Zakopiańscy strażacy przedstawiają obszerną informację, jak w rozpoczętym sezonie grzewczym unikać zagrożeń związanych z pożarami i czadem.

INFORMACJA DOTYCZĄCA BEZPIECZEŃSTWA PODCZAS OGRZEWANIA I  DOGRZEWANIA POMIESZCZEŃ ORAZ PRZYPADKóW ZACZADZEŃ:

I. Zaczął się sezon grzewczy. Ocieplane są domy, uszczelniane okna, bądź wymieniane na inne bardziej szczelne, a do ogrzewania pomieszczeń i budynków stosuje się różne systemy grzewcze wykorzystujące paliwo stałe (węgiel, koks, miał, drzewo itp.), ciekłe (różne oleje opałowe) gazowe (na gaz ziemny i płynny) i elektryczne systemy grzewcze.

W przypadku, gdy znajdujący się w budynku system ogrzewania nie wypełnia powierzonego zadania, stosuje się dogrzewanie pomieszczeń z wykorzystaniem piecyków elektrycznych i gazowych. Wszystkie te systemy i urządzenia, jeżeli są prawidłowo wykonane, eksploatowane, sprawdzane i konserwowane nie powinny stanowić zagrożenia dla mieszkańców domów. Niestety, okazuje się, że wielokrotnie tak nie jest i w tym okresie obserwujemy wiele pożarów w budynkach mieszkalnych, a niektóre z nich bywają tragiczne w skutkach.

Szczególnie niebezpieczne są pożary nocne ze względu na przeważnie późne ich zauważenie a tym samym powiadomienie jednostek ratowniczych Straży Pożarnych. W piwnicach budynków, w pomieszczeniach technicznych najczęściej znajdują się kotłownie, gdzie w piecach lub specjalnych kotłach zachodzi proces spalania paliw. Przez wszystkie kondygnacje, poddasze a następnie dach, aż do kominów, przechodzą przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne. Te pierwsze odprowadzają produkty spalania, a te ostatnie dbają o prawidłowy sposób wentylowania pomieszczeń budynku. Wystarczy jakieś niedopatrzenie, brak dbałości o ich stan techniczny a może dojść do nieszczęścia, powstania pożaru, wybuchu czy zaczadzenia.

By uniknąć takich sytuacji poniżej podajemy kilka zasad, które warto przestrzegać by uniknąć pożaru od urządzeń grzewczych:
- stosuj w budynku sprawdzone, dopuszczone do użytku na naszym rynku urządzenia i systemy grzewcze,
- nie składuj materiałów palnych (opału, makulatury, palnych śmieci, szmat) obok pieca i innych urządzeń grzewczych,
- nie przechowuj materiałów palnych oraz nie stosuj wykonanych z materiałów palnych elementów wystroju i wyposażenia wnętrz w odległości mniejszej niż 0,5m od urządzeń i instalacji, których powierzchnie mogą nagrzewać się do temperatury przekraczającej 100°C,
- nie użytkuj elektrycznych urządzeń ogrzewczych i gazowych ustawionych bezpośrednio na podłożu palnym,
- przed użyciem nowego urządzenia zapoznaj się z jego instrukcją obsługi i stosuj się do ujętych w niej zaleceń prawidłowej eksploatacji,
- nie używaj uszkodzonych urządzeń grzewczych oraz w sposób niezgodny z instrukcją obsługi. Naprawę powierz wykwalifikowanemu serwisowi,
- nie pozostawiaj urządzeń grzewczych bez nadzoru osoby dorosłej, jeżeli urządzenie nie jest przewidziane do samodzielnej pracy,
- nie rozpalaj piecyków, kominków z zastosowaniem materiałów niebezpiecznych pożarowo, cieczy łatwopalnych,
- stosuj do urządzenia grzewczego paliwo przewidziane dla niego w instrukcji, posiadające odpowiednią wartość opałową i konsystencję.

Stosowanie niewłaściwego paliwa może uszkodzić piec, doprowadzić do rozszczelnienia przewodów spalinowych, może je zatkać a w konsekwencji nawet do pożaru, wybuchu czy zaczadzenia,
- nie używaj świec, kaganków, petard, wyrobów pirotechnicznych oraz innych źródeł światła wykorzystujących otwarty ogień w pomieszczeniach mieszkalnych, w sytuacjach mogących spowodować pożar,
 - nie stosuj do mycia i prania odzieży cieczy łatwopalnych, - nie susz odzieży i materiałów palnych bezpośrednio na piecach,
- przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne poddawaj systematycznej kontroli, co najmniej raz w roku. Kontrole powinien przeprowadzać kominiarz posiadający stosowne kwalifikacje i uprawnienia do tego typu prac.

