Z Pawłem Kluską, naczelnikiem Urzędu Skarbowego w Zakopanem, rozmawia Paweł Pełka.

- Obecnie złożenie deklaracji podatkowej PIT jest o wiele prostsze niż jeszcze kilka lat temu?

- Tak, jeśli nie mamy dochodów z innych źródeł, które nie są zawarte w PIT-ach od pracodawców albo zleceniodawców, nie musimy nic robić. Na podstawie tych danych Krajowa Administracja Skarbowa przygotowuje jeden PIT automatycznie. Uwzględniamy już ulgę na dzieci i przekazanie 1,5% podatku na OPP na podstawie ubiegłorocznego rozliczenia. Natomiast jeżeli ktoś chciałby dokonać innych odliczeń czy opodatkować się wspólnie z małżonkiem to musi wprowadzić zmiany samodzielnie. Trzeba wejść w usługę e-PIT na stronie podatki.gov.pl i zmodyfikować zeznanie. Trzeba też sprawdzić, czy nie mamy do zapłacenia należnego podatku. System pokieruje nas i możemy wpłacić podatek przez bankowość elektroniczną.  

- Jakie są sposoby składania deklaracji PIT w wersji elektronicznej i ile osób wciąż korzysta z tradycyjnego papierowego zeznania?

- Najpopularniejsza metoda to usługa Twój e-PIT na stronie e-Urzędu Skarbowego podatki.gov.pl. Wystarczy zalogować się danymi podatkowymi, profilem zaufanych lub przez bankowość elektroniczną. Na terenie naszego województwa liczba osób wypełniających elektronicznie zeznania mocno rośnie. W 2023 roku w usłudze e-PIT wpłynęło tu 625 tys. zeznań, a w roku 2024 takich zeznań było już ponad 1,1 miliona. Papierowe zeznania składa wciąż ok. 100 tys. osób.

- Co takie odejście od papierowych deklaracji oznacza dla urzędników skarbowych?

- Mniej pracy technicznej. Kiedyś trzeba było wszystkie dane wprowadzić do systemu ręcznie. Teraz są one zaciągane przez system elektronicznie. Praca dotycząca analizy zeznań, ich poprawności, zaliczek to wszystko dalej odbywa się jednak podobnie, jak kiedyś. Teraz też korzystamy z elektronicznych aplikacji, które pomagają nam w tej weryfikacji.

- Składający deklaracje nadal popełniają wiele błędów?

- Ludzie zawsze będą się mylić i my to rozumiemy. Tylko ten się nie myli, kto nic nie robi. Te błędy trzeba później oczywiście wyjaśnić. Konsekwencje popełnienia niewielkiego błędu a zatajenie dochodów są zupełnie różne. Wiele pomyłek wyjaśniamy szybko i bez konsekwencji, natomiast ukrywanie dochodów, celowe niepłacenie podatków to są już przestępstwa.

- Czy zauważa Pan wśród mieszkańców Podhala większą świadomość tego, dlaczego w ogóle płacą podatki?  

- Odkąd istnieje cywilizacja istnieją także podatki. Nie znam osoby, która gdyby miała do wyboru zapłacenie lub legalne ominięcie podatku, wybrałaby pierwszą opcję. Problem pojawia się, kiedy ktoś chce „jechać na gapę”, choć inni uczciwie płacą. Niektórzy mylą zaradność z cwaniactwem. Przecież to okradanie siebie nawzajem! Cały czas mocno pracujemy nad tym, aby uświadomić ludziom, że podatki to nasze wspólne dobro. Składamy się do wspólnej skarbonki. Pieniądze z niej przeznaczane są na budowę mostów, dróg, dla służby zdrowia, dla rodzin z dziećmi, strażaków czy naszej armii. Czasem gubimy świadomość, z czego to jest finansowane. Myślę jednak, że ta informacja coraz bardziej trafia do ludzi, szczególnie gdy z tej infrastruktury mogą korzystać za darmo. Prowadziliśmy program edukacyjny w szkołach podstawowych. Nasi pracownicy przedstawiali prelekcję pt. "Skąd mamy na te wydatki, wszyscy płacimy podatki". W rysie historycznym pokazywaliśmy, że już w czasach wczesnej państwowości polskiej podatki istniały. Pokazywaliśmy na przykład reformy podatkowe króla Kazimierza Wielkiego, dzięki czemu Polska stała się gospodarczym hegemonem, a król nie musiał z Krzyżakami walczyć, mógł z nimi pertraktować, bo czuli oni potęgę pieniądza.

- Czy zwykły podatnik może w Urzędzie Skarbowym uzyskać poradę?

- Służymy poradą i pomocą, z którą coraz bardziej przenosimy się do świata elektronicznego. Ten kontakt jest zapewniony przez aplikację e-Urząd Skarbowy. Można bardzo dużo załatwić bez wychodzenia z domu. Mamy też otwartą linię telefoniczną. Podatnik po autoryzacji może uzyskać tam wszystkie informacje dotyczące jego spraw, a także przepisów. W Zakopanem w pracę tej infolinii zaangażowane są dwie osoby. Podatnicy bardzo chętnie korzystają z tej formy kontaktu szczególnie w okresie składania zeznań. Zachęcam też do korzystania z e-Korespondencji i wyrażanie zgody na otrzymywanie dokumentów w wersji elektronicznej. Można zapomnieć o awizo, bo o korespondencji powiadomimy mailem lub sms-em. Wtedy podatnik komunikuje się z urzędem o wiele szybciej niż w tradycyjny sposób. Online jesteśmy czynni 7 dni w tygodniu, 24 godziny na dobę. W ten sposób można otrzymać zaświadczenia, zaktualizować swoje dane, zgłosić czynny żal, złożyć wnioski, na przykład o stwierdzenie nadpłaty. Przez usługę e-PIT mogą również składać zeznania osoby prowadzące działalność gospodarczą również te, które rozliczają się z małżonkiem nieprowadzącym działalności gospodarczej. My jesteśmy od tego, żeby ludziom pomóc, a tylko gapowiczów sprowadzać na dobrą drogę.            

- Czy patrząc na zeznania podatkowe mieszkańców Podhala można powiedzieć, że to bogaty region?

- Trudno to jednoznacznie ocenić, bo zasada dla osób fizycznych jest taka, że roczny PIT rozliczamy w miejscu, gdzie w ostatnim dniu grudnia danego roku mieszkaliśmy. W Zakopanem mamy często sytuację, że prowadzący hotele, pensjonaty, restauracje pod Giewontem mieszkają gdzie indziej i tam rozliczają swoje dochody i odwrotnie - ktoś z Zakopanego może prężnie prowadzić biznes w innym mieście. Z pewnością mamy w powiecie tatrzańskim, w porównaniu z innymi regionami, bardzo wiele osób prowadzących działalność gospodarczą nawet na niewielką skalę. Często wybierają oni sposób rozliczania podatków przez tzw. kartę podatkową. Polega ona na płaceniu stałej kwoty podatku przez cały rok. Urząd Skarbowy w Zakopanem jest drugim w Małopolsce pod względem liczby takich kart podatkowych. Z tej formy korzystają często podatnicy prowadzący wynajem kwater, w których jest mniej niż 12 pokoi. I to pokazuje skalę zaradności i przedsiębiorczości pod Tatrami.