1 listopada w Zakopanem, jak co roku, na Starym i Nowym Cmentarzu odbędzie się kolejna XXXIII Kwesta Zaduszkowa na Rzecz Odnowy Zabytkowych Nagrobków.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"134794"}

Honorowy dyżur będą pełnić w godz. 8-19 włodarze miasta, rajcy miejscy i powiatowi, urzędnicy oraz przedstawiciele zakopiańskich instytucji i stowarzyszeń kulturalnych. 

W tym roku oprócz przedstawicieli TPN, TOPR-u i przewodników tatrzańskich, dołączą do nas znane postaci, jak Andrzej Gut Mostowy, Andrzej Bargiel.

Organizatorem jest Towarzystwo Opieki nad Zabytkami/Oddział Podhalański. Dziękujemy za Państwa przychylność i hojność. Za fundusze z zeszłorocznej zbiórki w roku bieżącym udało się prowadzić systematyczną pielęgnację 75 opuszczonych grobów na Pęksowym Brzyzku. Były to mogiły zarówno osób znanych i zasłużonych, takich jak: Maria Witkiewiczowa, Klara Jelska i Maria Chylińska, Tadeusz Zwoliński, Wanda Tippennhauer, Mariusz Zaruski, Józef i Zofia Fedorowicz, Marian i Zofia Hawranek, rodzina Chramców, Władysław Folkierski, Władysław Florkiewicz, Franciszek Neuzil, Bronisław Piłsudski, Andrzej Pęksa czy Władysław Hasior, ale też tych nieznanych, jak: Marta z Baranowskich Marczewska, Janina Świdówna, Józef Biesiadecki, Wyszomirski, Gustaw Paszkowski, Maria Bachleda Grubarz, Edward Gazicki, Anna Hahn, Klementyna Piasecka, Zofia Melbechowska, Katarzyna Czubernatowa, Marya Karśnicka, Stanisław Kossobudzki, Michał Kapp, Ignacy Grabowski, ks. Wacław Kryoni, Franciszek Soucek, Gustaw Finger z rodziną: Władysław Bronowski, Jan Ślimak, Zdzisław Jarnuszkiewicz, Edward Fedorowicz, Marya Wszelaczyńska, Kazio Wespański, Madeyski, Marya Helena Kawecka i Józef Kuligowski oraz 15 grobów bezimiennych z drewnianymi, metalowymi lub kamiennymi krzyżami. 

Oczyszczono też cokół i tablicę przy Pomniku Demonstracji Patriotycznych w Warszawie i Wilnie z 1861 r. (kamienny pomnik z 1891 r. z symbolicznymi alegoriami żałoby w centrum cmentarza) oraz dokonano profesjonalnej konserwacji drewnianego krzyża na grobie Juliusza Zborowskiego - I dyrektora Muzeum Tatrzańskiego.

Dodatkowo uczniowie stolarstwa pod kierunkiem Tomasza Wojtasa z Zespołu Szkół Budowlanych wykonali rekonstrukcję drewnianego nagrobka konstrukcji zrębowej z krzyżem Mieczysława Szoslanda - nauczyciela i I Dyrektora w Liceum Handlowego „Szarotka”, potem Szkoły Hotelarskiej.

Oprócz pielęgnacji mogił, regulacji ich obramowań oraz sadzenia nowych sadzonek, przy wielu z nich wykonano prace renowatorskie. Odnowiono metalowe krzyże i ogrodzenia, umyto i zakonserwowano drewniane krzyże i tabliczki, niektóre nagrobki oczyszczono z mchu i umyto, uczytelniono inskrypcje. Regularnie też omiatano i sprzątano nie tylko wybrane mogiły, ale i sąsiednie, tak aby cmentarz był zadbany.

Wszystkie te prace pochłonęły 26 700 zł, czyli ok. 4 tys. mniej niż zebrane w zeszłym roku fundusze.

Prace pielęgnacyjne i renowacyjne wykonywali: firma Marcisz i Krystian Gronkowski, a konserwację krzyża Zborowskiego dyplomowana konserwatorka - Ida Skowrońska-Mazurek.

Podczas organizacji i nadzorowania tych prac oraz dodatkowo kilka razy w sezonie członkowie Towarzystwa Opieki nad Zabytkami społecznie zajmowali się ogólnymi porządkami na cmentarzu: zbieraniem starych wiązanek i zniczy, sprzątaniem liści i gałęzi, omiataniem nagrobków, a także regularnie dbali o groby naszych zasłużonych dla Zakopanego i kultury polskiej: Tytusa Chałubińskiego, Stanisława Witkiewicza, Władysława Orkana, Kazimierza Przerwy-Tetmajera, Kornela Makuszyńskiego, Stanisława Kamockiego, Mariusza Zaruskiego i innych.    

Mamy nadzieję, że opieka nad tymi  grobami jest zauważalna, a Pęksowy Brzyzek z roku na rok staje się bardziej zadbany i pięknieje. W przyszłym roku planujemy odnowić nagrobek Kasprowicza i grobowiec Szczeniowskich.

Agata Nowakowska Wolak