Stań przed rozbitym lustrem i patrz. Zobaczysz w nim artystę. Może to ty, może ktoś inny, kto stoi obok, lub za tobą. 

Na ludzi w pomieszczeniu z rozbitego lustra spogląda twarz artysty co się zowie. To Czesław Jałowiecki w jednej z nielicznych instalacji pokazanych w szkole, której jest absolwentem. W Galerii STRUG Państwowego Liceum Sztuk Plastycznych im. A. Kenara w Zakopanem w sobotę 30 maja odbył się wernisaż jego prac. Licznie przybyłych w szkolne progi gości witał Marek Król-Józaga, dyrektor placówki. - Prezentujemy rzeźby Czesława Jałowieckiego, człowieka sztuki. Pokazujemy artystę, rysownika, rzeźbiarza, malarza, oprócz tego jeszcze świetnego muzyka i dodatkowo niezwykłego pedagoga. Myślę, że w Zakopanem ktoś, kto rozpoczynał swoje pierwsze kroki ze sztuką, musiał spotkać na swojej drodze Czesława Jałowieckiego - podkreślił gospodarz. Marek Król-Józaga przypomniał, że wybitny pedagog przez lata był dyrektorem "Jutrzenki" i jest postacią niezwykłą. Prezentowane prace świadczą o niezwykłej wrażliwości i pasji twórczej.

- Jeśli chodzi o pedagogikę, to Czesław Jałowiecki ma niezwykłe zasługi. Wykształcił wielu wybitnych artystów. W latach pięćdziesiątych był uczniem naszej szkoły. Jest jednym z najstarszych tworzących artystów. Ze szkołą był i jest związany. Jeszcze wczoraj razem ustawialiśmy jego wystawę, dziś nieco gorzej się poczuł, jest z nami duchem - podkreślił dyrektor "Kenara".

Silny sztuką i rodziną

Zaznaczył, że wystawa wpisuje się w jubileuszowy cykl wystaw z okazji 150-lecia szkoły. To czwarta indywidualna prezentacja. STRUG eksponował już dzieła profesora Arkadiusza Walocha, Jerzego Fobera, Mariana Gromady. Przyszedł czas na Czesława Jałowieckiego. - Niebawem 6 czerwca nasz dyrektor Stanisław Cukier będzie miał wystawę w Czerwonym Dworze.  Będą kolejne wystawy, między innymi w Okszy. Jubileusz trwa - podsumował Marek Król-Józaga.

Ekspozycja prezentuje przede wszystkim prace rzeźbiarskie Czesława Jałowieckiego, choć jest parę instalacji, które pięknie nawiązują dialog ze stylem Władysława Hasiora. I trzeba przyznać, w tych rzeźbach gra jakaś żywa muzyka. Przynajmniej gdy przymknąć lekko oczy. Można ją usłyszeć. Sprawdźcie to koniecznie sami, odwiedzając STRUG u "Kenara". Wystawa wpisuje się nie tylko w jubileusz 150-lecia szkoły, ale także w Dni Zakopanego, o czym przypomniała Joanna Staszak, naczelnik Wydziału Kultury Urzędu Miasta Zakopanego.

O twórczości wielkiego nieobecnego opowiadała Ewa Ross-Baczyńska, kurator wystawy, przyjaciel, artysta-grafik Jerzy Jędrysiak i rzeźbiarz, gitarzysta, didżej Marek Wacławski, prywatnie zięć Czesława Jałowieckiego. 

Kuratorka podkreśliła, że w roku jubileuszowym szkoła prezentuje twórczość artystów, którzy są ze szkołą bardzo związani. Absolwentów, pracowników, przyjaciół szkoły. Tych, którzy zapisali się wyjątkowo w historii szkoły.  - Do takich postaci należy bohater dzisiejszego dnia, czyli Czesław Nikodem Jałowiecki, który jest nieobecny, ale jest obecna licznie rodzina Czesława, czyli dwie córki, Monika i Magdalena z mężami, z Markiem Wacławskim oraz Markiem Woźniakiem. I są również dwie prawnuczki, wnuki - wyliczała Ewa Ross-Baczyńska, podkreślając zaangażowanie całej familii w przygotowanie ekspozycji.

