W Nowym Targu mamy schrony, które nie spełniają żadnych wymogów. W Zakopanem jest jeszcze gorzej.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"128111"}

Coraz częściej pojawia się pytanie dotyczące schronów i miejsc do ukrycia w razie zagrożenia czy konfliktu zbrojnego. W czasie tzw. „zimnej wojny” takie miejsca były dostępne na Podhalu, szczególnie w Nowym Targu. Jak teraz, po latach wygląda sytuacja?

Powiat tatrzański niestety nie dysponuje schronami. - Na terenie naszego powiatu nie mamy schronów - mówi płk Andrzej Łęcki, naczelnik wydziału bezpieczeństwa publicznego starostwa tatrzańskiego w Zakopanem. Wyjaśnia, że owszem jeden schron był na terenie Zakopanego pod Szkołą Podstawową nr 5. Niestety obecnie nie spełnia on wymagań. Brak w nim wyjścia ewakuacyjnego, wyposażenia, a szczególnie filtrów powietrza i zbiornika na wodę. W powiecie tatrzańskim ważne stało się więc teraz wytypowanie tzw. miejsc ukrycia. Te mogą być w piwnicach, które są schowane pod gruntem i mają niewielkie okienka, które można w razie potrzeby zabezpieczyć workami. - Inwentaryzację takich miejsc w ubiegłym roku na terenie naszego powiatu przeprowadziła Państwowa Straż Pożarna - wyjaśnia płk Andrzej Łęcki. Dodaje, że jeśli chodzi o miejsce dowodzenia, takie jest i jest zabezpieczone, dane te są jednak tajne.

Miejsca ukrycia

- Państwo zaczyna zwracać uwagę na ustawę o obronie cywilnej. Niedawno byłem na kursie ochrony ludności Akademii Pożarniczej w Warszawie, którą organizuje dla starostów Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji - podkreśla starosta powiatu tatrzańskiego Andrzej Skupień. Wyjaśnia, że na tego typu szkolenia będą zapraszani także wójtowie i burmistrzowie. Przygotowywane są też akty wykonawcze, a wszystko po to, aby pojawiły się środki na powstanie miejsc do tzw. ukrycia dla ludności cywilnej w razie zagrożenia, czy schronów z prawdziwego zdarzenia. 

- Najpierw musi zostać przeprowadzona dokładna inwentaryzacja tego, co można zmodernizować we wskazanych miejscach. Należy poprawić zabezpieczenia, zdolności do obrony. To jest teraz przed nami - podkreśla starosta Andrzej Skupień. Dodaje, że podczas szkolenia dla starostów prezentowano specjalny plecak, który powinien mieć każdy. - Z nim można przetrwać kilka dni, my sami musimy dbać przede wszystkim o swoje bezpieczeństwo - mówi starosta Andrzej Skupień.

Sprawa bezpieczeństwa ludności cywilnej była także poruszana na niedawnym konwencie tatrzańskim, na którym ze starostą spotkali się wójtowie i burmistrz.

Schrony nie spełniają wymogów

Nieco lepsza sytuacja jest na terenie powiatu nowotarskiego. Dwa lata temu Państwowa Straż Pożarna w Nowym Targu przeprowadziła inwentaryzację istniejących budowli ochronnych, a między innymi schronów. - Mamy kilka takich miejsc w powiecie, ale w tym roku będziemy je weryfikować razem z przedstawicielami Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na podstawie obecnego rozporządzenia MSWiA z 21 lutego br. Musimy odpowiedzieć na pytanie, czy te miejsca spełniają obecne wymogi - wyjaśnia Piotr Domalewski, komendant PSP w Nowym Targu.

Strażacy mają też sprawdzić te obiekty, które wskażą wójtowie i burmistrzowie jako miejsca ukrycia, czy schrony. To bowiem właśnie wójtowie, burmistrzowie, starostowie czy wojewodowie są organem ochrony ludności.

Na terenie Nowego Targu były schrony z prawdziwego zdarzenia na terenie dawnych NZPS „Podhale”, pod poszczególnymi budynkami. Te podziemne obiekty były połączone podziemnymi korytarzami. Centrum dowodzenia było w okolicy zakładowego ośrodka zdrowia. Schrony te miały wentylację, odpowiednie drzwi, zapasy wody, sanitariaty itd. Dawały one możliwość przetrwania ludności. Schron był też w okolicy osiedla Topolowego, ale nie tylko. Do dziś są pozostałości profesjonalnego schronu, z wentylacją, wyjściami ewakuacyjnymi i zbiornikami wody pod budyniem urzędu miasta. Obecnie schron ten funkcjonuje jako muzeum „zimnej wojny”. Co ciekawe, dawne bloki mieszkalne miały też przystosowane piwnice jako tzw. budowle ochronne. Niestety przez ostatnie lata zapomniano o budowie takich obiektów, być może z tego powodu, że od dziesiątek lat w Europie mamy pokój.

- Obecnie nie mamy schronów spełniających wymogi - wyjaśnia burmistrz Nowego Targu Grzegorz Watycha, ale podkreśla, że być może niektóre z istniejących da się dostosować do obecnych wymagań związanych z obroną cywilną i obiektami tzw. „budowli ochronnych”.

Zaniedbane 

- Schrony na terenie powiatu nowotarskiego były, ale zostały zaniedbane. To, co zostało z czasów „zimnej wojny”, zostało zdewastowane, bo nikt o to przez lata nie dbał - mówi nie bez rozgoryczenia Jerzy Ostrowski, naczelnik wydziału zarządzania kryzysowego i pełnomocnik starosty ds. zarządzania kryzysowego w nowotarskim starostwie powiatowym.

Wszystko jednak wskazuje na to, że niedługo pojawią się środki na modernizację istniejących obiektów i budowę nowych schronów, dostosowanych do obecnych wymogów i standardów. Jest to niezbędne dla bezpieczeństwa mieszkańców Podhala.    

Beata Szkaradzińska