Prestiżową nagrodę w dziedzinie diagnozy raka płuc odebrał w Amsterdamie dr hab. Marcin Zieliński, dyrektor zakopiańskiego Szpitala Specjalistycznego Chorób Płuc.

- Ta nagroda to nie tylko moja zasługa, ale efekt wspólnej pracy i badań całego zespołu lekarzy w naszym szpitalu - podkreśla dr hab. Marcin Zieliński, który jest  dyrektorem Szpitala Specjalistycznego Chorób Płuc i jednocześnie ordynatorem oddziału klatki piersiowej. Zakopiański takochirurg otrzymał ją za opracowanie mało inwazyjnej i bardzo precyzyjnej metody diagnozowania stopnia zaawansowania raka płuc zwanej \"TEMLĄ\". Ta nowatorska metoda, wymyślona przez niego, stosowana jest w Zakopanem już od 7 lat. Na czym polega? - Zanim to wytłumaczę, przypomnę, że rak płuc to najgorszy z nowotworów, umiera na niego najwięcej ludzi. Rozpoznawany jest najczęściej na etapie, kiedy nie da się go już wyleczyć, ale nawet wtedy można pacjentowi pomóc dobierając najlepszy sposób terapii. Metodą najbardziej skuteczną, ale też najbardziej radykalną jest operacja -  wycięcie płatu lub  całego płuca - tłumaczy dr Zieliński. Wcześniej jednak trzeba zbadać, czy nie ma przerzutów do węzłów chłonnych w śródpiersiu. I tu istnieją 3 metody diagnostyki - techniki obrazowe (tomografia komputerowa lub PET), które nie daje pewnej odpowiedzi, ale tylko sugestie, najpopularniejsze obecnie i najbardziej poważane badanie endoskopii połączonej z ultrasonografią (pobranie wycinka węzła przez oskrzela lub przełyk) i techniki chirurgiczne, do których należy mediastinoskopia oraz wymyślona przez dra Zielińskiego metoda TEMLA. - Mediastinoskopia polega na pobraniu wycinka z węzłów chłonnych poprzez nacięcie na szyi i wziernik do klatki piersiowej, przy czym przy TEMPLI dodatkowo usuwa się prawie wszystkie węzły chłonne ze śródpiersia, więc przez to jeszcze bardziej minimalizuje się możliwość przerzutów, a to z kolei powoduje, że operacja wycięcia płuca to już inny kaliber i warto zaryzykować - wyjaśnia zakopiański takochirurg. Podkreśla, że w świecie najbardziej promowana jest ultrasonografia, ale z jego 7-letnich badań jasno wynika, że metoda TEMLA jest bardziej skuteczna. Obydwie metody zakopiański zespół zastosował  kolejno na 600 i 400 pacjentach. Metoda endoskopii daje pewność wykluczenia przerzutów w 90%, metoda TEMLA aż w 97%.

Metoda opracowana w Zakopanem stosowana jest już z powodzeniem także w 3 innych ośrodkach w Polsce - w Rzeszowie, Krakowie i Szczecinie. Praktykują ją także szpitale w USA, Hiszpanii i Słowacji, a wkrótce do tego grona ma dołączyć Brazylia. We wszystkich tych miejscach pracują lekarze przeszkoleni przez dra Marcina Zielińskiego.

Metoda TEMPLA i jej twórca zostali docenieni na 14. Światowym Kongresie Raka Płuc, który odbywał się w Amsterdamie na początku lipca. Dr Zieliński odebrał tam prestiżową nagrodę - Tsuguo Naruke Lectureship Award. W kongresie uczestniczyło ponad 7 tys. lekarzy z różnych stron świata.

Beata Zalot-Tomalik