Już niebawem Towarzystwo Opieki nad Zabytkami pod Giewontem świętować będzie swe 40 urodziny.

- Mam wielki zaszczyt i przyjemność zaprosić Wszystkich na Jubileusz 40-lecia działalności Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Oddział Podhalański. Mam nadzieję, że zechcecie wziąć udział w naszym święcie - zaprasza Agata Nowakowska-Wolak, prezes TOnZ Oddział Podhalański, który 40-lecie swej działalności obchodzić będzie w poniedziałek 24 listopada. 

- W zeszłym roku minęło też 50-lecie działalności TOnZ w Polsce a w roku 2026 wypada 120. rocznica powołania macierzystego Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Przeszłości, której ideę kontynuujemy. Z tej okazji organizujemy uroczyste obchody naszego Jubileuszu - dodaje Agata Nowakowska-Wolak. 

Poniedziałek 24 listopada

W sali obrad Urzędu Miasta Zakopane (ul. Kościuszki 13) odbędzie się jubileuszowa konferencja popularnonaukowa pod tytułem  "Zabytki a tożsamość Zakopanego".

Przedsięwzięcie współfinansowane jest przez: Województwo Małopolskie, Starostwo Tatrzańskie i Gminę Miasto Zakopane. 

Konferencję i towarzyszącą jej publikację "Katalog zabytków Zakopanego" honorowym patronatem objęli: 

• Bożena Żelazowska - Sekretarz Stanu, Generalny Konserwator Zabytków

• Łukasz Smółka - Marszałek Małopolski

• Marlena Happach - Dyrektor Narodowego Instytutu Dziedzictwa

• Katarzyna Urbańska - Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków

• Andrzej Skupień - Starosta Tatrzański

• Łukasz Filipowicz - Burmistrz Miasta Zakopane.

Partnerem głównym jubileuszu, konferencji i katalogu jest Województwo Małopolskie. 

- Współpracują też z nami: Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków, Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków, Muzeum Tatrzańskie im. Tytusa Chałubińskiego, Centrum Architektury Drewnianej - Terenowa Pracownia NID. Nasz jubileusz zaszczyci swoją obecnością na konferencji Bożena Żelazowska - Generalny Konserwator Zabytków, Sekretarz Stanu - Wiceminister MKiDN - wylicza prezes TOnZ Oddział Podhalański. 

Celem konferencji jest propagowanie wartości zabytków, sensu ich ochrony, właściwej ich konserwacji i opieki nad nimi.

Kto zabierze głos?

Prelegentami będą uznane autorytety w dziedzinie ochrony i społecznej opieki nad zabytkami m.in.:

• dr hab. Monika Bogdanowska (Politechnika Krakowska)

• dr hab. Monika Kupisz-Murzyn (UJ)

• dr Iwona Liżewska (NID/prezes Zarządu Głównego TOnZ)

• dr Dominika Hołuj (UEK)

• prof. dr hab. Jan Święch (UJ)

• dr Andrzej Siwek (NID/UJ)

• Rafał Michalski (UJ).

Udział w konferencji wezmą też inni zaproszeni goście i prelegenci:

• Katarzyna Urbańska - Małopolska Wojewódzka Konserwator Zabytków

• Michał Murzyn - Dyr. Muzeum Tatrzańskiego

• Cezary Michno - Miejski Konserwator Zabytków

• Natalia Skiepko – kierownik Centrum Architektury Drewnianej - Terenowego Oddziału NID

• przedstawiciele TOnZ/OP, m.in.

• Marian Matusiak – pierwszy prezes i założyciel Podhalańskiego Oddziału TOnZ w Zakopanem,

• Agata Nowakowska-Wolak – obecna prezes.

Nagrody dla właścicieli

- Po części oficjalnej, na początku chcemy nagrodzić właścicieli zabytków, którzy w ostatnich latach przeprowadzili widoczną rewaloryzację, renowację swoich obiektów nie wpisanych do rejestru zabytków, zgodnie ze sztuką konserwatorską, wyłącznie z funduszy własnych. W ten sposób pragniemy im podziękować za wysiłek i wkład w zachowanie dziedzictwa kulturowego oraz podniesienie walorów przestrzeni publicznej - podkreśla Agata Nowakowska-Wolak. 

W trakcie konferencji przybliżona zostanie 40-letnia działalność Oddziału Podhalańskiego TOnZ, z przypomnieniem historii i znamienitych postaci, członków Oddziału oraz ważniejszych inicjatyw, cykli i wydarzeń organizowanych przez Stowarzyszenie. - Zaprezentowane zostaną trwałe owoce naszej pracy. Następnie nasi znamienici prelegenci przedstawią złożoną problematykę ochrony i opieki nad zabytkami w Zakopanem i szerzej - na Podhalu, wartości dodane ochrony dziedzictwa oraz aspekt społecznej opieki nad zabytkami - podkreśla szefowa TOnZ w Zakopanem. 

Park Etnograficzny

Na koniec podjęty zostanie też trudny temat utworzenia Podhalańskiego Parku Etnograficznego, niezrealizowanej do dziś idei, przewijającej się od lat 50. XX w.

Zwieńczeniem Jubileuszu będzie "Katalog zabytków Zakopanego", publikacja przedstawiająca wszystkie zakopiańskie zabytki wpisane do rejestru, ich historię, status i stan zachowania. Album będzie zawierał aktualne fotografie oraz zwięzły opis 101 indywidualnych obiektów, 5 obszarów oraz 2 parków kulturowych w Zakopanem.

Publikacja ta, przygotowana dzięki dotacjom z Województwa Małopolski, Powiatu Tatrzańskiego i Gminy Miasto Zakopane w nakładzie 1000 egz. będzie rozdawana bezpłatnie wszystkim uczestnikom konferencji, trafi do donatorów oraz do szkół, uczelni bibliotek i wszystkich zainteresowanych. Będzie to trwały efekt naszej pracy a także ważne narzędzie upowszechniająca wiedzę o naszym dziedzictwie.

Organizatorzy

W organizację zaangażowani są członkowie TOnZ/OP a wspierają: Cukiernia SAMANTA, Ośrodek Konferencyjno-Wypoczynkowy HYRNY, PSS SPOŁEM, Zespół Szkół Hotelarskich w Zakopanem im. Władysława hr. Zamoyskiego, Hurtownia Produktów Spożywczych BRUTAL, Restauracja BUBUJA, Karczma KRUPOWA IZBA w Zakopanem.

Patronami Medialnymi są: Kultura Podhala, Podhalański Serwis Informacyjny Watra.pl, Tygodnik Podhalański, Radio Alex.

- Mamy nadzieję, że zarówno konferencja jak i "Katalog zabytków Zakopanego" podniesie świadomość społeczną o naszym zasobie kulturowym a także prestiż i szacunek dla zabytków w naszym pięknym regionie - podsumowuje Agata Nowakowska-Wolak. 

Organizatorzy zapraszają wszystkich zainteresowanych na konferencję i jubileuszowy tort w poniedziałek 24 listopada do sali obrad UMZ. Konferencja wystartuje o godzinie 9 rano i potrwa do około godz. 15. 

opr. rav