Z Adamem Zaleskim, prezesem Towarzystwa Gimnastycznego Sokół w Zakopanem, rozmawia Paweł Pełka.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"133252"}

- Proszę o krótkie podsumowanie czterech ostatnich lat działalności „Sokoła”. Obejmując stanowisko prezesa, mówił pan o ożywieniu życia kulturalnego i sportowego w Zakopanem. 

- Trudno w kilku słowach streścić ten czas. Naszym celem było tchnięcie życia w budynek Sokolni, który przez lata pozostawał pusty i nieużywany. Dzięki zaangażowaniu wielu osób i członków Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” udało się wyremontować część obiektu i stworzyć przestrzeń, z której korzystają mieszkańcy oraz zakopiańskie organizacje pozarządowe. Coraz częściej słyszymy hasło: „idziemy do Sokolni”, co bardzo mnie cieszy. Tym bardziej że to miejsce ma głęboko zakorzenioną historię - pierwsza Sokolnia w tym miejscu została otwarta i poświęcona w 1909 roku, a bywali w niej tacy zasłużeni dla miasta jak Władysław Zamoyski, Stefan Zwoliński czy Andrzej Chramiec. Później to miejsce zostało nieco zapomniane. „Sokół” był kojarzony głównie z kinem, które ruszyło w 1929 roku, choć pierwszy film wyświetlono tu już w 1913 roku. 

- Jakie organizacje działają obecnie w Sokolni i co dzieje się tu na co dzień? 

- Są dni, kiedy przez nasz budynek przewija się ponad 100 osób. Mamy pełne obłożenie: zajęcia taneczne dla dzieci, młodzieży i seniorów prowadzi Adam Soroczyński, działa też sala do jazdy na deskorolce prowadzona przez Macieja Rzankowskiego. Młodzież korzysta z naszej świetlicy kulturalnej, gdzie można grać w planszówki, komputerowe gry czy używać drukarki 3D. Przestrzeń ta służy również grupom wsparcia. Szkoły chętnie korzystają z naszej wirtualnej strzelnicy, a także z prawdziwej strzelnicy z bronią ostrą, oczywiście pod okiem instruktorów. Gościmy też różne stowarzyszenia, jak Towarzystwo Opieki nad Zabytkami, harcerzy, piłkarzy KS Zakopane, czy organizacje z Poronina i innych miejscowości Małopolski. Sokolnia wspiera też różne wydarzenia i zawody.

- Czyli „Sokół” to miejsce otwarte dla każdego? 

- Oczywiście. Na takiej zasadzie działa u nas choćby klub fantastyki czy zajęcia jogi. Organizacje często nie mają swojego miejsca - trudno przecież organizować zebrania w kawiarni - a my staramy się pomóc. O otwartość Sokolni dba w szczególny sposób nasza pani Alinka, opiekunka tego miejsca. 

- Skąd czerpiecie środki na funkcjonowanie? 

- Jesteśmy organizacją pożytku publicznego, składamy regularne sprawozdania finansowe, a nasza działalność jest transparentna. Wiele osób wspiera nas bezinteresownie. Zarząd „Sokoła” działa społecznie. Wiedzieliśmy, że chcemy udostępniać przestrzeń nieodpłatnie, ale rachunki trzeba z czegoś opłacić. Dlatego podjęliśmy decyzję o uruchomieniu działalności komercyjnej - wynajmujemy cztery pokoje. Nie mamy stałego finansowania z Urzędu Miasta, ale staramy się o różne granty i dofinansowania, jak to, które otrzymaliśmy na stworzenie Inkubatora Inicjatyw. 

- Jak wygląda współpraca z samorządami?

- Przez dwie kadencje układała się dobrze. W tym czasie organizacja się rozrosła - można powiedzieć, że weszliśmy w „dojrzałość”, co wiąże się też z większą biurokracją. Wszystko po to, by stworzyć miejsce wspierające mieszkańców. To się udało dzięki ogromnemu zaangażowaniu różnych osób, które dosłownie własnymi rękami porządkował przestrzeń - od skrobania ścian po zamiatanie. Ogromnie wspierali nas pasjonaci jazdy na deskorolce i tancerze. A warto przypomnieć, że budynek był bez ogrzewania i szyb. Szczególne podziękowania należą się całemu zarządowi w składzie: Tadeusz Szostak, Maciej Rzankowski, Arkadiusz Klecha, Paweł Para, Magda Osmolik, Marcin Semberecki, Kazimierz Murasiewicz, oraz dla pani Aliny Zemelferd i Adama Soroczyńskiego. Dzięki nim mamy dziś przyczółek, który pozwala myśleć o przyszłości. Zachęcamy też do przekazywania 1,5% podatku na naszą działalność. 

- Po podpisaniu umowy z wojewodą pojawiła się szansa na kompleksową rewitalizację budynku, łącznie z dawną wieżą strażacką? 

- Dzięki współpracy ze starostą, burmistrzem i wojewodą udało się uporządkować kwestie formalne i geodezyjne. Projekt jednoczy ludzi - radni powiatowi jednogłośnie poparli przejęcie nieruchomości przez starostwo. Teraz możemy inwestować na swoim terenie, a starostwo - jako reprezentant Skarbu Państwa - na swoim. Działamy jednak w partnerstwie ze starostą Andrzejem Skupniem i wicestarostą Wawrzyńcem Bystrzyckim, wspólnie występujemy o fundusze zewnętrzne. Złożyliśmy wniosek o środki unijne do Marszałka Województwa i czekamy na jego ocenę. Do końca roku powinniśmy poznać wyniki. 

- Jak ma wyglądać budynek po rewitalizacji? 

- Bryła pozostanie niemal niezmieniona, z niewielkimi modyfikacjami. Wieża - nasz znak rozpoznawczy - zostaje. Budynek będzie dostosowany do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Znajdzie się tu m.in. przestrzeń dla rozwoju Domu Kultury „Jutrzenka” i dodatkowe przestrzenie dla organizacji pozarządowych. Planujemy również otwarcie kawiarni, a młoda artystka zaproponowała, by wieża służyła jako przeszklona przestrzeń wystawiennicza - „kulturalna wieża”. Będą też zajęcia z pierwszej pomocy, deskorolki, survivalu i samoobrony. 

- Kiedy można spodziewać się zakończenia inwestycji? 

- Jeśli uzyskamy dofinansowanie, przed nami wiele wyzwań, ale plan zakłada, że inwestycja potrwa 36 miesięcy od momentu podpisania umowy o dofinansowaniu. Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, wykonawcę wyłonimy na początku 2026 roku. Co ważne - już działająca część budynku będzie funkcjonować przez cały czas trwania inwestycji. Chcę też podkreślić, że nasza działalność nie stanowi konkurencji dla innych inicjatyw w Zakopanem - chcemy je uzupełniać.