Właściciel, zarządca lub użytkownik obiektów ogrzewanych paliwem stałym, ciekłym lub gazowym jest obowiązany do usuwania zanieczyszczeń z przewodów dymowych, spalinowych, co najmniej:
1. Zanieczyszczenia z przewodów dymowych od palenisk opalanych paliwem stałym, co najmniej cztery razy w roku,
2. Zanieczyszczenia z przewodów  spalinowych od palenisk opalanych paliwem ciekłym i gazowym, co najmniej dwa razy w roku,
3. Zanieczyszczenia z przewodów dymowych i spalinowych od palenisk zakładów zbiorowego żywienia i usług gastronomicznych, co najmniej raz w miesiącu, jeżeli przepisy miejscowe nie stanowią inaczej. W wymienionych obiektach usuwa się zanieczyszczenia z przewodów wentylacyjnych co najmniej raz w roku, jeżeli większa częstotliwość nie wynika z warunków użytkowych. /Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2011 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz.719)/.

II. Zatrucia tlenkiem węgla, (CO, czadem)
W okresie obowiązywania sezonu grzewczego nasilają się również przypadki zatrucia osób tlenkiem węgla, czyli czadem. Ze względu na sposób działania na organizm ludzki, czad zwany jest również cichym, perfidnym zabójcą. Gromadzący się w pomieszczeniu czad jest niewidocznym pozbawionym zapachu gazem, nieco lżejszym od powietrza, trudno rozpuszczalnym w wodzie.
Przy wysokich stężeniach, CO, już po kilku wdechach może nastąpić zgon, bez objawów ostrzegawczych, wskutek porażenia układu oddechowego oraz ostrej niewydolności układu krążenia.

W celu uniknięcia sytuacji stwarzającej zagrożenie zatruciem tlenkiem węgla w budynku, należy przestrzegać zasad określonych w części pierwszej, a ponadto:
 - nie należy stosować do ogrzewania pomieszczeń, w których stale przebywają ludzie gazowych przenośnych urządzeń promiennikowych,
- nie należy ogrzewać pomieszczeń za pomocą kuchni gazowych gdyż może to spowodować poważne zatrucia,
 - w pomieszczeniach, których występuje spalanie paliwa należy zapewnić skuteczną wentylację,
- nie należy zatykać kratek wentylacyjnych w drzwiach do łazienki oraz od przewodów wentylacyjnych,
- w pomieszczeniu, w którym zachodzi spalanie paliwa z grawitacyjnym odprowadzaniem spalin z wykorzystaniem do spalania powietrza z pomieszczenia, stosowanie mechanicznej wentylacji wyciągowej jest zabronione,
- wszelkie prace naprawcze, przeróbki, modernizacje i prace konserwacyjne przy urządzeniach na paliwo stałe, ciekłe i gazowe powinny wykonywać osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje,
- nie pozostawiaj bez nadzoru potraw na włączonej kuchence, czy ciasta w piekarniku,
 - na wyposażenie mieszkań kupuj nowoczesne bezpieczne urządzenia (kuchenki gazowe, przepływowe gazowe ogrzewacze wody) posiadające stosowne atesty, wyposażone w czujniki zabezpieczające przed zanikiem ciągu, czy nieuzasadnionym wypływem paliwa,

Zaczadzenie w budynkach mieszkalnych może również pośrednio powodować to, iż w okresie zimowym większość użytkowników budynków uszczelnia okna, drzwi przed zimnem. W ten sposób ogranicza się wymianę powietrza, a tym samym do spalania paliwa nie dostarcza się odpowiedniej ilości tlenu. Niedostateczna ilość tlenu do spalenia paliwa powoduje, że następuje niepełne spalanie paliwa w urządzeniach grzewczych i tworzy się tlenek węgla, czyli czad. W takich przypadkach może dojść również do zaburzenia ciągu w przewodach kominowych i wydostawania się czadu do przestrzeni mieszkalnej, co poważnie zagraża życiu i zdrowiu mieszkańców. Obserwujemy wtedy tak zwany odwrotny ciąg powietrza w przewodach kominowych (z zewnątrz do wnętrza pomieszczenia).

Postępowanie przy zatruciu tlenkiem węgla:
- wynieść zatrutego z miejsca narażenia z zapewnieniem własnego bezpieczeństwa ( w razie potrzeby akcję przeprowadzi Państwowa Straż Pożarna dysponująca odpowiednim sprzętem izolującym drogi oddechowe),
 - zapewnić dopływ świeżego czystego powietrza,
- wezwać pogotowie ratunkowe, konieczna pomoc lekarska,
- jak najszybciej podać tlen, - jeżeli osoba poszkodowana nie oddycha, ma zatrzymaną akcję serca, należy natychmiast zastosować sztuczne oddychanie metodą usta – usta oraz masaż serca,
- unikać obciążenia wysiłkiem fizycznym.


Więcej informacji na ten temat można znaleźć na stronach internetowych Państwowej Straży Pożarnej pod adresem www.straz.gov.pl oraz www.straz.krakow.gov.pl .