Małopolski konserwator odebrał część uprawnień miejskiemu konserwatorowi zabytków w Zakopanem, zrywając dotychczasowe porozumienie, radni chcą wsparcia wojewody Krzysztofa Klęczara i premiera Donalda Tuska, prosząc o powtórne rozpatrzenie podjętej decyzji.

Po tym jak Małopolski Wojewódzki Konserwator Zabytków wypowiedział porozumienie, na mocy którego część zadań oddelegowanych do terenowego oddziału w Nowym Targu realizował Miejski Konserwator Zabytków w Zakopanem, przewodniczący Rady Miasta Zakopane, Grzegorz Jóźkiewicz przygotował projekt rezolucji. Radni wnoszą w niej o powtórne rozważenie podjętej decyzji, uzasadniając ilością spraw dotyczących ochrony zabytków w Zakopanem. 

Projekt Rezolucji Rady Miasta Zakopane w sprawie: wypowiedzenia Porozumienia w sprawie powierzenia prowadzenia niektórych spraw z zakresu właściwości Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków będzie rozpatrywany na jutrzejszej (27 listopada) Sesji Rady Miasta. Poniżej fragment rezolucji. 

"Wobec wypowiedzenia przez Wojewodę Małopolskiego Porozumienia w sprawie powierzenia prowadzenia niektórych spraw z zakresu właściwości Małopolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, Rada Miasta Zakopane wyraża sprzeciw oraz zwraca się z apelem do Wojewody Małopolskiego Pana Krzysztofa Klęczara i Prezesa Rady Ministrów Pana Donalda Tuska o ponowne rozpatrzenie decyzji dotyczącej wypowiedzenie powyższego porozumienia. Rada postuluje o przeanalizowanie możliwości wycofania wypowiedzenia lub zawarcia nowego z Miastem Zakopane.

Rada Miasta Zakopane uznaje, że dotychczasowe wykonywanie zadań z zakresu ochrony zabytków przez Miasto Zakopane służyło skutecznej ochronie dziedzictwa kulturowego Miasta oraz zapewniało sprawne i rzetelne prowadzenie postępowań administracyjnych, z uwzględnieniem specyfiki lokalnej architektury i dziedzictwa kulturowego naszego Miasta.

Rada Miasta Zakopane wskazuje, iż wypowiedzenie porozumienia może doprowadzić do:

1) ograniczenia samodzielności samorządu w zakresie ochrony lokalnego dziedzictwa kulturowego,

2) wydłużenia postępowań administracyjnych,

3) osłabienia skuteczności ochrony zabytków na terenie Miasta Zakopane.

Rada Miasta Zakopane apeluje do Wojewody Małopolskiego o ponowne przeanalizowanie decyzji oraz podjęcie dialogu z władzami Miasta Zakopane w celu wypracowania rozwiązania, które zapewni dalszą, efektywną współpracę w zakresie ochrony zabytków.

Uzasadnienie

Gmina Miasta Zakopane jest jedną z gmin Powiatu Tatrzańskiego, w której skupia się największa ilość obiektów zabytkowych często o bardzo wysokiej i wyjątkowej wartości kulturowej. Obecnie obowiązujące porozumienie zakłada realizację zadań tj. opiniowania i uzgadniania prac przy obiektach włączonych do gminnej ewidencji zabytków z wyłączeniem uzgodnień o rozbiórkę obiektów zabytkowych oraz budowę nowych w miejscu rozbieranego obiektu. 

Do realizacji zadań wynikających z porozumienia Gmina Miasto Zakopane uruchomiła Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków, w którym zatrudnione są dwie osoby. Zadania te są finansowane całkowicie z budżetu Miasta Zakopane. Wypowiedzenie porozumienia spowoduje poważny kryzys i utrudnienie administracyjne dla obywateli. Realizowane do tej pory czynności uzgadniające prace przy obiektach ewidencyjnych, zieleni zabytkowej na obszarach wpisanych do rejestru oraz urządzeń czy tablic reklamowych jak i też z nadzoru konserwatorskiego w będą musiały być przekazane do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków delegatura w Nowym Targu, co będzie stanowiło duże utrudnienie w załatwianiu spraw administracyjnych dla obywatela. 

Oznacza to znaczne ograniczenie dostępu obywatela do urzędu w zakresie podstawowych usług. W roku 2025 Miejski Konserwator Zabytków wydał 300 stanowisk konserwatorskich (opinie, postanowienia, zalecenia konserwatorskich, wyjaśnienia) dotyczące prac przy obiektach ujętych w Gminnej Ewidencji Zabytków oraz w strefach ochrony konserwatorskiej. Przyjęto 48 zgłoszenia ws. wycinki drzew, wydano 32 decyzji dotyczących wycinki (zezwolenia/odmowy).

W §8 ust. 4 zapisano, iż „,Wojewodzie Małopolskiemu przysługuje prawo natychmiastowego rozwiązania Porozumienia w przypadku wykonywania przez Gminę Zakopane powierzonych zadań w sposób niezgodny z prawem lub postanowieniami niniejszego Porozumienia". Dotychczasowa praca Miejskiego Konserwatora Zabytków nie budziła zastrzeżeń i nie odnotowano żadnych nieprawidłowości. Podczas spotkania w dniu 10 września 2025 z władzami gminy, Małopolska Wojewódzka Konserwator Zabytków deklarowała zamiar przywrócenia kompetencji do uzgadniania rozbiórek obiektów zabytkowych oraz budowy nowych w miejscu rozbieranego obiektu. Dlatego też Radni Miasta Zakopane mają wątpliwości jakie były przesłanki wypowiedzenia przez Wojewodę Małopolskiego porozumienia, skoro nie doszło do naruszenia jego postanowień ani wykonywania powierzonych w nim zadań w sposób niezgodny z prawem" - czytamy w projekcie rezolucji. 

Radni na czwartkowej sesji 27 listopada zdecydują, czy rezolucja zostanie podjęta. 

rav