Przerażony rosnącymi cenami prądu, bombardowany telefonami od firm montujących panele fotowoltaiczne postanowiłem wykonać krok radykalny. Albo ja, albo oni.

Zeszłej zimy za ogrzewanie naszego 90-metrowego mieszkania i ciepłą wodę płaciłem ponad tysiąc złotych miesięcznie. Akumulacyjne piece elektryczne grzały na pełnych obrotach, a w pokojach i tak momentami wiało chłodem. Ceramiczne grzałki wmontowane lata temu w kaflowe piece pożerały dzień za dniem moją wypłatę. W dodatku z telewizora i telefonu wciąż atakowały mnie zapowiedzi kolejnych podwyżek. Tania nocna taryfa szybko przestała być tania. W końcu zgodziłem się, żeby odwiedził nas ekokonsultant z jednej z wielu firm oferujących panele fotowoltaiczne. Przyjechało ich dwóch z Podkarpacia. Widziałem błysk w oku, gdy usłyszał ile kosztuje nas ogrzewanie. Razem z żoną słuchaliśmy o dobrodziejstwach fotowoltaiki. Przez ponad godzinę roztaczał przed nami wizję darmowej energii ze słońca.

- Ma pan na domu piorunochron? Nie? To nic. Zrobimy panu za darmo. Montaż paneli i ich zakup też pana nic nie kosztuje - uśmiechał się znad prospektów. Gdy spytałem, gdzie jest haczyk, odparł, że nie ma żadnego haczyka. Wyliczył ile będzie mnie kosztować prąd, gdy tylko podpiszę z jego firmą umowę na montaż paneli. Na korzystnych warunkach, z pomocą państwowej tarczy Mój Prąd.

Słoneczna wizja

- Miesięcznie 400 złotych. Jest różnica, prawda? To już nie tysiąc - rozmówca najwyraźniej czekał na oklaski. Zachęcał, by podpisać umowę od razu. Na dziesięć lat. I mam zagwarantowane, że miesięcznie moje rachunki za prąd przez te dziesięć lat będą wynosić 400 złotych. Jako humanista biegłym z matematyki nie jestem. Ale przez głowę przeleciała z szybkością błyskawicy niepokojąca myśl. Zakładając, że te rachunki faktycznie będą takie jak prognozy ekodoradcy, to przez dziesięć lat wpłacę jego firmie 48 tysięcy złotych. A co, jeśli te założenia rozbiją się o zapisy małym druczkiem? Co jeśli ceny prądu zostaną uwolnione i za parę lat nie nadążę ze spłacaniem tego swoistego "ekokredytu"?

Grzecznie z żoną podziękowaliśmy. Bo równolegle z zaproszeniem firmy fotowoltaicznej złożyłem zapytanie do Geotermii Podhalańskiej z prośbą o przyłączenie do sieci. Czekamy na odpowiedź. Jako że konsultacja była darmowa, ekodoradca zostawił swą wizytówkę. Z apelem, by sprawę przemyśleć i decydować się jak najszybciej, bo chętnych na fotowoltaikę przybywa.

Kilka dni później dostaliśmy odpowiedź z Geotermii Podhalańskiej. Zwaliła nas z nóg.

Złote rury

- Istnieją warunki techniczne przyłączenia, jednak z uwagi na brak warunków ekonomicznych zmuszeni jesteśmy odmówić - napisał nam ówczesny prezes Wojciech Ignacok. Nie zostaniemy przyłączeni do sieci, ponieważ zaliczono nas do grupy klientów, którzy nie gwarantują zwrotu inwestycji. Nakłady, jakie ponieść musi firma na przyłączenie naszego domu do sieci, nie zwrócą się przez okres 20 lat. - To te rury są ze złota? - zdziwiła się moja żona. Faktycznie szok i niedowierzanie. To nie było nasze pierwsze podejście do sieci geotermalnej. Podejście nieudane.

Z górą 20 lat temu, gdy wzdłuż naszej działki poprowadzono rury z gorącą wodą, już nam odmówiono. Z tej samej przyczyny. Tyle że wtedy część domu zajmowała inna rodzina. My zgłosiliśmy zapotrzebowanie jedynie na ogrzewanie dla 45 metrów kwadratowych. Teraz chcemy ogrzewać i korzystać z ciepłej wody w całym domu. Poprosiłem o wyjaśnienia skąd te druzgocące dla nas ekonomiczne wyliczenia. I dlaczego te około dziesięć metrów rury ciepłowniczej ma się Geotermii Podhalańskiej nie zwrócić przez 20 lat.

W siedzibie przedsiębiorstwa wyjaśniono nam, że nie dziesięć, a ponad 20 metrów. Składając prośbę o przyłączenie do sieci, właściciel nieruchomości wskazuje na mapie, w którym miejscu rury z gorącą wodą mają wejść do domu. My wskazaliśmy od frontu, od ulicy. Bo w drodze dziesięć metrów od frontu ułożona jest sieć, do której podpięci są nasi sąsiedzi. A w firmie wyrysowano trasę ciepłociągu z ujęcia na tyłach domu. I faktycznie w takim przypadku rurociąg prowadzący wokół domu podwajał swą długość. I robił z nas klientów nieopłacalnych ekonomicznie.

- Obawialiśmy się, że doprowadzenie krótszą trasą z drogi będzie niemożliwe ze względu na konieczność uzyskania zgód od wielu właścicieli - tłumaczono nam w siedzibie Geotermii Podhalańskiej. Na szczęście droga przed domem należy do nas. W kilka dni po wyjaśnieniu spraw własnościowych dostaliśmy nowe pismo. Po ponownej analizie techniczno-ekonomicznej dostaliśmy zgodę na przyłączenie naszego domu do sieci. Był koniec lutego 2024 roku.

Nareszcie ciepło

Krok po kroku podpisywaliśmy kolejne umowy. W kwietniu o przyłączeniu do sieci ciepłowniczej, a w listopadzie o sprzedaży ciepła. Na koniec o zakupie wymiennika, który jest sercem nowoczesnej, geotermalnej kotłowni.

Dodać należy, że przyłączenie do sieci to nie jest dla klienta tania operacja. Wymiennik kosztuje 19 tysięcy złotych. Są też droższe. Zależy jakiej mocy potrzebuje odbiorca. Koszt przyłącza zależy od odległości domu od sieci. W naszym przypadku to osiem tysięcy złotych. Pół biedy, jeśli macie w domu całą instalację grzewczą i kaloryfery. Dla nas to był kolejny konieczny wydatek. Ale nie żałujemy. Jest grudzień. W domu nareszcie jest ciepło. Prawdziwie ekologiczne, bo zasilane geotermalnymi źródłami z Bańskiej Niżnej. Nasz dom dołączył do grona sieci odbiorców. To obecnie ponad 1118 budynków jednorodzinnych, 299 budynków wielorodzinnych, 168 budynków usługowych, 163 hoteli, pensjonatów i domów wypoczynkowych, 35 szkół, przedszkoli i sal gimnastycznych oraz 101 innych obiektów.

Elektryczne piece mogę rozebrać. Bojlery z łazienki i kuchni wylądowały na strychu. Lata całe ogrzewaliśmy dom prądem, który nasze elektrownie produkują z węgla kamiennego i brunatnego. W końcu na płocie mogę ze spokojnym sercem zawiesić tabliczkę ekologicznej akcji Tygodnika Podhalańskiego - "Nie palę byle czym". Bo jestem geotermalny.

Rafał Gratkowski