Dziś, 4 lutego obchodzony jest Światowy Dzień Walki z Rakiem. To okazja, by przypomnieć, że wczesne wykrycie nowotworów znacząco zwiększa szanse na skuteczne leczenie. Narodowy Fundusz Zdrowia finansuje bezpłatne programy profilaktyczne raka jelita grubego, szyjki macicy oraz piersi. Badania są dostępne bez skierowania, a mimo to wciąż korzysta z nich zbyt mało osób.

W Małopolsce w ubiegłym roku z profilaktycznej kolonoskopii skorzystało ponad 13 tys. mieszkańców. Do programu profilaktyki raka szyjki macicy zgłosiło się 52 tys. kobiet, a mammografię wykonało ponad 94 tys. Małopolanek.

- Decyzja o regularnych badaniach profilaktycznych ma ogromne znaczenie. Finansowane przez NFZ badania są bezpłatne i dostępne bez skierowania. Wystarczy podjąć jedną decyzję: zbadam się - podkreśla Elżbieta Fryźlewicz-Chrapisińska, dyrektor Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego NFZ.

Kolonoskopia może zapobiec nowotworowi

Rak jelita grubego to jeden z najczęściej diagnozowanych nowotworów w Polsce. Co roku wykrywa się go u ponad 19 tys. osób. Choroba rozwija się często przez wiele lat z łagodnych zmian, tzw. polipów, które można wykryć i usunąć podczas profilaktycznej kolonoskopii.

Z programu badań przesiewowych mogą skorzystać osoby w wieku 50–65 lat, które nie miały kolonoskopii w ciągu ostatnich 10 lat, a także osoby w wieku 40–49 lat, jeśli w najbliższej rodzinie występował nowotwór jelita grubego. W Małopolsce badania realizuje 30 placówek.

Nowoczesna profilaktyka raka szyjki macicy

W Polsce co roku diagnozuje się 2,5–3 tys. przypadków raka szyjki macicy. Tymczasem nowotwór ten jest wyleczalny nawet w 99 procentach, jeśli zostanie wykryty wcześnie.

Od ubiegłego roku program profilaktyki obejmuje nowoczesny test HPV HR z genotypowaniem, a w razie potrzeby także cytologię na podłożu płynnym. Z badań mogą korzystać kobiety w wieku 25–64 lat. W Małopolsce program realizuje ponad 200 gabinetów ginekologicznych i położnych. Klasyczna cytologia nadal wykonywana jest co trzy lata, jeśli wynik jest prawidłowy.

Mammografia bliżej miejsca zamieszkania

Program profilaktyki raka piersi skierowany jest do kobiet w wieku 45–74 lat. Mammografię można wykonać raz na dwa lata — bezpłatnie, bez skierowania i bez kolejek. Oprócz pracowni stacjonarnych badania realizowane są także w mammobusach, które docierają do mniejszych miejscowości i wsi. Tylko w lutym zaplanowano w Małopolsce 75 postojów mobilnych pracowni.

Rejestracja zajmuje kilka minut

Od stycznia kobiety mogą zapisywać się na badania profilaktyczne raka piersi i raka szyjki macicy także przez Internetowe Konto Pacjenta oraz aplikację mojeIKP. Cały proces — od wyboru badania po potwierdzenie terminu — trwa zaledwie kilka minut.

Lekarze i eksperci przypominają: rak nie daje objawów na wczesnym etapie. Profilaktyka to często jedyna szansa, by wykryć chorobę na czas.

opr. rav