Nowe osoby w zarządzie i ambitne plany Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Oddział Podhalański.

Wybory uzupełniające do zarządu, remont zabytkowej stacji trafo, nowe wydanie katalogu zabytków oraz cykl otwartych spotkań dla mieszkańców i turystów. To najważniejsze działania zaplanowane na najbliższe miesiące przez Towarzystwo Opieki nad Zabytkami w Zakopanem.

Podczas walnego zebrania sprawozdawczego, które odbyło się 24 marca, członkowie Towarzystwa Opieki nad Zabytkami w Zakopanem zdecydowali o zmianach w zarządzie. Zrezygnowały dwie osoby: Regina Mrowca-Kenar i Piotr Zając, inicjator Podhalańskiego Patrolu Budowlane. - Oboje ze względu na nadmiar obowiązków zawodowych. W ich miejsce oraz w ramach szerszego planu odmłodzenia struktur do zarządu dołączyły nowe osoby - podkreśla Agata Nowakowska-Wolak, prezes TOnZ Odział Podhalański. 

To Anna Dębowska, inspektor Wydziału Inwestycji i Strategii UMZ, Jacek Kłak, architekt i prezes Zakopiańskiego Oddziału SARP oraz Mikołaj Baczyński, młody prawnik specjalizujący się w ochronie zabytków. W zarządzie działa już także wybrany wcześniej skarbnik Maciej Rzankowski, sekretarz Ewa Chodurska i prezes Agata Nowakowska-Wolak. Do Komisji Rewizyjnej w zamian za Annę Dębowską weszła  Marta Wesołowska, która w poprzedniej kadencji pełniła obowiązki skarbnika. - Mamy nadzieję ze wprowadzone nowe, młode osoby za dwa lata zastąpią zmęczonych już weteranów Towarzystwa - dodaje prezeska. 

Miejsce dla mieszkańców

Jednym z kluczowych projektów na 2026 rok jest dokończenie remontu zabytkowej stacji trafo na Bystrem. Prace mają objąć przede wszystkim elewację. - Czeka nas usunięcie starych tynków, oczyszczenie kamieniarki, wzmocnienie murów oraz likwidację graffiti - wylicza Agata Nowakowska-Wolak. 

Towarzystwo zapowiada, że większość prac zewnętrznych ma już zabezpieczone wsparcie wykonawców i darczyńców materiałów. W planach jest również zagospodarowanie wnętrza obiektu. Piaskowanie elewacji oferował Piotr Malacina. 

W odnowionym budynku ma powstać punkt informacji i promocji zabytków, w którym będą udzielane porady dla właścicieli obiektów historycznych. Także dotyczące remontów i pozyskiwania dotacji. Znajdzie się tam także niewielkie biuro i archiwum stowarzyszenia.

Prace na cmentarzach 

W najbliższych miesiącach kontynuowane będą także działania na starym i nowym cmentarzu w Zakopanem. W maju mają pojawić się kosztorysy oraz zapytania ofertowe dotyczące prac pielęgnacyjnych.

W zeszłym roku w ramach pielęgnacji grobów na Starym Cmentarzu opieką objęto ponad 100 mogił i nagrobków. W tym ok. 30 luminarzy kultury i osób zasłużonych, m. in. Władysława Florkiewicza, księdza Józefa Stolarczyka, Tadeusza Zwolińskiego, Marii i Bronisława Dembowskich, Klarę Jelską, Kamockiego, Mariusza Zaruskiego, Wandę Gentil Tippennhauer, Kazimierza Przerwę- Tetmajera, Władysława Orkana, rodziny Józefa i Stefana Żychoniów, Józefa i Zofii Fedorowiczów i wiele innych. 

Towarzystwo otrzymało również dotację z Urzędu Miasta na dodruk katalogu zabytków Zakopanego. Pierwsze wydanie rozeszło się w ciągu miesiąca. Drugie, poprawione i uzupełnione, ma ukazać się już w maju.

Cykl spotkań

Ważnym elementem działalności będzie także cykl otwartych prelekcji poświęconych zakopiańskim zabytkom i związanym z nimi postaciom. Spotkania odbywać się będą pod hasłem: "Swego nie znacie, cudze chwalicie".

Pierwsze spotkanie odbędzie się po świętach, 10 kwietnia, o godz. 17:30 w willi "Konradówka". 

Kolejne zaplanowano na: 8 maja, godz. 16:30. Spotkanie poświęcone willi "Elżbiecina", odbędzie się w sali obrad Urzędu Miasta. - Chcemy, by jak najwięcej osób skorzystało ze spotkania z właścicielami, opiekunami tej willi, by ludzie mogli poznać działalność i związki z Zakopanem Wojciecha Korfantego, który postawił willę dla swej żony Elżbiety, stąd nazwa - przypomina Agata Nowakowska-Wolak.

W następnych miesiącach przewidziano również wydarzenia poświęcone m.in. willi "Cicha" oraz innym historycznym obiektom.

Jubileusz i konkurs 

Latem Towarzystwo planuje wyjątkowe wydarzenie. Będą to obchody 100. urodzin Teresy Gronczak, związanej od dzieciństwa z Kuźnicami i pamiętającej czasy rodziny Zamoyskich. Jubileusz zaplanowano na sierpień. 

Z kolei jesienią, w listopadzie, odbędzie się kolejna edycja konkursu z nagrodą "Dziewięćsił". Wyróżniani będą właściciele obiektów zabytkowych, obiektów które nie są wpisane do rejestru. Za co? Za to, że samodzielnie zadbali o ich renowację i przyczynili się do poprawy estetyki miasta.

Towarzystwo podkreśla, że wszystkie wydarzenia mają charakter otwarty, a ich celem jest popularyzacja wiedzy o dziedzictwie Zakopanego oraz wsparcie osób opiekujących się zabytkami. Wszyscy zainteresowani będą mile widziani. 

Rafał Gratkowski