- Architektura jest ingerencją w krajobraz, niezależnie od formy. Projektować z poszanowaniem miejsca, tradycji i lokalnej społeczności. To jest nasza misja - mówią Jan Karpiel-Bułecka junior i Marcin Steindel w rozmowie z Rafałem Gratkowskim.

::attachment{"type":"gallery", "template":"thumb3", "item_id":"140040"}

Naszymi rozmówcami są architekci, Jan Karpiel-Bułecka junior i Marcin Steindel, którzy z powodzeniem działają nie tylko na Podhalu, a ich realizacje zdobywają uznanie międzynarodowych komisji konkursowych, które doceniają sztukę łączenia nowoczesności z tradycją regionu.

- Dom w Gliczarowie Górnym zdobył właśnie prestiżową nagrodą BIG SEE Architecture Award.  Co dało sukces? Forma, kontekst czy odwaga decyzji?

- Przede wszystkim twórcze przetworzenie lokalnych tradycji oraz konsekwencja w stosowaniu materiałów. Budynek został pokryty drewnianymi dranicami, długimi, cienkimi deskami, które nawiązują do wysokogórskich szałasów. To połączenie czytelnego odniesienia do miejsca z precyzyjnie prowadzoną formą architektoniczną.

- Czy bez tak ekstremalnej działki leżącej na zboczu ten dom w ogóle miałby sens?

- Zdecydowanie nie. To właśnie działka była główną inspiracją dla projektu i w dużej mierze ukształtowała jego ostateczną formę oraz układ funkcjonalny.

- Odwrócony układ domu to manifest czy konieczność?

- To była konieczność wynikająca z ekonomii i ukształtowania terenu. Nie był to manifest ani próba przeciwstawienia się naturze. Dzięki temu rozwiązaniu udało się uniknąć dodatkowej kondygnacji i nadmiernego wynoszenia budynku ponad teren. Odwrócenie funkcji domu było logiczną odpowiedzią na warunki działki.

- Gdzie kończy się inspiracja Podhalem, a zaczyna współczesna kreacja?

- Architektura zawsze jest znakiem swoich czasów. Nie ma sensu tworzyć dosłownych rekonstrukcji przeszłości. Ten budynek jest inspirowany tradycją, ale udoskonaliliśmy go poprzez współczesne rozwiązania konstrukcyjne, materiałowe i technologiczne. To raczej kontynuacja niż kopiowanie.

- Kolejna nagroda od 2006 roku. Bardziej motywuje czy podnosi presję? Liczyliście ile macie nagród na koncie?

- Na co dzień o tym nie myślimy. Nagrody pojawiają się naturalnie, jako efekt naszej pracy. Oczywiście jest ich sporo, zarówno krajowych, jak i międzynarodowych. Nagrodę z 2006 roku wspominamy szczególnie, bo była związana z postacią mistrza Stanisława Witkiewicza.

Ostatnie wyróżnienie bardzo nas motywuje. To dla nas potwierdzenie, że architektura inspirowana lokalną tradycją Podhala może być dostrzegana i doceniana na świecie, na równi z architekturą alpejską. To był jeden z naszych celów od początku działalności.

- Czy międzynarodowe wyróżnienia realnie zmieniają Wasz rynek, czy to głównie prestiż?

- Zdecydowanie odczuwamy ich wpływ. W ostatnich latach coraz więcej zapytań o projekty napływa do nas z zagranicy. Obecnie realizujemy projekty m.in. we Włoszech, Rumunii i Albanii.

 - Na ile to jeszcze architektura dla ludzi, a na ile już architektura "pod nagrody"?

- To pytanie najlepiej byłoby zadać inwestorom, ale z informacji, które od nich otrzymujemy, wynika, że są bardzo zadowoleni. Podkreślają codzienny komfort i to, że ich oczekiwania zostały spełnione. Jesteśmy z nimi w stałym kontakcie i często słyszymy, że dobrze im się w tym domu żyje. To jest dla nas najważniejsze.

- Czy inwestor od początku zaakceptował Waszą wizję, czy wymagało to przekonywania?

- Inwestorzy od początku obdarzyli nas dużym zaufaniem. To dla nas zawsze zarówno wielki komplement, jak i wyzwanie, by tym potrzebom sprostać. Projekt był dla nich zaskoczeniem, ale pozytywnym, z zainteresowaniem podeszli do zaproponowanych rozwiązań i szybko je zaakceptowali.

- Ile w tym projekcie jest kompromisu, a ile konsekwentnego trzymania się własnej filozofii?

- W tym projekcie dominowała konsekwencja. Każdy proces projektowy zakłada dialog, staramy się wypracowywać rozwiązania wspólnie z inwestorem, a nie narzucać je siłą. To właśnie taka współpraca najczęściej prowadzi do najlepszych efektów architektonicznych.

- Czy dziś w ogóle da się projektować w górach bez wchodzenia w konflikt z krajobrazem i lokalną społecznością?

- Każda architektura jest ingerencją w krajobraz, niezależnie od formy. Kluczowe jest jednak to, w jaki sposób się ją wprowadza. Można projektować z poszanowaniem miejsca, tradycji i lokalnej społeczności. To jest nasza misja.

- Gdybyście mogli coś w tym projekcie zrobić jeszcze raz, co byście zmienili, mimo nagrody?

- Świetne pytanie, sami je sobie zadawaliśmy, ponieważ projekt domu powstał ponad siedem lat temu. Dziś jednak wciąż uważamy go za aktualny i nie chcielibyśmy niczego zmienić. Jesteśmy z niego zadowoleni.

- Działacie na rynku ponad dwadzieścia lat. Macie realizacje, które były dla Was szczególnie wymagające?

- Jednym z najważniejszych projektów był dom w Kościelisku, który w 2006 roku otworzył nam drogę zawodową. Kolejne to m.in. przebudowa konserwatorska folwarku w Chorowicach pod Krakowem, dom w Rzeszowie, dom w Tarnowie oraz budynek pensjonatowy przy ulicy Chałubińskiego w Zakopanem. Każda z tych realizacji wiązała się z innymi wyzwaniami i doświadczeniami.

- Nad czym obecnie pracujecie i co z planami odbudowy spalonej, zrujnowanej willi Borek w Zakopanem?

- Willa Borek uzyskała już pozwolenie konserwatora oraz pozwolenie na budowę, więc jesteśmy na dobrej drodze do rozpoczęcia realizacji. Obecnie pracujemy nad wieloma projektami, w tym dwiema realizacjami nad jeziorem Como we Włoszech oraz nad biurowcem w Gdyni. Każdy z tych projektów przynosi nam inny rodzaj satysfakcji.

- Dziękujemy za rozmowę

Rafał Gratkowski