w tradycyjny sposób w przestrzeni miasta. Będę chciała zaoferować im doradztwo i pomoc w tym zakresie.

4. Jaki ma Pan pomysł na promocję Zakopanego, polepszenie wizerunku miasta również w kontekście niedawnej „afery z misiem”?

Ł.F.: - Zakopane musi obowiązkowo dostosować swoje działania promocyjne do obecnych warunków. Mamy XXI wiek a dalej prowadzimy działania promocyjne jak w latach 90tych. Zupełnie nie korzystamy z tak łatwo dzisiaj dostępnych narzędzi promocyjnych w social mediach. Wzorem innych kurortów turystycznych powinniśmy mieć komórkę odpowiedzialną tylko za to. Tworzenie nowoczesnych, krótkich i treściwych filmów promocyjnych, materiały sponsorowane w mediach społecznościowych, współpraca z opiniotwórczymi osobami oraz portalami branżowymi w Polsce i w innych krajach (szczególnie ostatni sezon pokazał gdzie jest kierunek dla naszych działań: Litwa,Łotwa, Węgry, Słowacja, Czechy itd.). To nasza szansa na powrócenie do rangi turystycznego lidera.
Do „afery z misiem” i wieloletniego braku reakcji administracji miasta na negatywny wizerunek Zakopanego trudno mi się już odnieść. Kilka milionów wyświetleń uwłaczającego dla Zakopanego filmu i tętniący w całym kraju hejt Zakopanego zaskutkował….. mandatem w wysokości 150 zł i dwudniową absencją misia na Krupówkach. Na (nie)szczęście już wszystko wróciło do normy. Trudno to wszystko skomentować.  

M.K.: - Konieczna jest radykalna zmiana w podejściu do promocji Zakopanego. Promocja ma być realizacją długofalowej strategii (którą należy opracować) wspartej aktualnymi badaniami ruchu turystycznego i skierowanej do określonych grup naszych gości, wykorzystującej kulturowe atuty miasta, potencjał społeczny mieszkańców i współpracę z przedsiębiorcami z branży, a nie chaotycznymi działaniami, które teraz mają miejsce i doprowadziły do katastrofy wizerunkowej Zakopanego.
Historia z misiem na Krupówkach jest tylko symbolem problemu miasta – pokazuje jak słaba jest obecnie jego marka, ponieważ zarówno media w całym kraju, jak i zwykli ludzie, natychmiast przejęli pozycję krytyczną wobec Zakopanego, zamiast nas spontanicznie bronić. Należy odwrócić ten trend.

A.N.-G.: - Okres 2015–24 to intensywny rozwój marki Zakopane. Uważam, że dzięki tym działaniom miasto ma bardzo dobrą promocję. Przekłada się to na liczbę turystów przyjeżdżających do Zakopanego, czego wymiernym wskaźnikiem jest stały wzrost wpływów z opłaty miejscowej. Musimy jednak zatroszczyć się o dobry wizerunek miasta i jego mieszkańców. Dla mnie Zakopane jest miastem na szóstkę – takie jest przewodnie hasło mojej kampanii. Nie możemy pozwolić, by o Zakopanem źle mówiono w oderwaniu od sytuacji w innych miastach i regionach, by wyolbrzymiano różne zjawiska, które dotyczą całej naszej rzeczywistości. Musimy oczywiście walczyć z psującymi wizerunek miasta incydentami, ale nie dajmy sobie wmówić, że Zakopane jest niegościnne, nieprzyjazne i nieatrakcyjne. Znajmy swoją wartość i to podkreślajmy. Tu potrzebne jest działanie nie tylko władz miasta, ale każdego mieszkańca i przedsiębiorcy.

Jeśli chodzi o Park Kulturowy, to po 8 latach działania przepisów uchwały widać jej pozytywne efekty, zwłaszcza w zakresie reklam, handlu oraz robót budowlanych. Trzeba oczywiście uszczelniać przepisy i przeanalizować możliwość zmian w uchwale, biorąc pod uwagę aktualne orzecznictwo sądowe. Jest to jednak skomplikowany i długotrwały proces. Jeśli nowa Rada Miasta wyrazi taką wolę, będę chciała przedstawić gotowe rozwiązania, działać i sukcesywnie rozwiązywać pojawiające się problemy.

opr. pp