Inżynier Tadeusz Rudawski nie tylko skonstruował polski motocykl Sokół, ale jeszcze wyjechał na nim na Kasprowy Wierch i to szlakiem przez Myślenickie Turnie.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"128088"}

To mało znane wydarzenie w międzywojennej historii Tatr. Mimo, że był to wyczyn jak na owe czasy niezwykły, nie rozpisywała się o nim także zbytnio prasa. Ale wszystko zaczęło się znacznie wcześniej, w Krakowie gdy młody chłopaka Tadeusz Rudawski pokochał motocykle. O wszystkim w Muzeum Palace ciekawie opowiadał historyk z Muzeum Tatrzańskiego Adam Panczak.

Prawo jazdy za zgodą ministerstwa

Tadeusz Rudawski urodził się w Krakowie 18 kwietnia 1901 roku. Jego ojciec był przedstawicielem czeskiego koncernu motoryzacyjnego. Młody Rudawski od urodzenia miał więc styczność z motoryzacją. Już w wieku 16 lat otrzymał z ministerstwa w Wiedniu zgodę na wyrobienie sobie prawa jazdy. Uczył się na Politechnice we Lwowie. Zrobił specjalizację mechanika. 

Bardzo chętnie brał też udział w zawodach. Ścigał się na torze Cracovii. Zdobył 22 medale. Już w latach 30-tych XX wieku ścigał się na motocyklach własnej produkcji. 

Ułańska fantazja

W międzywojennej Polsce z inicjatywy ministra Eugeniusza Kwiatkowskiego powstały Państwowe Zakłady Inżynierii. Produkowały one m. in. pierwszy polski samochód - Fiata 508. Do jego kupna zachęcała 6-minutowa, pierwsza w naszym kraju filmowa reklama. W ówczesnej Rzeczpospolitej rosła jednak popularność motocykli. Być może wpływ na to miał zły stan dróg, a być może ułańska fantazja naszych rodaków, którzy przedkładali jazdę na motocyklach nad bardziej wygodne auta. 

W 1932 roku w Państwowych Zakładach Inżynierii stworzono dział motocykli, a jego kierowanie powierzono właśnie Tadeuszowi Rudawskiemu.

Motocykl cudo

Tam właśnie w zaledwie 18 miesięcy powstał polski motocykl. Był to Sokół 600 RT (R jak Rudawski i T jak turystyczny). Rudawski podjął się zadania niemal niewykonalnego. W tak krótkim czasie miał stworzyć motocykl do jazdy codziennej, ale także do rajdów, nie za ciężki, nie za lekki, niezwykle wytrzymały i tani. Mimo takich wymagań udało się. 

Motocykl na polskich częściach

Co ważne motocykl powstał niemal w całości z polskich części, tylko świece były niemieckie. W 1936 r. pierwsze modele trafiły do sprzedaży. Cena wynosiła 2300 zł. Przeliczając na dzisiejsze pieniądze było to ok. 23 tys. złotych, ale w tamtych czasach posiadanie takiej maszyny to był luksus. Wyprodukowano cztery tysiące egzemplarzy Sokoła 600 RT. Jego następcą był jeszcze lżejszy i prostszy Sokół 200. Powstał on wiosną 1939 i przed wybuchem II wojny światowej udało się wyprodukować tylko 78 egzemplarzy. Był też tańszy. Kosztował 1320 zł, a w praktyce dzięki rabatom cena była o 20 proc. niższa.

Rajdy Tatrzańskie

Sokół 600 RT brał też udział w Rajdach Tatrzańskich. - Odbyły się przed wojną trzy jego edycje. Proszę nie mylić Rajdu z Wyścigiem Tatrzańskim. To była inna impreza. Odbywała się na dłuższej trasie i na każdym etapie zawodnicy mieli przed sobą przeróżne wyzwania - opowiadał Adam Panczak.

Na Sokole na Kasprowy

Po trzecim Rajzie Tatrzańskim w sierpniu 1939 roku jego uczestnicy siedzieli przy winie w górnej stacji kolejki na Kasprowy. Ktoś podobno rzucił wtedy hasło, że można byłoby wyjechać na Kasprowy motocyklem. W tej niemal chwili otworzyły się drzwi i do środka wszedł inżynier Rudawski, który właśnie dokonał tego wyczynu na Sokole. Co ważne jechał szlakiem pieszym przez Myślenickie Turnie. Na jednym z zakrętów musiał zsiąść z maszyny, aby przerzucić ją w drugą stronę. W tym samym dniu wyczyn Rudawskiego powtórzył inny słynny przedwojenny motocyklista, zwycięzca Rajdu Tatrzańskiego - Józef Docha.  

Co później działo się z Rudawskim? 

Po wybuchu II wojny światowej został zatrzymany we Lwowie przez NKWD i wywieziony do łagrów w Archangielsku. Później trafił do armii gen. Andersa, a po wojnie do Wielkiej Brytanii. Tam dalej pracował jako mechanik, ale nie zdobył już takiego rozgłosu jak w Polsce. Zmarł w 1963 r. w Birmingham, gdzie jest pochowany.

p