Uwielbiany nauczyciel 

Przybliżyła też życiorys artysty, który przyszedł na świat w  Przyszowicach na Górnym Śląsku w 1935 roku. Tam już zaczął rzeźbić. I to były rzeźby w węglu. Trafił do Liceum Technik Plastycznych w Zakopanem i kształcił się pod okiem samego Antoniego Kenara. Po ukończeniu szkoły podjął studia w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Poznaniu na Wydziale Rzeźby

 Drugą jego pasją jest muzyka. Od samego początku edukacji artysta grywał w zespołach muzyczno-jazzowych oraz dancingowych. - Oczywiście wiemy, że Czesław świetnie gra na saksofonie - zaznaczyła kuratorka.

W 1964 r. powrócił do Zakopanego, gdzie pracował jako instruktor muzyczny i nauczyciel w Liceum Ogólnokształcącym. Z inspiracji Czesława Jałowieckiego w zakopiańskim Młodzieżowym Domu Kultury "Jutrzenka" powstała pierwsza pracownia rzeźby w drewnie. Niedługo potem, w 1981 r. artysta został dyrektorem placówki. - To jest fascynujące, że Czesław Jałowiecki nie tylko dbał o nas podczas naszej edukacji, bo młodzież jutrzenkowa stanowiła taką bazę do liceum plastycznego w Zakopanem, ale potem szliśmy na studia plastyczne. Czesław również był żywo zainteresowany, doradzał nam i również po studiach się nami interesował, przyjmował nas do pracy - przypomniała Ewa Ross-Baczyńska.

Od 1965 r. czynie uczestniczy w życiu artystycznym, biorąc udział w wielu wystawach indywidualnych i zbiorowych. Aktywnie od ponad 30 lat działa w stowarzyszeniu Związek Polskich Artystów Plastyków. W 2012 r. został uhonorowany medalem "Zasłużony Kulturze - Gloria Artis".

- Myśmy go uwielbiali, kiedy chodziliśmy do "Jutrzenki". To całe nasze pokolenia, Staszek Cukier, masa ludzi. Czesław był znakomitym, ciepłym nauczycielem. Nigdy nie narzucał swojego zdania, nie ingerował w to, co tworzyliśmy jako młodzi ludzie - podkreślił Jerzy Jędrysiak. Przypomniał, że Czesław Jałowiecki jako członek ZPAP wymyślił i zainicjował wręczanie statuetki "Halna" na wystawach Związku Plastyków, które organizowane były kiedyś cyklicznie w Galerii Miejskiej. Statuetka była wyróżnieniem za najlepszą osobowość artystyczną wystawy.

Metafizyka motyla i ważki

Artysta tworzy prace z kamienia i brązu oraz metalowe kolaże, wykonane w autorskiej technice spawania, palenia i wycinania. Inspiruje go człowiek i jego życie. W swoich dziełach opowiada o świecie, ludzkim losie, symbolice ludzkiej egzystencji. Odnajdziemy w ich także sacrum i metafizykę.

-  Tata mi powiedział, że za tydzień o tej samej porze, czyli o godzinie 16 w sobotę przyjdzie do galerii i każdy będzie z nim mógł porozmawiać o sztuce. Ja mówię tata, choć to mój teść, ale od zawsze się mocno kochamy i tak już jest - podkreślił Marek Wacławski.

Prezentowane na wystawie prace w brązie były odlewane przez artystę Tomasza Rossa - również ucznia, podopiecznego Czesława Jałowieckiego z "Jutrzenki".

Ewa Ross-Baczyńska zaznaczyła, że w sali na tyłach możemy oglądać głównie personifikacje Halnego w różnych jego postaciach. Do tego prace zawierające różne wątki związane z Zakopanem i naszą codziennością. Wchodząc w głąb, mamy tematykę skłaniającą do refleksji, sporo motywów religijnych. Jest tryptyk Credo, który jest bardzo głęboki, skłania do refleksji. Widzimy również inspirację myślą i postacią Jana Pawła II, który się pojawia w kilku pracach. Im bardziej zbliżamy się do autora, który na nas spogląda ze swojej pracy "Rozbić lustra", zagęszcza się od myśli filozoficznych o życiu, o twórczości artystycznej. Poczynając od "Janka Muzykanta" poprzez "Kamień i cierpienie" i kończąc na tej "Epitafium dla odznaczonego". 

Pomiędzy metafizyką i filozoficznymi przemyśleniami tańczą motyle, tańczą ważki, piękne kobiety - jakby muzy stale obecne w życiu Czesława Jałowieckiego. To one sprawiają, że nasze życie jest barwne, przepełnione dobrymi przyjaciółmi i sztuką.

Wszyscy obecni życzyli za pośrednictwem najbliższych dużo zdrowia dla wielkiego nieobecnego Czesława Jałowieckiego.

Wystawę oglądać można do końca czerwca.